Tibetan
་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་ནས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གདུལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་དུལ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདིས་བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྨྲས་པ། དག་བྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་སྐྱེ་ཤི་ཟད་པར་བྱ་བ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་འཁོར་བ་ནི་ངན་སོང་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་གང་སྐྱེ་ཤི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉིས་སོ། །ཟང་བ་ནི་བྲལ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་གི་ཕུང་པོ་ནི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་གི་ སྒྲ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་སྨྲས་པ། ཁམས་རྣམས་དུ་མ་སོ་སོར་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་དུ་མ་ནི་ཁམས་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་དེ་རྣམས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་རིག་ཅིང༌། གནས་རྣམ་པ་བདུན་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་འདིའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་དང༌། རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྱན་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེའི་ཚོགས་ཏེ། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་རོ། །རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་བཤད་པའོ། །འདིའི་དགོས་པའི་གཙོ་བོ་ནི་ཐར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་གཞོལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡང་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་གཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོའོ། །ཆུ་རྒྱུན་ནི་ཆུའི་རྒྱུད་དོ
Chinese
因为没有获得的缘故。在共同地显示圣道的果实后，为了显示不共同的，说了“所调伏者”这个词，是为了根器接近寂静而出生的，不学道是对于调伏根器没有错乱的缘故。以这个有余依涅槃显示后，说了修道之果，“清净”等词就是，依靠它而远离一切烦恼的障碍，心无垢染清净且解脱，因此这也是道的果实。说了“要使轮回的生老病死穷尽”等词，这里轮回是恶趣的五蕴自性，是见道之果的阶段。其中，生老病死就是出生和坏灭二者。穷尽是脱离，因此以见道的力量，恶趣的蕴是获得不作意灭的缘故。以及的语气是为了包括以等持而嬉戏等。说了成为圣道之聚的道的利益，“为了各自了知诸界”等词，说了诸界众多是出自《界众多》等经部，那些想法和自性各自如实地了知。了知处与非处，以及精通七处等，这就是此处的意义。世尊所开示的道的威力，也能完全知晓超越根器的词义的缘故。“有眼者”是指一切智者，因为佛眼普观和种种观察是经文中出现的缘故。这里，通达一切是名为眼，具有它就是有眼者。它的道是圣道和它的集合，这里是指这个世间。善说就是讲述。此处的必要主旨就是解脱，因为专注于它，所以也以譬喻显示了它本身的意义。说了“如河流”等。比如恒河就是河流。水流就是水的延续。
English
Because there is no attainment. After commonly showing the fruit of the noble path, in order to show the uncommon, the word "those to be tamed" is spoken, because they are born close to pacifying their faculties, the path of no more learning is because there is no confusion about taming the faculties. After showing this nirvana with remainder, the fruit of the path of meditation is spoken, the words "purification" and so on are, relying on it, one is separated from all the obscurations of afflictions, the mind is stainless, pure, and liberated, therefore this is also the fruit of the path. The words "to exhaust the birth and death of samsara" and so on are spoken, here samsara is the nature of the five aggregates of the lower realms, it is the stage of the fruit of the path of seeing. Among them, birth and death are birth and destruction. Exhaustion is separation, therefore, by the power of the path of seeing, the aggregates of the lower realms are because they have obtained cessation without separate consideration. And the tone is to include playing with samadhi and so on. The benefits of the path that has become the gathering of the noble path are spoken, the words "in order to understand the various realms separately" and so on, it is said that the many realms are from the sutras such as "Many Realms", those thoughts and natures are truly known separately. Knowing what is and is not the case, and being skilled in the seven places, and so on, this is the meaning here. By the power of the path taught by the Bhagavan, one can also fully know the meaning of words that transcend the faculties. "One with eyes" means the all-knowing one, because the Buddha's eye universally sees and observes in various ways, as it appears in the scriptures. Here, understanding everything is called the eye, and having it is having the eye. Its path is the noble path and its collection, here it refers to this world. Well-spoken means to tell. The main purpose here is liberation, because one is focused on it, so it also shows the meaning of itself with metaphors. It says "like a river" and so on. For example, the Ganges is a river. A stream is the continuation of water.
