Tibetan
ལས་གསུངས་པས་སེམས་ནི་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གཉིས་པོ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བརྩོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་བསོགས་པ་ལ་ངལ་བར་མི་སེམས་པའོ། །ངེས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བའི་ཉེས་པ་ལས་བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུན་དུ་བྱ་བ་དང་གུས་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བས་ན་འབྲས་བུ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ན་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དུམ་བུ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའོ། །ཏིང་འཛིན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་བསླབ་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་བསླབ་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་བཞིན་སོ་སོར་དྲན་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་བཤད་དེ། ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པའི་རྒྱུ་ལས་དབང་པོ་བསྡམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྡམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ཉེ་དུ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཙུན་པ་འགྲོ་བ་གང་ལགས་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཡིད་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་
Chinese
经中说，心在此处是随持于三摩地之后，是为随顺守护三摩地，这样进行区分。如果问这二者应如何修习？经中说“勤奋”，即发起精进，对于积累功德不觉疲劳。所谓“安住”，是指恒常守护自身远离律仪的过失，这是“谨慎”的含义。由于以恒常行持和恭敬行持的结合来守护心识远离诸漏，因此宣说了这些果报。所谓“比丘”，是指烦恼完全止息的缘故，因此经中说这是有余涅槃的境界。“将获得痛苦的止息”，是指成就无余涅槃的境界，因为那时一切痛苦都将达到究竟。为了说明持戒等的利益，因此宣说了“因此应恒常持戒”。所谓“恒常”，是指这种戒律不是虚假的，不是残缺的，不是中断的，而是守护戒律的。“随顺守护三摩地”，是指完全守护等持，因为精勤修习三摩地。“并且学习胜观”，是指为了那个目的而学习并深入，因此应学习智慧。什么是那个呢？“应个别忆念正知”，经中这样说道，因为进入真实的智慧显现是忆念的缘故，因此这说明了守护根门，因为经中说从正知和忆念的因缘，根门将被守护，因此守护根门将能修习三摩地。如果问，像那样完全具备的人将会怎样呢？经中说了“在那里”等等，所谓“离意”，是指清净的比丘，当时许多具有前后际的亲属们，当他完全涅槃时，亲属们问世尊：尊者去往何处？于是说了这个偈颂，所谓“离意”，是指将业视为己有。
English
The sutra says that the mind here follows and upholds Samadhi, thus distinguishing it as following and protecting Samadhi. If asked how these two should be practiced, the sutra says "diligent," meaning to initiate diligence and not feel weary in accumulating merits. The so-called "abiding" refers to constantly guarding oneself from the faults of discipline, which is the meaning of "vigilance." Because the mind is protected from defilements through the combination of constant practice and respectful practice, these fruits are proclaimed. The so-called "bhikshu" refers to the complete cessation of afflictions, therefore the sutra says that this is the realm of Nirvana with remainder. "Will attain the cessation of suffering" refers to accomplishing the realm of Nirvana without remainder, because at that time all suffering will reach its ultimate end. In order to explain the benefits of upholding precepts, etc., it is proclaimed, "Therefore, one should always uphold precepts." The so-called "always" means that this discipline is not false, not incomplete, and not interrupted, but rather protects the precepts. "Following and protecting Samadhi" refers to completely guarding concentration, because one is diligent in practicing Samadhi. "And study insight" means to study and delve deeply for that purpose, therefore one should study wisdom. What is that? "One should individually remember mindfulness," the sutra says, because entering into the manifestation of true wisdom is the reason for mindfulness, therefore this explains guarding the senses, because the sutra says that from the causes of mindfulness and awareness, the senses will be guarded, therefore guarding the senses will enable the practice of Samadhi. If asked, what will happen to someone who is so fully equipped? The sutra says "There" etc. The so-called "detached mind" refers to a pure bhikshu. At that time, many relatives with prior and subsequent connections, when he completely entered Nirvana, the relatives asked the Blessed One: Where has the venerable one gone? Then this verse was spoken, the so-called "detached mind" refers to regarding karma as one's own.
