Tibetan
ང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ཆུབ་པར་མཁྱེན་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་མདོ་འམ་མ་མོ་འགའ་ཙམ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཚད་མེད་པར་མཁྱེན་པའོ། ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་མང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཤེས་ཀྱང་ནོར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པ་དག་ཡོད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མཁྱེན་ཀྱང་ནོར་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་འདྲི་ཡང་སྲིད་དེ་དེ་ན་མེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་འཆད་དེ། དེ་བས་ན་གཞུང་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཞེས་འཆད་དོ། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཤད་པའི་ཆོས་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ལྷག་པའི་སེམས་དང༌། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་བྱའོ། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་རིན་ཆེ་བ་དང༌། མུན་ནག་སེལ་ཅིང་མཚོ་དངས་པར་བྱེད་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སུ་ལ་བདོག་པའི་མི་དེ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་རིན་ཆེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དེ། འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་བ་བརྙེས་པས་ན་མཛོད་དང་འདྲ་བས་ན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། མཛོད་ནི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་འང་བྱ་སྟེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་དང་གནས་སུ་འོས་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་སློབ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་དུ་མཛོད་དང་འདྲ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དུ་བརྙེས་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིན་ཆེན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནོར་གྱི་གཏེར་དང་འདྲ་བས་གཏེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ པས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་དག་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་སྤང་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་དག་ལས་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོ་མཆོག་ཕུལ་ཚད་མར་བྱ་བ་ཚངས་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཚངས་པ་ཡང་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་སྤྱི་བོས་ཀྱང་བཏུད་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱན་དང་བཅས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་བལྟས་ན་ལྷག་པར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་མངའ་དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་ཅིང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འོས་པས་ན། ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འོས་ཤིང་བསྟན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་ཚངས་པ་དང༌། དབང་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ལ་རེག་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པར་རྒྱ་གར་སྐད་ལས་དྲང་དུ་ཡང་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་ཏེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བ་དང༌། འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཕ་མཐའ་མེད་རྒལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཤློ་ཀ་གཅིག་གིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཕལ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། འཆི་བ་ལ་སོགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་ལས་དང་ཚེ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་ཞེའོ། །ཕ་མཐའ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལས་སུས་རྒལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤགས་པ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོས་རྒལ་ཏེ། དེ་བས་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཆངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ལ་གནས་པས། དེ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བའི་གཙོ་ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་ལས་བླན་ཏེ། བདེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྟོབས་ཤིང་ཐར་པར་འདྲེན་པས་
Chinese
ང༌། 是不颠倒。 所谓“无余”不是指只知道几个方面，而是指通达一切事物。所谓“无量”不是指只知道几部经或几部母续，而是指通达无量法藏。 所谓“不共”是指与声闻和独觉不共的、不混杂的十八不共法、十力和四无畏等都已证悟。如果有些外道虽然懂得很多，知道很多，但却有错误，说颠倒之语，那么，或许会有人问：如来证悟和了知，也会有像错误的情况吗？ 答：没有。因为如来宣说自己是不颠倒的。因此，经典中也说没有错谬。所谓“珍宝”是指法宝，那又是什么呢？是讲说的法、修持的法和圣道的自性。或者也可以指增上戒学、增上心学和增上慧学。所谓“珍宝”是一种比喻，就像世间的珍宝非常稀有和珍贵，能消除黑暗，使湖水清澈，谁拥有珍宝，谁就能心想事成一样，法宝三学也非常难得和珍贵，能消除烦恼，获得解脱的果位，所以称为法宝。所谓“库藏”是指薄伽梵本身，因为他是这种珍贵之法的源泉，所以称为库藏。或者说，一切智者证得了这种法宝之果，所以像库藏一样，也可以说是获得了库藏。库藏也可以指圣僧众，因为他们堪为法宝的库藏和处所，所以称为库藏。因此，薄伽梵以如同库藏般的珍贵弟子作为眷属，所以说一切智者获得了珍宝库藏。这样就如同财富的宝藏一样，所以称为宝藏圆满。以梵天自在顶髻之宝触足。 这表明了眷属的圆满，对此，
English
