Tibetan
ས་སོ། །ཡང་ན་ཐུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཐུབ་པ་སྟེ། གང་གིས་ཐུབ་པར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་གཟུགས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཡང་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀུན་དུ་གྲོལ་བས་བསྟན་ཏེ། བཙོན་རའི་ཁང་པ་ནས་བྱུང་ཞིང་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐར་པ་འཇིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཉིས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀྵེ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དགོན་པའི་ནགས་ཚལ་གྱི་མཆོག་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ན་འདུག་ཅིང་བག་ཡོད་པས་ཇི་སྲིད་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་གསུངས་སོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ཡང་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགོན་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་ན་ནི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འདམ་གྱི་ནང་དུ་འབྱིང་བ་དེའི་མཐའ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེ་ཐོབ་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྲག་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཀུན་དུ་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །རློམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་རློམ་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེའི་ཆེད་དུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པ་བྱས་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འགྱོད་པའོ། །དེ་གང་ལ་མེད་པ་སྟེ་འདིས་ནི་བདག་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལས་བསྟོད་པ་དང་སྨོད་པ་གཉི་ག་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར། སྲིད་པའི་ཟུག་རྡུ་གཏུབས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཟུག་རྡུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཟུག་རྔུ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གཏུབས་པ་ནི་རྩ་བ་དང་བཅས་པར་དྲུངས་ཕྱུང་བའོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ ཀྱི་ཐ་མར་གྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཐ་མ་སྟེ། ཕྱི་ནས་ཡང་བདག་གི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྟེ། རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མེ་འབར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་འཕང་ནི་གཞིའི་འོ། །དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པ་སྟེ། གནས་གཞན་དག་ནི་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་སོ། །བླ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་འཕང་གི་མཆོག་དམ་པ་འདུས་མ་བྱས་དེར་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་མཚན་མ་བཅུ་དང་བྲལ་བའོ། །བྱང་གྲོལ་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདིས་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བྱང་གྲོལ་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་དེས་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གོ་འཕང་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་སྟེ་དེའི་མཐུས་ནི་འདི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ། འཆི་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་དགའ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡངས་པ་ཅན་པ་ལས་བསོད་སྙོམས་ བླངས་ནས་ཙ་པ་ལི་ཙེ་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་ཙ་པ་ལི་ཙེ་ཏའི་ས་ངན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐུང་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་སུ་ཁྱོད་ནི་སྤྲོ་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཐ་མ་ཟད་པ་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་འདོར་ཞིང་སྲོག་གི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མཚུངས་པ་ནི་གཞལ་བས་མཉམ་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདིར་སྦྱོར་རོ། །བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མི་མཚུངས་པ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། མི་མཉམ་པའོ། །དང་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏེ། མཚུངས་པ་ཡང་རུང་མི་མཚུངས་པ་ཡང་རུང་དྲལ་ནས་བྱུང་བའོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སྤངས་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ། །མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་ཡང་དྲལ་ནས་བྱུང་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་མིང་གི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ།། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་མཚུངས་པ་སྟེ། སྔ་ཕྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་འདུ་བྱེད་ཡོད་པས་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ནི་བོར་ཞིང་བསལ་བའོ། །ཐུབ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྐུ་ཚེ་བཏང
Chinese
地等。或者因为能够忍受所以是能忍受者，因为见到什么能够忍受的涅槃。那是什么呢？说是婆罗门能忍受，是按顺序用身体和心来断绝的。或者因为从欲界和有顶天中脱离贪欲的缘故。那是色和无色等。说是当什么时候证悟涅槃，并且断绝一切障碍的时候。就在那时，立即显现色，以及显现无色的所有痛苦中完全解脱，这是必然出现的。或者说是通过从色和无色的自性中完全解脱其烦恼来表示的，就像表示从监狱的房子里出来并解脱一样。怎样获得涅槃后从一切痛苦中解脱呢？解脱无畏等二颂。之后，名叫具寿舍波迦的人住在寺院森林的殊胜之处，非常寂静，并且谨慎，直到获得阿罗汉的果位。各自体验解脱的快乐，因此说了这两个偈颂。达到彼岸是因为获得了完全的清净，因此断绝了再次存在的蕴。就像这样，如果住在大的寺院里，就会知道自己是痛苦的。同样，沉溺在轮回的泥潭中，它的尽头就是获得具有剩余蕴的涅槃的境界，也就是从痛苦中解脱。无有恐惧，是因为断绝一切蕴所产生的恐惧就是恐惧。谁拥有它，那就是恐惧。没有它就是无有恐惧。因此，凡夫俗子都是普遍恐惧的，因为没有断绝所见的微细执着。如经所说，如果愚痴的凡夫俗子不具备听闻，那么如果他没有它，就会恐惧等。无有自负，是因为拥有宣说自己的功德并自负的态度，那就是自负。因为为了它而没有贪着等。无有后悔，是因为做了坏事就
English
