Tibetan
ས་བརྩམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། ། ལྷའི་སྦྱོར་བ་རབ་འདས་ཤིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་གིས་འདས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཀུན་དང་རྣམ་བྲལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་བྲལ་བའོ། །སྦྱོར་བ་སྤངས་པས་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཛད་པ་ནི་དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་ཆེ་གེ་མོར་དགེ་སློང་ཤིག་དུས་ལས་འདས་ཏེ། དེའི་འགྲོ་བ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པ་དང་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་གི་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གང་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷ་དང་དྲི་ཟ་མི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལ་ལྷ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ཟ་ནི་སུ་པྲི་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་རོལ་མོ་པའོ། །མི་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་འགྲོ་བ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཞི་བ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་གིས་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང་ཞི་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ་ཤེས་པས་ནི་སུ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པས་ནི་མང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ། །ངས་ནི་ཆོས་གཅིག་མ་ཤེས་ཤིང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ་བྲམ་ཟེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་ནས་བརྒྱགས་བླངས་ཏེ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་འདི་ན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་རང་གི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ་དེས་ན་ཚིགས་བཅད་འདི་གསུངས་སོ། །མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་མེད་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་སྟེ། ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་དང་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སམ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའམ། མཉམ་པར་བཞག་པས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུས་མ་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ། ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་མུན་པའི་ནང་དུ་གནས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་དམུས་ལོང་བཞིན་ནོ། །གང་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བདེ་དང་རྗེས་མཐུན་མ་ཡིན་བརྟེན་ཅི་བྱ། འབྲས་བུ་དགེ་མིན་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ལེགས་ལ་མི་འཛུད་མཛའ་བོའང་ཇི་ཞིག་རུང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་སྤོང་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་ཕན། །ཤེས་པའི་མ་ནི་ཤིང་ཆེན་དང༌། །མིག་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟར། །དེས་ན་དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་ནི། །བསོད་ནམས་བུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང༌། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་བྱ་མི་འཇུག །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ། །གང་ཞིག་མཐོང་བའི་གགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་སྒྲོན་མ་ཞེས་མི་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་གཅིག་གིས་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་བ་མཐའ་ཡས་ལྟ་བ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དྲི་མེད་བཟོད་རྣམས་ཤེས་པ་མིན། །ཟད་དང་མི་སྐྱེའི་བློ་ལྟ་མིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པ། ཚུལ་གང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གང༌། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལས་གང་གིས། །ཆོས་གང་འཕེལ་ཞིང་ལྡན་གྱུར་པས། །དགྲ་བཅོམ་བྲམ་ཟེར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང་དེ་ལས་བརྩམས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་མི་སློབ་པ་གསུམ་དང༌། རིག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པའི་སྐབས་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་སོ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །འདས་པའི་ ཤེས་པ་བསྟན་ནས་མ་འོངས་པའི་ཤེས་བ་བཤད་པ། མཐོ་རིས་སར་སོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མ་སྟེ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་ཡང་ངོ༌། །མཐང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་སྐྱེ་བཟད་ཐོབ་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བཟད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་སྐྱེ
Chinese
说是“开始造作”。人是在欲望中行事。系缚是烦恼，是与这个那个痛苦的差别相系缚的缘故。 “超越天神的系缚”，是指超越了在色界和无色界中行事的烦恼以及与之相应的烦恼。 “与一切系缚完全分离”，是指与四种系缚分离。 表明断绝系缚就没有了去处，即“无论何者天神”等等。 世尊开示五道的差别，这时另一位比丘从座位上站起来，这样禀告说：某位尊者，一位比丘去世了，他的去处会是哪里？这样请问后，世尊这样回答。不了解谁的去处，是因为完全寂灭的缘故。寂灭的去处，是用阿罗汉这个词语来表达的。不了解谁呢？即天神、乾闼婆、人，其中天神是指帝释天等。乾闼婆是指苏布里亚等天神的乐师。人是指转轮王等。不了解去处，是指无法了解此人的去处。那是因为什么呢？就像这样说了寂静，因为寂灭的缘故是寂静，是无余涅槃。不了解谁的去处和寂静呢？说了“谁以诸法”等等。 一位婆罗门这样观察并这样说：知识对谁也没有用处，那是因为什么呢？因为知识对很多人来说似乎是痛苦的，直到他被置于其控制之下。我说我没有了解一种法，并且没有现见，因此不会完全了解，广泛地说，就像这样，任何婆罗门都是从家里乞食来吃的。同样，任何在此处如实体验的快乐或痛苦，也是从自己的业产生的，因此说了这个偈颂。“不了解”是指不理解，没有如实领会，与“谁以诸法灭尽”相联系。“未见时”是指没有现量见到。
English
It is said, "The beginning of creation." People act in desire. Bondage is affliction, because it binds to this and that difference of suffering. "Transcending the bonds of the gods," refers to transcending the afflictions that act in the form and formless realms, and the afflictions that correspond to them. "Completely separated from all bonds," refers to being separated from the four bonds. It is shown that there is no destination by abandoning bonds, that is, "whoever is a god," and so on. The Blessed One explained the differences of the five destinies, at which point another monk rose from his seat and said, "Venerable one, a certain monk has passed away. Where will his destination be?" After asking this, the Blessed One replied thus. Not knowing whose destination is because of complete nirvana. The destination of nirvana is expressed by the word Arhat. Who is not known? That is, gods, gandharvas, humans, among which gods refer to Indra and so on. Gandharvas refer to the musicians of the gods such as Supriya. Humans refer to the wheel-turning king and so on. Not knowing the destination means that it is impossible to know the destination of this person. Why is that? Just like this, it is said to be peaceful, because it is peaceful due to nirvana, it is nirvana without remainder. Who does not know the destination and peace? It is said, "Who with all dharmas," and so on. A Brahmin observes in this way and says in this way: knowledge is of no use to anyone, why is that? Because knowledge seems to be painful to many people, until he is placed under its control. I say that I have not understood one dharma, and I have not directly seen it, therefore I will not fully understand it, broadly speaking, just like this, any Brahmin eats by begging from home. Similarly, any happiness or suffering that is truly experienced here is also produced from one's own karma, therefore this verse was spoken. "Not knowing" means not understanding, not truly comprehending, and is related to "who with all dharmas is extinguished." "When not seen" means not directly seen.
