Tibetan
་ཆུབ་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་སོགས་པ་ན་འདུལ་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་རྨ་བྱུང་ནས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་ཡང་བྱུང་མོད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དག་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་བས་བསླབ་པ་ཡང་ཡིད་ལ་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཡི་གེར་བྲིས་པ་མེད་པས་མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་མདོ་སྡེ་དང༌། མངོན་པའི་ཆོས་ནི་སྡེ་སྣོད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་གནས་པར་བྱ་བ་དང༌། དུས་དུས་སུ་ཀླག་ཅིང་མཆོད་པའི་རྟེན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྲི་བ་ཡིན་གྱི་འདུལ་བ་རྣམས་ནི་བྲིས་ཏེ་ཀླག་པའམ་བལྟ་བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་ནུབ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་འདྲིས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་བྲི་བ་ཡང་ཡིན་ལ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་མི་བྲི་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན། །བསྡུས་པ་ནི་འདུལ་བ་འབུམ་གྱི་དོན་སོ་སོར་ཐར་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་སོ་ཞེའོ། །སུས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཞེའོ། །འདི་ནི་དགེ་སློང་ཚོང་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དགེ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁས་འཆེས་པའི་དགེ་སློང་དང༌། སློང་བའི་ཕྱིར་དག །མིང་གི་ཕྱིར་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གསོལ་བ་དང་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་སྡེ་ལྔ་འབྱུང་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་གང་གསོལ་བ་དང་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་བསླབ་པ་ཆགས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་རྙེད་ཟིན་པས་བསླབ་ཟོང་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ། །གཞན་ནི་བསླབ་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་མེད་པས་ན་འདིར་བསླབ་ཟོང་དང་ལྡན་པས་ཞེས་སྨོས་པས་གཞན་ལ་མི་རིགས་སོ། །ཚོང་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དགེ་སློང་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པས་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ཅིང་ཁེ་འཚོལ་བའི་དཔེ་སྟེ། ཚོང་པ་ཟོང་དང་ལྡན་པས་ནོར་གྱི་རྣམ་པ་ཁེ་ཚོལ་བ་དང་འདྲ་བར་དགེ་སློང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་མ་རལ་པའི་ཟོང་གིས་ནི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་འབྲས་བུ་ཁེ་བཙལ་དུ་ཡོད་ཀྱི། བསླབ་པ་ཉམས་ཤིང་རལ་བ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཚོལ་བའི་ཟོང་བསླབ་ཚིག་གིས་བྱས་པས་ན། དགེ་སློང་ཚོང་པ་འདྲའོ་ཞེའོ། །
Chinese
证悟后十三年等等的时候，律藏没有过失却出现了瑕疵，因此也出现了安立学习律藏之处的情况。但当时，圣者的僧团们也因根器锐利，仅仅是将学处记在心中而已，因为没有写成文字，所以称作不书写汇集。或者，经藏和论藏是从一个藏传到另一个藏而安住，为了时时诵读和作为供养的所依而书写，但律藏不是写下来诵读或仅仅观看，而是在日夜忆念并熟悉地受持，这也是一种说法。因此也称作不书写汇集。或者，不书写也是，汇集也是，不书写如前，汇集是将十万律藏的意义汇集在别解脱中。谁汇集的呢？是法的自在者薄伽梵说的。这个“比丘商人”是指别解脱本身。比丘有五种，即：自称的比丘，乞讨的比丘，为名比丘，远离烦恼的比丘，通过祈请和羯磨圆满的比丘五种，但此处是指通过祈请和羯磨圆满且学处完整无缺的比丘。为什么唯独称此为比丘，而不是其他呢？因为远离烦恼的比丘已经获得了涅槃的果实，不需要依赖学处之物并修持。其他比丘不住于学处且没有学处，因此这里说了具有学处之物，所以不适用于其他比丘。说“商人”是因为比丘依赖于学处并安住于戒律，是获得解脱涅槃果实并寻求利益的例子。如同商人具有货物而寻求财富一样，比丘也以不破不损的戒律之物，能够寻求解脱涅槃的果实，但学处破损的则不能。因为以学处之语作为寻求解脱果实的货物，所以说比丘像商人。
English
After thirteen years of enlightenment, etc., flaws appeared in the flawless Vinaya, and thus the situation of establishing a place for learning the Vinaya also arose. But at that time, the Sangha of the Noble Ones, due to their sharp faculties, only kept the precepts in mind. Because they were not written down, they are referred to as unwritten and compiled. Or, the Sutra Pitaka and the Abhidhamma are transmitted and abide from one Pitaka to another, and are written for the purpose of reading them from time to time and making them objects of offering, but the Vinaya is not to be written and read or merely viewed, but to be remembered and familiarized day and night, which is also a saying. Therefore, it is also called unwritten and compiled. Or, it is both unwritten and compiled, unwritten as before, compiled is that the meaning of a hundred thousand Vinayas is compiled in the Pratimoksha. Who compiled it? It was spoken by the Lord Buddha, the master of Dharma. This "Bhikkhu merchant" refers to the Pratimoksha itself. There are five types of Bhikkhus: the self-proclaimed Bhikkhu, the Bhikkhu who begs, the Bhikkhu for name, the Bhikkhu who is free from afflictions, and the Bhikkhu who is fully ordained through solicitation and karma, but here it refers to the Bhikkhu who is fully ordained through solicitation and karma and whose precepts are complete and flawless. Why is only this one called a Bhikkhu, and not others? Because the Bhikkhu who is free from afflictions has already obtained the fruit of Nirvana and does not need to rely on the object of learning and practice. Others do not abide in the precepts and do not have precepts, so here it is said that they have the object of learning, so it does not apply to other Bhikkhus. The reason for saying "merchant" is that the Bhikkhu relies on the precepts and abides in morality, which is an example of obtaining the fruit of liberation and Nirvana and seeking benefits. Just as a merchant has goods and seeks wealth, a Bhikkhu can also seek the fruit of liberation and Nirvana with the object of unbroken and undamaged morality, but those whose precepts are broken and damaged cannot. Because the words of the precepts are used as the goods for seeking the fruit of liberation, it is said that the Bhikkhu is like a merchant.