Ground etc. Or, because it can be endured, it is the endurer, because of seeing the nirvana that can be endured. What is that? It is said that the Brahmin is the endurer, which is to cut off with body and mind in order. Or because of being separated from desire from the desire realm and the peak of existence. That is form and formless etc. It is said that when one realizes nirvana and abandons all obscurations. At that time, immediately the appearance of form, and the complete liberation from all the sufferings of the formless appearance, is certain to occur. Or it is shown by completely liberating from the afflictions of the nature of form and formless, just as it is shown to come out and be liberated from the prison house. How is it that having attained nirvana, one is liberated from all suffering? The two verses beginning with liberation from fear. Then, the venerable Shepaka lived in the most excellent and secluded part of the monastery forest, and was careful, until he attained the fruit of Arhat. Experiencing the bliss of liberation individually, he spoke these two verses. Reaching the other shore is because of having attained complete purity, therefore abandoning the aggregates of rebirth. Just like this, if one lives in a large monastery, one will know that oneself is suffering. Similarly, sinking in the mud of samsara, its end is the attainment of the realm of nirvana with the remaining aggregates, which is liberation from suffering. Fearlessness, because the fear arising from the cutting off of all aggregates is fear. Whoever has it, that is fear. Not having it is fearlessness. Therefore, ordinary people are universally fearful, because they have not abandoned the subtle clinging to what is seen. As it is said in the scriptures, if a foolish ordinary person does not have hearing, then if he does not have it, he will be afraid, etc. Absence of conceit, because having the attitude of proclaiming one's own merits and being conceited, that is conceit. Because there is no attachment etc. for it. Absence of regret, because having done evil,
Chinese
是为已作之事感到后悔。谁没有这种后悔呢？不是他在诽谤自己，因为他根本不想要赞扬和诽谤。如果说先前指出的过失不存在，那么就像这样说：摧毁了存在的毒箭。这里所说的“存在”是指五取蕴。“毒箭”是指导致获得五取蕴的烦恼，正如所说，毒箭有三种，即贪欲的毒箭等等。摧毁它们就是将它们连根拔起。因此，正因为如此，才说是身体的最后。因为是最后的实物，所以是最后。因为之后再也没有我的行为，所以没有获得其他我的原因。为了说明“达到彼岸”这个词的差别，这里用“达到彼岸”来表示，即行为的终极。为了说明获得它的道路的原因，这里用“这”这个词，意思是获得证悟的终极。获得决定的智慧是安住于终极，即无漏道的终极果，也就是所有涅槃的终极。至高无上是指卓越，即终极的处所。为了说明它的自性，说了寂静，因为远离了烦恼之火的燃烧。果位是基础。安住于它就是安住于果位，其他的处所应当理解为衰退。或者通过随行。无上是指恒常的善。一切相都已穷尽。这表明，在果位的至高无上、殊胜、非造作之处，一切因和果都不存在。或者远离了十种相。解脱果位是指，凭借它得以清净，所以是解脱，即通过圣道获得无垢。它的果位是它的果实，凭借它的力量才能获得它。凡是由道所产生的，都是具有坏灭之法，例如村庄等等，为了区分它们，所以说是不死。
English
It is to regret what has been done. Who does not have this regret? It is not that he is slandering himself, because he does not want praise and slander at all. If it is said that the previously indicated faults do not exist, then it is said like this: The poison arrow of existence is destroyed. Here, "existence" refers to the five aggregates of grasping. "Poison arrow" refers to the afflictions that lead to the attainment of the five aggregates of grasping, as it is said that there are three poison arrows, namely the poison arrow of desire and so on. Destroying them is to uproot them completely. Therefore, it is precisely for this reason that it is said to be the last of the body. Because it is the last real thing, it is the last. Because there is no longer any action of mine afterwards, there is no cause for obtaining another self. In order to explain the difference of the word "gone to the other shore," it is indicated here by "gone to the other shore," which is the ultimate of action. In order to explain the cause of the path to attain it, the word "this" is used here, meaning the attainment of the ultimate of realization. The wisdom that obtains certainty is abiding in the ultimate, which is the ultimate fruit of the undefiled path, which is the ultimate of all nirvana. Supreme means excellence, which is the ultimate place. In order to explain its own nature, it is said to be peaceful, because it is free from the burning of the fire of afflictions. The state is the basis. Abiding in it is abiding in the state, and other places should be understood as decline. Or through following. Unsurpassed means constant goodness. All signs are exhausted. This shows that in the supreme, excellent, unconditioned place of the state, all causes and effects do not exist. Or it is free from the ten signs. Liberation state means that by which it is purified, so it is liberation, that is, obtaining the stainless through the noble path. Its state is its fruit, and it is by its power that it is obtained. Whatever is produced by the path is subject to destruction, such as villages and so on, and in order to distinguish them, it is said to be immortal.
Chinese
也不再产生。因此，我的事物因为有损害，所以应当完全舍弃。为了显示圣者们是缘于此的，所以说了“相同”等。世尊和阿难陀一起从广严城乞食后，在一棵名为匝巴里泽达的树下坐下，对具寿阿难陀说：阿难陀，广严城的匝巴里泽达的地方不好，应该使用。赡部洲的人们的寿命非常短。阿难陀，无论谁修习圆满四神足，乃至我说我已入灭，善逝入灭之时，你感到沮丧，三有穷尽，如来将完全入灭。因此，舍弃寿命的行，加持生命的行，从禅定中起身，说了这首偈颂。相同是衡量相等，与“生”这个词连用。分离这个词在这里与动词连用。不相同是相反，不相等。和是 جمع的意思，相同也好，不相同也好，都是分离后产生的。或者，舍弃了生的行还不够，如果相同和不相同也是分离后产生的，就是这个意思。生是我的事物生，如果聚集存在，就是生。它也有两种，即色和名的集合的自性。其中，色的身体是相同的，因为前后没有区别，名的集合是不相同的，因为在其他时间获得圆满菩提。以前是怎么做的呢？说了“有的行”，因为那里有行，并且有进入相续，谁有行呢？完全舍弃是抛弃和消除。能仁是世尊，意思是无有自利和利他的行为而安住。能仁的特殊方式的寿命已过。