Tibetan
ན་གྱིས་གཞན་སྦྱོང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན་ཅི་དྲི་མ་ཅན་དུའང་མི་ནུས་སམ་ ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡིག་པ་དག །ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྟེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པ་སྟེ་རང་གིས་བསགས་པའོ། །བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་འཇིག་པ་དང༌། ཟད་པ་དང༌། གདུང་བར་བྱེད་པའོ། །བསམ་བརླག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ངན་པ་སྟེ་གླེན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྡོ་རྗེས་ནོར་བུ་འབིགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་རྡོའི་རང་བཞིན་དང་རྡོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་རྡོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནོར་བུ་ལ་འབིགས་པ་དང་འཇོམས་པ་དང་ཕྱེ་མར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྡིག་པས་འཇོམས་སོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གོ །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཏོར་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཕལ་ཆེར་བདེ་འགྲོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། དེའི་གཉེན་པོར་དང་པོར་གསུངས་པ་འདིར་ཡང་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐང་དུ་ལྷགས་ཏེ། བཙུན་པ་བདག་ཅག་གིས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བགྱི་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། དེ་ལས་བརྩམས་སོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །མིག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡོད་པའོ། །ཉམ་ང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕོངས་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བྱེད་དེ། མིག་ལྡན་ཡང་སྣང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཉམ་ང་བ་དག་སྤོང་བར་ནུས། དེས་ན་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བྱས་པའི་རྒྱུས་འདུ་འཕྲོད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་གཡང་ས་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ཉམ་ང་བའི་གནོད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དཔེ་ཅན་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ནི་མིའི་སྐྱེ་བ་པ་ སྟེ། ལྷ་རྣམས་ནི་རྒྱགས་པའི་སྐྱོན་དང༌། ངན་སོང་དག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་འདིའི་སེམས་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང༌། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པས་གཡང་ས་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡ་ང་བ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ན་སྡིག་པ་སྟེ་ངན་སོང་གི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དོར་བའོ། །སྡིག་པ་ཅན་དང་འགྲོགས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ནོར་ཅན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལམ་སྒུགས་པའི་ཆོམ་རྐུན་པ་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་གྱིས་ཤིག །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོང་པས་འཇིགས་བཅས་ལམ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ལྷས་ཞུས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚོང་པ་འམ་མཁས་པ་དག་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཚོང་པ་ནི་སེང་གེ་དང་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟེན་པ་དང༌། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་སྤོང་ངོ༌། །དཔེར་ན་ནོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ནི་གྲོགས་ཕོ་ཉུང་བའམ་འཁོར་ཉུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། །འདི་ལྟར་ཉུང་བས་ནི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསྐྱང་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་འཚོ་བར་འདོད་པས་ནི་དུག་དང་དབྱིག་དུག་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་འདོད་པས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཅན་སྤང་ངོ༌། །དཔེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རམ། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བགེགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ངན་སོང་དང་མི་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་སྤང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་ལག་མཐིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་ཀ་ཀུ་ཊ་མི་ཏར་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ཤིན་ཏུ་རྒས་པར་གྱུར་ནས་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པ་དེ་ལས་བརྩམས་སོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ནའོ། །ལག་མཐིལ་རྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་སྨྲས་པའོ། །ལག་པས་དུག་ནི་གཟུང་བྱས་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལག་པས་བད་ས་ན་བ་དང༌། ཤྲིང་གི་དང༌། ཧ་ལ་ཧ་ལ་སོགས་པའི་དུག་འཇིགས་པ་མེད་པར་བླངས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། རྨ་མེད་དུག་ནི་མི་འཇེན་པ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རྨ་མེད་ན་ནི་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྨད་པའི་སྡིག་པ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། མ་བྱས་པ་ལ་སྡིག་པ་མེད
Chinese
如果（ན་）不能使他人清净，难道也不能使自己不清净吗？ 回答说： “自己所造的罪恶。” 这句话的意思是，以自己的相续造作罪恶，就是自己造作罪恶，也就是自己积累的罪恶。通过有意的行为等，安住于近乎积累的自性中。 “显现地摧毁”的意思是显现地毁灭、耗尽和折磨。“心智丧失”的意思是恶劣的智慧，也就是愚蠢。比如什么呢？“如金刚穿透宝珠。” 这句话的意思是，比如金刚虽然是石头的自性，并且从石头中产生，但是宝石匠用这石头自性去穿透、摧毁和粉碎宝珠一样，自己也被罪恶所摧毁。因此，为了这个缘故，应当舍弃罪恶，这就是“有眼者”等等这些话的意思。圆满正等觉佛陀顶髻尊的声闻弟子，大多数为了希求善趣而行梵行，为了对治这个，最初所说的在这里也说了。其他的人说，很多比丘来到世尊的面前，问道：“尊者，我们应当完全舍弃什么呢？” 从此开始说的。 “有眼者”的意思是，对于谁来说，眼睛没有损坏。“困境”的意思是自己匮乏的事物。对于这个，灯等完全照亮所见之物，即使有眼者没有光明，又怎么能舍弃困境呢？因此，这是为了在道路上行走，意思是说，如果通过使光明等存在的原因而有聚合，就会有相遇。比如，有眼睛的人能够看到悬崖和荆棘等令人恐惧的危害。从比喻中显示出被比喻的事物，被称为“智者”，也就是具有智慧的人。“生存的世间”指的是人类的生命。 因为天神有饱足的过失，恶趣有痛苦的过失，所以没有这种心。比如，这里说了“在此”，意思是说，以佛陀出现、正确的见解、根不具足等功德所庄严。比如