Chinese
应当说，以完全了解世间和出世间的知识和断除，或者没有安住，或者安住等等。 这句话是说，只要人没有了知，那么他就没有快乐和快乐的因，因为他住在普遍愚昧的黑暗中，仅仅体验痛苦，就像盲人一样。 凡是了知的，就不会引来痛苦。 如是说： 不与安乐相随，依仗有何用？ 造作非善之果，又有何用？ 不入于善，益友又有何用？ 不能断除痛苦，知识又有何益？ 知识之母如大树， 如眼和如意宝。 因此，由此产生， 福德、儿子等等。 凡不入于世间之事， 那就叫做世间迷惑。 凡是阻碍见到的， 那就不能叫做灯。 就像这样说的。 如果问：一个了知者了知，一个见到者见到吗？ 所谓“所知无边见”， 也就是说，具有这种无边且不可思议的知识和所知之见的姿态。 如是说： 无垢之忍非为知识， 尽灭与不生之智非为见。 也就是说，以人和根的差别，所知是无边的，而知识有十种。 那些无边的知识又是什么呢？ 就是所谓“宿住”等等。 一位婆罗门对世尊等说： 以何等之行而行， 以何等之功德和事业， 以何等之法增长且具足， 才能被知为阿罗汉婆罗门？ 这是从这里开始的。 其他的，如无学三和三明等等，简略地说是三颂。 住在过去生中的时候，就是宿住。 证悟它就是如实了知。 已经显示了过去的知识，现在要讲述未来的知识。 提到了“往生善趣”， 所谓“将要发生”是句子的剩余，也就是善趣和恶趣。 所谓“见到”就是用天眼见到。 然后是“获得善生”。 所谓“获得善生”就是获得善生，即生。
English
It should be said, with complete understanding of worldly and transworldly knowledge and abandonment, or without abiding, or abiding, and so forth. This saying shows that as long as a person does not know, then he has no happiness and no cause of happiness, because he dwells in the darkness of universal ignorance, experiencing only suffering, like a blind man. Whoever knows does not bring suffering. As it is said: What is the use of relying on what is not in accordance with happiness? What is the use of doing what is not a good result? What is the use of a friend who does not enter into goodness? What is the use of knowledge that cannot eliminate suffering? The mother of knowledge is like a great tree, Like the eye and the wish-fulfilling jewel. Therefore, from this arise, Merit, sons, and so on. Whatever does not enter into worldly affairs, That is called worldly delusion. Whatever obstructs seeing, That cannot be called a lamp. It is like this that is said. If asked: Does one who knows know, and one who sees see? The so-called "knowledge of the infinite to be seen," That is to say, this has the attitude of seeing infinite and inconceivable knowledge and what is to be known. As it is said: Immaculate patience is not knowledge, The wisdom of cessation and non-arising is not seeing. That is to say, with the difference of person and faculty, what is to be known is infinite, and knowledge is of ten kinds. What are those infinite knowledges? It is the so-called "past dwelling" and so on. A Brahmin said to the Blessed One and others: By what conduct is one to act, By what merits and deeds, By what Dharma does one increase and possess, By what can one be known as an Arhat Brahmin? This is where it starts. Others, such as the three non-learnings and the three knowledges, are briefly said to be three verses. The time of dwelling in past lives is the past dwelling. Realizing it is knowing as it is. Having shown the knowledge of the past, now the knowledge of the future is to be explained. It is mentioned that "going to the good realms," The so-called "will happen" is the remainder of the sentence, that is, the good realms and the bad realms. The so-called "seeing" is seeing with the divine eye. Then there is "obtaining a good birth." The so-called "obtaining a good birth" is obtaining a good birth, that is, birth.