Tibetan
་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་སྤངས་པར་དཀའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤངས་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདེ་བར་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་བཟོད་དཀའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བཟོད་པར་དཀའ་བ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཀུར་སྟིའི་ཚོམས་ཏེ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ནི་མངོན་པར་འཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་ཕྲག་བསྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་འཁུ་བའི་ཚོམས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་འདམ་དང་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ་འཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་སྦྱིན་དམྱལ་བའི་མེ་འབར་བས་ཉམ་ཐག་ཅིང་ད་རོ་འདོན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ས་ཤཱཀྱ་རྣམས་བསད་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་བག་འབེབས་པ་དང་ཐ་མལ་པ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། གང་གནོད་པ་དང་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་གང་འཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁུ་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཚེ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། སྡིག་པའི་ལས་ནི་མི་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཉེས་པའམ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་ནི་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁུ་བ་སྟེ། འཁུ་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ལ་འཁུ་བར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་དེ་ལ་ནི་སྟེ། འཁུ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲེད་དང་རུ་རུའི་སྐྱེས་པའི་རབས་དང༌། ཀོ་ཀ་ ལི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མར་ཡང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་དང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་བདག་
Chinese
是愚蠢之人的行为。极其难以舍弃，不仅仅是暂时的，而且表明在那个时候也很难舍弃，所以说了“难舍”。“在那个时候也”是句子的剩余部分。高尚的人们也不能轻易舍弃，因为他们精通事理。在其他地方则说“难以忍受”，意思是难以忍受和压制。尊敬的集合，第十三种的解释完毕。由于过于执着于获得和尊敬，将会导致产生无数的争斗等过患，为了证实这一点，所以在其后显示了争斗的集合。或者，为什么说应该像看待污泥和荆棘一样看待获得和尊敬呢？解释说，因为与争斗等过错有关联，所以说了“争斗”。以提婆达多被地狱之火折磨而发出哀嚎为例，说了两个偈颂。其他人则说，是以杀害圣者释迦族为例。帮助和损害也是通过轻蔑者和普通人等来实现的，即对于不应该损害和争斗的对象。因此，对于不应该争斗的对象进行争斗，意思是进行争斗和各种伤害。如何是不应该争斗的对象呢？回答说：“不造罪业”，即不做任何轻微的过错或损害，而是给予帮助。对于孩子们来说，这就是争斗，即对于不应该争斗的对象进行争斗的愚蠢之人来说，会损害和折磨争斗者自己。在哪里呢？说了“在此世间”，即指在现世中不为人知的事情等等，比如熊和鹿的故事，以及拘迦 梨迦等的故事也在此处讲述。“在来世”是指在来世也会堕入恶道等等。即使对两者都有损害，但为了首先说明对自己的损害，所以首先是自己。
English
It is the act of a foolish person. It is extremely difficult to abandon, not only temporarily, but also shows that it is difficult to abandon even at that time, so it is said "difficult to abandon." "Even at that time" is the remainder of the sentence. Even noble people cannot easily abandon it, because they are proficient in reasoning. In other places it is said "difficult to endure," meaning difficult to endure and suppress. The collection of respect, the explanation of the thirteenth kind, is complete. Because of excessive attachment to gain and respect, it will lead to the generation of countless faults such as strife, etc. In order to prove this, the collection of strife is shown after it. Or, why is it said that one should regard gain and respect as mud and thorns? It is explained that because it is related to faults such as strife, the word "strife" is used. Taking the example of Devadatta being tormented by the fire of hell and wailing, two verses are spoken. Others say that it is taken as an example of killing the holy Shakya clan. Helping and harming are also achieved through contemptuous people and ordinary people, etc., that is, for those who should not be harmed and contended with. Therefore, to contend with those who should not be contended with means to engage in strife and various harms. How is it that one should not contend? The answer is, "Do not commit sinful deeds," that is, do not commit any slight faults or harms, but give help. For children, this is strife, that is, for the foolish person who contends with those who should not be contended with, it harms and torments the contender himself. Where is it? It is said "in this world," which refers to things that are not known in this life, etc., such as the story of the bear and the deer, and the story of Koka Lika, etc., are also told here. "In the next life" refers to falling into evil destinies, etc., in the next life as well. Even if it harms both, but in order to first explain the harm to oneself, it is first oneself.