English
If (ན་) cannot purify others, can it not purify oneself either? The answer is: "One's own sins." This means that committing sins with one's own continuum is the same as committing sins oneself, which is accumulating sins oneself. Through intentional actions, etc., one abides in the nature of near accumulation. "Manifestly destroying" means manifestly destroying, exhausting, and tormenting. "Loss of mind" means bad intelligence, which is foolishness. For example, what is it like? "Like a vajra piercing a jewel." This means that, for example, although a vajra is the nature of stone and arises from stone, just as a jeweler uses that stone nature to pierce, destroy, and pulverize a jewel, so too is oneself destroyed by sin. Therefore, for this reason, one should abandon sin, which is what "one with eyes" and so on mean. The Hearers of the Perfectly Complete Buddha with a Crown Protuberance mostly practice pure conduct because they desire happy migrations; as an antidote to this, what was said at the beginning is also said here. Others say that many monks came to the Blessed One's presence and asked, "Venerable One, what should we completely abandon?" It started from that. "One with eyes" means one who has undamaged eyes. "Distress" means one's own impoverished things. For this, lamps and so on fully illuminate what is seen, but even if one with eyes has no light, how can one abandon distress? Therefore, this is to walk on the path, meaning that if there is aggregation through the cause of making light and so on exist, there will be encounter. For example, one with eyes can see the fearful harms of cliffs and thorns. Showing the example and then showing what is exemplified is called "wise," which means one with intelligence. "The world of livelihood" refers to human life. Because gods have the fault of satiety and bad migrations have the fault of suffering, they do not have this mind. For example, here it says "here," meaning that it is adorned with qualities such as the appearance of a Buddha, correct view, and complete faculties. For example,
Chinese
因为具有智慧，所以能见到悬崖和荆棘等造成损害。像这样，见到可怕的道路就要完全舍弃。同样，智者也因为佛陀出现等庄严的缘故，出生时就会变成罪恶，也就是堕入恶趣的果报。完全舍弃就是完全抛弃。与罪恶者交往应当舍弃，为了显示这一点，所以说了“有财富的人”等。从等待道路的强盗开始，种姓之子，完全舍弃罪恶吧！例如，“商人与充满恐惧的道路”等这样说了。其他则是从天神请问中所说的偈颂，他们这样说。商人或智者是这样完全抛弃的，例如，商人舍弃狮子和强盗等所依附的、充满恐惧的道路。例如，拥有无数财富的人会完全舍弃朋友少或眷属少的情况，因为这样少数人无法守护巨大的财富。例如，想要生存的人会舍弃毒药和砒霜等。同样，想要天界和解脱的人也会舍弃罪恶者。用三种比喻是为了显示遮止，或者为了舍弃三种菩提的障碍。又为了显示舍弃恶趣、人和天人的业和果报。为了显示未做之事就是罪恶，所以说了“如果手掌”等。在王舍城有一个名叫卡库塔米塔的人，他因为非常衰老而从罪恶中悔改，这是从那里开始的。“如果不存在”的意思是如果不存在的话。“手掌的伤口”是指在手掌心中说的。“即使手用手抓毒”，意思是说，如果用手毫无畏惧地拿起巴德萨纳瓦、什林吉、哈拉哈拉等毒药，也不会受到损害。为什么呢？因为“无伤口毒不侵”这样显示了，没有伤口就不会进入和产生作用，如果依赖于被轻蔑的罪恶，就会蔓延。同样，没有做过的事就没有罪恶。
English
Because of having wisdom, one sees that cliffs and thorns cause harm. Like this, one must completely abandon the path where such terrible things are seen. Similarly, the wise also, because of being adorned with the appearance of the Buddha and so on, when born, it becomes sin, that is, the result of falling into the lower realms. To completely abandon is to completely discard. It is taught that associating with sinners should be abandoned, so it is said, "The wealthy one," and so on. Starting from the robbers waiting on the road, son of good family, completely abandon sin! For example, it is said, "The merchant and the fearful road," and so on. Others say that these are verses spoken from the questions of the gods. Merchants or wise people abandon in this way. For example, a merchant abandons the road that is frequented by lions and robbers, and is full of fear. For example, a person who has immeasurable wealth will completely abandon having few friends or few attendants, because in this way, a few cannot protect a great mass of wealth. For example, one who desires to live will abandon poison and arsenic and so on. Similarly, one who desires heaven and liberation will also abandon sinners. The three types of examples are for showing reversal, or for abandoning the obstacles of the three types of enlightenment. Also, it is for showing the abandonment of the actions and results of the lower realms, humans, and gods. To show that what has not been done is sin, it is said, "If the palm," and so on. In Rajagriha, there was a person named Kakuta Mitra, who, having become very old, repented from sin, and it started from there. "If there is not" means if it does not exist. "Wound on the palm" refers to what is said on the palm of the hand. "Even if the hand grasps poison," means that even if one fearlessly takes poisons such as Badsanava, Shringi, Halahala, etc., with the hand, it will not be harmed. Why? Because it is shown by "Poison does not penetrate without a wound," without a wound, it will not enter and arise, but if one relies on despised sin, it will spread. Similarly, there is no sin in what has not been done.