Nga. It is not inverted. The term "complete" does not mean knowing only a few aspects, but rather understanding all things. The term "immeasurable" does not mean knowing only a few sutras or tantras, but rather understanding the immeasurable collection of teachings. "Unique" refers to the eighteen unshared qualities, the ten powers, and the four fearlessnesses, which are not shared with Shravakas and Pratyekabuddhas and are unmixed. If some non-Buddhists understand and know a lot but are mistaken and speak in a reversed way, then one might ask: Does the Tathagata also have errors in understanding and knowing? The answer is no. Because the Tathagata declares himself to be non-inverted. Therefore, it is also said in the scriptures that there are no errors. The term "jewel" refers to the Dharma jewel, and what is that? It is the nature of the Dharma of teaching, the Dharma of practice, and the noble path. Or it can also refer to higher discipline, higher mind, and higher wisdom. The term "jewel" is a metaphor, just as worldly jewels are very rare and precious, can dispel darkness and purify lakes, and whoever possesses jewels can fulfill their wishes, so too are the three trainings of the Dharma jewel very rare and precious, able to eliminate afflictions and attain the fruit of liberation, hence they are called the Dharma jewel. The term "treasury" refers to the Bhagavan himself, because he is the source of such precious Dharma, hence he is called the treasury. Or, because the all-knowing one has attained such a fruit of the Dharma jewel, he is like a treasury, so it can also be said that he has obtained the treasury. The treasury can also refer to the noble Sangha, because they are worthy of being the treasury and abode of the Dharma jewel, hence they are called the treasury. Therefore, the Bhagavan has obtained such precious disciples as his retinue, who are like a treasury, so it is said that the all-knowing one has obtained the jewel treasury. In this way, it is like a treasure of wealth, so it is called the perfection of treasure. Touching the feet with the jewel of Brahma and Indra's crown. This shows the perfection of the retinue, to which,
Chinese
有些骄慢者认为梵天和帝释天就是薄伽梵一切智智，他们持有这样的观点。为了舍弃这种观点，并显示一切智智超越了他们，因此，世间的主尊，最殊胜、最圆满的梵天，是娑婆世界的怙主，以及帝释天，是天界的国王。梵天具有慈、悲、喜、舍四无量心。帝释天也是天神之主，以世间广为人知的名号，也在自身之中以头顶礼敬殊胜者。观看以福德获得的珍宝装饰，触碰如来之足并顶礼，则更具功德且权势圆满，或者说，天人世间供养和恭敬的对象，因此说：以梵天和帝释天的顶髻珍宝触碰佛足。这是为了说明他是应成为一切智智者。还有一种说法是，如来的足触碰了梵天和帝释天的顶髻珍宝，这也可以直接从印度语翻译过来。如此，帝释天和自在天等天人世间供养和恭敬，并具有众多眷属，因此称为眷属圆满。度过苦海无边。这一颂诗表明了在普通功德中卓越之处，痛苦即生、老、死等三苦和八苦。或者说，业、寿命和烦恼本身就是轮回的原因，因此这本身就是痛苦，而且痛苦非常广阔无垠，所以比喻为大海。无边是指轮回没有开始和结束的同义词。 那么谁能从中度过呢？如来，众生之主能够度过。因此，帝释天和梵天仍然安住于痛苦之海中。因此，薄伽梵超越了他们，所以说以头顶礼敬。或者说，众生之主是从众生堕入恶道中救护，并增上十善法，增长安乐之法，引导至解脱。
English
Some conceited individuals hold the view that Brahma and Indra are the Bhagavan, the all-knowing one. To abandon this view and to show that the all-knowing one surpasses them, therefore, the lord of the world, the most excellent and perfect Brahma, is the lord of the Sahā world, and Indra, the king of the gods. Brahma possesses the four immeasurables of loving-kindness, compassion, joy, and equanimity. Indra is also the lord of the gods, and with names well-known in the world, he also bows his head in reverence to the noble one within himself. Looking at the precious jewels obtained through merit, adorned, touching the feet of the Tathagata and prostrating, he is even more endowed with qualities and possesses perfect power, or rather, he is worthy of being offered and revered by the world of gods and humans. Therefore, it is said: "He touches the feet with the crest jewels of Brahma and Indra." This is to illustrate that he is worthy of becoming the all-knowing one. Another explanation is that the feet of the Tathagata touched the crest jewels of Brahma and Indra, which can also be directly translated from the Indian language. Thus, Indra and Ishvara, etc., are offered and revered by the world of gods and humans, and possess many retinues, therefore it is called perfect retinue. "Crossing the endless ocean of suffering." This verse shows the excellence among ordinary qualities, suffering being birth, old age, death, etc., the three sufferings and the eight sufferings. Alternatively, karma, lifespan, and afflictions themselves are the cause of samsara, therefore that itself is suffering, and that suffering is very vast and boundless, so it is likened to an ocean. "Endless" is a synonym for samsara having no beginning and no end. So who can cross over from that? The Tathagata, the lord of beings, is able to cross over. Therefore, Indra and Brahma still abide in the ocean of suffering. Therefore, the Bhagavan surpasses them, so it is said that he is prostrated to with the head. Or rather, the lord of beings protects beings from falling into evil destinies, increases the ten virtues, increases the laws of happiness, and leads to liberation.