Tibetan
། །རྒྱ་མཚོ་ནི་ཆུ་ཆེན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་དེའི་སྣོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུ་ཀླུང་ནི་ཆུ་བོའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཉིད་གང་གཱའི་ཆུ་ཀླུང་དང་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྒྱུན་འདི་ཉིད་དུ་ཟད་པར་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གང་གཱའོ། །དེ་བཞིན་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། སྔར་བསྟན་པས་ལམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཡངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བསྟན་པའོ། །འཇུག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་དེའི་སྤྱོད་པར་རོ། །འཆི་མེད་ཐོབ་པར་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུ་བོ་གང་གཱ་ནི་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པ་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་བགྲོད་པ་པ་གཅིག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཡངས་པས་བཤད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་འདིར་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་རྩིབས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་འབྱུང་བ་ནི་ལྷ་ཞིག་གིས་མངོན་པར་བརྗོད་དེ། གནས་བརྟན་ཀཽཎཌི་ནྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་ལོ་ཞེས་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་སློབ་དཔོན་བརྒྱུད་པ་ལས་མ་འོངས་ཤིང་སྔོན་གྱི་བ་ར་ད་ལ་སོགས་པས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་གཏམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐོར་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་བསྟན་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་གོས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་འདིས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱོབ་
Chinese
大海是众水之王。因为没有其他东西能像它一样容纳和顺应众水。流入意味着汇入。河流是水流。如何理解呢？这意味着要确定，只有大海才与恒河的水流相一致，而不是其他大河流，因为它们的水流可能会在此处耗尽。为了说明这一点，提到了“力量”一词，因为它非常强大，所以水流不会中断，并且具有产生的力量，这就是恒河。同样，就是这样，通过先前指示的道路。智慧广阔意味着具有遍及所有知识对象的智慧，这就是所指示的，由全知者所指示的。进入意味着进入它的行为。为了获得不死，意味着为了获得免于死亡等恐惧的状态。例如，正如恒河是通往大海的唯一途径一样，世尊所指示的道路也是获得涅槃的唯一途径。那么，什么是广阔智慧所说的呢？即“凡是存在”等等。此处所说的法是指圣道，因为它像轮子一样，轮辐等与法相一致。此处的出现是一位天神所宣说的。经文中说，贤者憍陈如劝请世尊转法轮。从未听过意味着它不是从其他世的老师传承下来的，而且以前的婆罗门等也没有发现它，因为他们获得了世俗道路的谈论机会，而不是圣道。转动意味着已经转动。这就像我所理解的那样，通过向他人展示，也能在他们的相续中实现。对一切众生慈悲。意味着对一切众生都具有无差别的慈悲，因为他无缘无故地利益他人，所以如来才指示了道路，应该知道这不是因为名声等所染污。救护者，因为他救护，所以是救护
English
The ocean is the king of waters. Because there is nothing else that can accommodate and conform to the waters like it. Flowing into means merging. Rivers are streams. How is it understood? It means to determine that only the ocean is consistent with the stream of the Ganges, not other great rivers, because their streams may be exhausted here. To illustrate this, the word "power" is mentioned, because it is so powerful that the stream will not be interrupted, and it has the power of arising, which is the Ganges. Likewise, it is so, through the path previously indicated. Vast wisdom means having wisdom that pervades all objects of knowledge, which is what is indicated, indicated by the all-knowing one. Entering means entering into its practice. In order to attain immortality, it means in order to attain a state free from the fear of death and so on. For example, just as the Ganges is the only way to the ocean, so too is the path indicated by the Blessed One the only way to attain nirvana. So, what is it that vast wisdom speaks of? Namely, "Whatever exists" and so on. The Dharma here refers to the noble path, because it is like a wheel, the spokes and so on are consistent with the Dharma. The arising here is proclaimed by a deity. It is said in the scriptures that the venerable Kaundinya urged the Blessed One to turn the wheel of Dharma. Never heard before means that it has not come down from the lineage of teachers in other lives, and that it has not been found by previous Brahmins and so on, because they have obtained the opportunity to talk about worldly paths, not the noble path. Turning means having been turned. It is like this, just as I have realized it, so too can it be accomplished in the minds of others by showing it to them. Compassionate to all beings. It means having compassion that is indiscriminately directed towards all sentient beings, because he benefits others without cause, so the Tathagata has indicated the path, and it should be known that this is not because it is tainted by fame and so on. Protector, because he protects, he is the protector.