Tibetan
བ་དང༌། གང་ཟག་ལ་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པས་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པའོ། །ལྷག་མ་མེད་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པས་འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བཤད་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ཡང་གསུངས་པའོ། །གང་གིས་ལྷག་མ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཀུན་སྦྱོར་ཟད་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དགུ་ཟད་པར་བྱ་བའམ། གང་གིས་བག་ཆགས་ཟད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །ལུས་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྡེ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བགྲང་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་བགྲང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དགེ་སློང་དག་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་རྗེས་སུ་བརྟགས་པའི་རིམ་པ་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །སའི་གཞིའི་རྒྱས་པར་གྲགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང༌། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ལ་ལ་ཞིག་ཉི་མ་ལ་དད་པར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཉི་མ་འཆར་ཞིང་རྣམ་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཉི་མ་ལྟར། །ལམ་མེར་འབར་བ་སུ་ཞིག་མཆིས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང། འདི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དགེ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒོམ་བའོ། །སོ་སོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལ་ནི་འདི་དག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་བ་གང་གིས་ལེགས་པར་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི
Chinese
而且，有些人通过了悟无我等等，从而没有我慢，并且趋入见道。所谓“无余灭尽”是指由于无明和我慢等等的烦恼、业和出生的损害，因此这讲的是修道，也讲了无学道。如果问：通过什么而无余灭尽呢？回答说：通过灭尽一切结缚。就是说，通过什么灭尽九种结缚呢？或者说，通过什么灭尽习气呢？就是那个。所谓“身坏”是指与同等命运的群体分离。所谓“具有智慧”是指获得有余涅槃，愚昧者没有这个。所谓“不可数”是指在众生中不可数。为什么呢？因为所谓涅槃是指进入无余之境。例如，佛对众比丘说：我不会说他的识会去东方等等。这是为了近似地考察想要涅槃之乐的次第而说的。为了显示大地上广为人知的因是戒律，所以说了“从戒律”等等。修习有三种，即戒律修习、禅定修习和智慧修习。所说的这些是两句偈颂。有些居士信仰太阳，当他们看到太阳升起并显现光明时，他们问世尊：世间谁像太阳一样，明亮地燃烧？有人说，这是佛陀对此所作的回答。所谓戒律，是指别解脱戒等等。禅定是指善心专注一境。智慧是指如实了知事物的真相。如其所说，很好地修习这些。为了分别指示，所以说了“和”。因此，说了“这三者”。因为圣者群体具有这些的自性，所以说三蕴道已经完全包含了这些。
English
Moreover, some people, through realizing egolessness and so on, have no pride and enter the path of seeing. The so-called "extinction without remainder" refers to the harm of ignorance, pride, and other afflictions, karma, and birth. Therefore, this speaks of the path of cultivation and also speaks of the path of no more learning. If asked, through what is extinction without remainder achieved? The answer is, through exhausting all bonds. That is, through what are the nine bonds exhausted? Or, through what are the habitual tendencies exhausted? It is that itself. The so-called "destruction of the body" refers to separation from the group of equal fate. The so-called "possessing wisdom" refers to attaining nirvana with remainder, which the ignorant do not have. The so-called "uncountable" refers to not being countable among beings. Why? Because the so-called nirvana refers to entering the state of no remainder. For example, the Buddha said to the monks: I will not say that his consciousness goes to the east, and so on. This is said in order to closely examine the sequence of desiring the bliss of nirvana. In order to show that the well-known cause of the earth's expansion is discipline, it is said "from discipline" and so on. There are three types of cultivation: discipline cultivation, meditation cultivation, and wisdom cultivation. What is said are two verses. Some householders believe in the sun, and when they see the sun rising and appearing bright, they ask the Blessed One: Who in this world is like the sun, burning brightly? Some say that this is the Buddha's answer to this. The so-called discipline refers to the Pratimoksha vows and so on. Meditation refers to the mind being one-pointed on virtue. Wisdom refers to truly knowing the reality of things. As it is said, cultivate these well. In order to indicate separately, "and" is said. Therefore, "these three" are said. Because the community of noble ones has the nature of these, it is said that the path of the three aggregates has completely included these.