Tibetan
ནི་ཕུང་བྱེད་ཅིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ལ་འཁུ་བར་བརྩོན་བ་དེ་ནི་དང་པོ་སྟེ། སྔོན་དུ་བདག་ནི་རང་ཉིད་དོ། །ཕུང་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕུང་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་པར་སྤྱོད་པས་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་གདུང་བས་སོ། །ཕྱི་ནས་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཕྱི་ནས་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕུང་ཞིང་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་བདག་ཉིད་ཕུང་བར་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཁྲ་ཡིས་གཟན་མའི་བྱ་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཤོག་པའི་རྩ་བ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའི་བྱ་བ་ནི་གཟན་མའི་བྱ་སྟེ། གཤོག་པ་གཅད་པའི་བྱ་དེས་བྱ་གཞན་རྣམས་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་བྱ་ཁྲ་ཤིན་ཏུ་ལྟོགས་པས་ཕན་ཚུན་བལྟས་པ་ན། ཤ་རི་ཀ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་མཐོང་ནས་གསད་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་བབས་པ་ན་ཕྱོགས་མི་མཉམ་པས་དེ་གཉིས་ཤི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཤི་བའི་གཟན་མའི་བྱ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་ན་བྱ་ཤི་བ་ཞིག་གི་གཟན་ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་བུ་བརྒྱུས་པས་བཏགས་ཏེ་གཞག་པ་ན། དེ་ལ་ཁྲས་མཐོང་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་བབས་པ་ན་གཟེར་བུ་དེས་ཕོག་ཅིང་དེ་ཡང་ཤི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །ཡང་ན་ཐུབ་པའི་ཆ་བྱད་ཅན་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཅ་ར་ཀ་ལས་བཤད་པ། སྨན་པའི་སྒྲས་ནི་རྗོད་བྱེད་ཅིང༌། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པས་ཚོལ་བྱེད་ལྟར། །འཇིགས་སུ་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ནགས་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་བྱ་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཛི་ན་ནག་པོ་ལ་སོགས་པར་དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་བསྒྱུར་ནས་དགོན་པའི་གནས་དག་ན་འཇིགས་པ་མེད་པའི་བྱ་དང་རི་དགས་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་བྱེད་དོ།། དེ་ནས་རི་དགས་ཀྱི་པགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་རི་དགས་གཞན་ཡང་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གཟེབ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། བདག་ཉིད་སྲོག་མེད་པས་གཞན་སྲོག་དང་བཅས་པ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །འཁུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཁུ་བས་ནི་སྐྱོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འཐོབ་པར་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྡེག་པར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ནི་མངོན་པར་འཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་ཁྲོལ་སྟོང་ཕྲག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྒྲུབ་
Chinese
是毁灭，等等。谁致力于与他人争斗，那首先是，首先是我自己。毁灭，意思是变成有害，毁灭就是造成损害，这是为了表明，由于行为恶劣，恶名昭彰等近乎折磨。从那以后，它也摧毁了其他人。这意味着从那时起，当他拥有集会时，他也会摧毁其他众生。因此，毁灭并摧毁他人，意味着首先摧毁自己，然后在摧毁自己之后摧毁他人。例如，就像鹰的诱饵鸟一样。这意味着任何失去翅膀根部的鸟都是诱饵鸟。就像那只翅膀被砍掉的鸟杀死其他鸟类一样。或者，当一只非常饥饿的鹰互相看着时，其他人说，当它看到沙丽卡等鸟类并猛扑下来杀死它们时，由于方向不一致，它们两个都会死去。其他人说，这是一只死去的诱饵鸟。或者，如果一只死鸟的诱饵被铁钉穿透并系起来放置，当鹰看到它并猛扑下来时，它会被钉子击中，它也会死去。或者，它是一种可怕的、具有可忍受特征的东西。正如查拉卡所说：医生的声音是表达，就像被疾病击中而寻求一样。依靠可怕的事物，就像森林中的婆罗门一样。因为行为是将自己转变为黑色阿吉纳等苦行者的特征，并在修道院的地方杀死无畏的鸟类和鹿等。 然后，就像拥有鹿皮等物并杀死其他鹿一样。其他人说这是个陷阱，因为自己没有生命，所以会切断其他有生命的生物。为了清楚地表明，通过与不应该争斗的事物争斗，会获得各种各样的过错，所以提到了殴打等等。由于过于执着于获得和尊重，公开的争斗等会导致成千上万的毁灭产生，这是为了证明。
English
It is destruction, and so on. Whoever strives to contend with others, that is first, first is oneself. Destroying means becoming harmful, destruction is causing harm, this is to show that due to acting badly, infamy increases, and so on, with near torment. After that, it also destroys others. This means that from that time on, when he possesses an assembly, he also destroys other sentient beings. Therefore, destroying and also destroying others means that first one destroys oneself, and then after destroying oneself, one destroys others. For example, like an eagle's decoy bird. This means that any bird that is separated from the root of its wings is a decoy bird. Just as that bird whose wings have been cut off kills other birds. Or, when a very hungry eagle looks at each other, others say that when it sees birds such as the shārikā and swoops down to kill them, because the directions are not aligned, both of them will die. Others say that it is a dead decoy bird. Or, if the bait of a dead bird is pierced with an iron nail and tied and placed, when the eagle sees it and swoops down on it, it will be struck by the nail, and it too will die. Or, it is a fearsome thing with tolerable characteristics. As it is said in the Caraka: The sound of a doctor is expressive, just as one seeks when struck by illness. Relying on fearsome things, like the Brahmin in the forest. Because the action is to transform oneself into the characteristics of an ascetic such as the black ajina, and in the places of monasteries, to kill fearless birds and deer, and so on. Then, just as one possesses deer skin and so on, and kills other deer. Others say that it is a trap, because one is without life, one cuts off other living beings. In order to clearly show that by contending with what should not be contended with, one obtains various kinds of faults, therefore striking and so on are mentioned. Due to being overly attached to gain and respect, open contention and so on will cause thousands of destructions to arise, this is to prove.