Tibetan
བསླབ་ཟོང་ནི་ཟོང་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོང་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོང་པ་ནོར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེར་གནས་པའམ། ཐམས་ཅད་འདུ་ཞིང་སོ་སོར་རང་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཁེ་རྙེད་པ་ལྟར་བསླབ་ཚིག་ཚོང་འདུས་དང་འདྲ་བ་དེ་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་ན། རིགས་དང་ཁ་དོག་དང༌། མིའི་འབྱོར་ལྡན་དང༌། མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་འབྲས་བུ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མན་ཆད་ཀྱང༌། འདི་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསླབ་པ་ཉིད་ནོར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཚོང་འདུས་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །ཐམས་ཅད་དེར་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་གང་ཟག་བཟང་འགྲོ་བ་དང༌། མྱ་ངན་འདས་འདའ་བ་མན་ཆད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚོང་འདུས་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་མ་གནས་མི་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལྟ་བུར་ཡང་བསྟན་པའོ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ་གཞུང་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་ལ་མ་བརྟེན་ཏེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པས་ཐོབ་པ་སྐད་དུ་ཟེར་བ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐོབ་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་འདུལ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཐོབ་མི་སྲིད་དེ། དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྲུང་ངོ་ཞེས་བྱུང་བས་དེ་ནི་བསླབ་པའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལུང་དག་ལས་ཀྱང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོ་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ལ་མི་གནས་པར་མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོ་ཐོབ་མི་སྲིད་ཅེས་འབྱུང་བས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་ཟོང་འདི་ལ་བརྟེན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མན་ཆད། ལྷ་དང་མི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བསླབ་ཚིག་ཉུང་ངུ་དེས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེའོ། །ལོག་པའི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟིན་པ་ནི་གདུག་པའི་ཡིད་དཔེ་དང་
Chinese
因为学物和货物相似的缘故。名为“市场”是因为商人安住于拥有各种货物的场所，或者一切汇集，各自如其所愿地获得利益，如同学词安住和依赖于相似的市场，种姓和颜色，人的富裕，善趣天界的安乐形态，解脱的果实，乃至寂灭，也因为安住和依赖于此而获得，所以戒律学本身就像拥有各种货物的市场一样啊。虽然显现为一切汇集于彼处，但能使众生、善人的善趣，乃至寂灭，那些能获得的事物，也各自不依靠安住于这个如同戒律市场的果实，是不可能获得的，因此也显示为如同一切汇集。对此，有些人或许会这样说，从经典中，恒常进入的果实等不依赖于学，而是安住于家而获得的说法，以及阿罗汉不可能从非比丘尼处获得等等说法也是有的。但是，不依赖于调伏是不可能获得的，因为经中说，居士等自然守护十善，所以应当了知那是安住于学词。因此，经典中也说：以戒律能获得善趣天界，以智慧能获得解脱。这样说来，如果不安住于戒律的部分，就不可能获得善趣天界，所以没有矛盾。名为“大”是因为依赖于这个学物，乃至寂灭，天和人之间的果实都能如愿获得，所以称为大市场。或者，因为以少许的学词就能获得寂灭这样的大果实啊。名为“被恶戒所染污”是因为戒律的声音也称为“规矩”，所以具有恶劣规矩者，会使自己和他人的相续极度烦恼，所以就像被毒蛇所缠绕一样啊。邪恶的恶劣规矩，杀生和不予而取等造作十不善业，就是名为被恶戒所染污。染污就是毒害的比喻。
English
Because the object of learning is similar to merchandise. The term "market" means that merchants reside in a place where there are various kinds of goods, or everything gathers, and each person earns profits according to their own desires. Just as the words of learning reside and rely on a similar market, race and color, human wealth, the happiness of good rebirths in higher realms, the fruit of liberation, and even nirvana, are obtained by residing and relying on this. Therefore, the discipline of learning itself is like a market with various kinds of goods. Although it appears that everything gathers there, those who enable beings, virtuous people, good rebirths, and even nirvana to be attained, cannot obtain the fruit without residing and relying on this discipline, which is like a market of precepts. Therefore, it is also shown as if everything is gathered. Some might say that the fruits of constantly entering the teachings do not depend on learning, but are obtained by residing at home, and that it is impossible for an arhat to be obtained from someone who is not a bhikkhuni. However, it is impossible to obtain without relying on discipline, because it is said in the scriptures that lay practitioners and others naturally protect the ten virtues, so it should be understood that they reside in the words of learning. Therefore, it is also said in the scriptures: "Through discipline, one obtains good rebirths in higher realms; through wisdom, one attains liberation." Thus, if one does not reside in the part of discipline, it is impossible to obtain good rebirths in higher realms, so there is no contradiction. The term "great" means that by relying on this object of learning, one can obtain the desired fruits from nirvana down to gods and humans, so it is called a great market. Or, because one can attain the great fruit of nirvana with a small amount of learning. The term "tainted by bad precepts" means that the sound of discipline is also called "rule," so those with bad rules cause extreme affliction to themselves and others, so it is like being entangled by a poisonous snake. Evil and bad rules, killing and taking what is not given, and so on, are called being tainted by bad precepts. Tainted is a metaphor for poison.