Tibetan
ཁོར་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལམ་གང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པས་ནི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ནས་ལམ་འདི་ཉིད་བཤད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ལམ་འདི་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ནས་ཤེ་ན། མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བཤད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ལམ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྐྱེ་ཤིའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དུས་གཅིག་ན་ཨུ་རུ་བིལ་བ་ན་ང་གནས་ཏེ། ཆུ་བོ་ནཻ་རཉྫ་ནའི་ངོགས་ན་ཇི་ཙམ་ན་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་འདུག་སྟེ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་པ་སྐྱེས་སོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་དང༌། མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པ་རྣམས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། རིགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གང་ལ་ལས་འདི་དག་ཏུ་གྲུབ་པའི་འཕགས་པ་དེས་ནི་རིགས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཕགས་པའི་རིགས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པ་དེས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདུང་རྩི་ཐོབ་པས་དེ་ཡོངས་སུ་མི་བཏང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའི་ཐབས་ཡིན་གྱི། འཁོར་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་ཤིའི་མཐའ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སྐྱེ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཁོར་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །མཐའི་སྒྲ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཐབས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པའོ། །གཞན་ལ་སྟོན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐུགས་རྗེས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕན་མཛད་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པས་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ་འདི་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ལམ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་སོ། །རྒལ་བ་ནི་རྒལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་སྟེ། མར་མེ་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཐུབ་པ་དང༌། དེའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་རྒལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལམ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་དྲང་བའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གྱི་སྒྲ་སྟེ། འདིས་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྒལ་བར་འགྱུར་བའོ། །རྒལ་བར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་པའི་དུས་ཀྱི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཡང་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་རྒལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆུ་བོ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོ་འམ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པས་དེའི་ཚོགས་དང༌། འཇིག་རྟེན་པའི་དགོས་པ་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་རྗེ་དར་སྦོམ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལམ་བསྟན་ཞེས་གསོལ་པ་ལས། དེའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །མཐར་ཐུག་ཅིང་ཐ་མར་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མིང་ཙམ་དེ་ལའོ། །དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྟེ། ལམ་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེ
Chinese
不是在轮回中。那又是什么呢？说了“证悟”，即是说具有证悟的道。释迦牟尼佛在金刚座上安坐时，就宣说了此道。现在的教法导师是释迦牟尼佛，因此为了亲近而说。像这样，所有如来也都是证悟此道的。住在什么状态中呢？名为“等持”，即是舍弃一切散乱，使心专注于一境。从等持的心中，就能如实证悟，这是这句话的意思。从无所有处生处中离欲，是所有菩萨必定胜伏的，这是结论。没有禅定就没有那个，这样显示了。名为“此说”，即是说自己领悟的道，以慈悲心向他人开示，不仅仅是自己证悟，也向他人如实开示，这是它的意思。名为“对于众”，即是对有情众生，这显示了没有偏颇。名为“再三”，即是刹那刹那，这显示了没有再次产生。为了显示先前所说的能力，说了“生死的尽头”等等。 比丘们，从前我住在乌鲁维拉（Uruvilva，菩提伽耶附近）的地方，在尼连禅河（Nairanjana）边，独自一人安住，心中生起念头：不久我将现证圆满正等觉。这一条唯一的道路，是为了有情完全清净，为了超越悲伤所困扰的人们，为了消除痛苦和不适，为了证悟正法。例如，四念住，圣者通过这些成就了这些，因此获得正法。谁获得了圣者的正法，只要获得了圣道的精髓，就不会舍弃它。这是关于生死的尽头等等的四句偈颂。一条唯一的道路是…
English
It is not in cyclic existence. What is it then? It is said, "having realized," which means possessing the path of realization. Shakyamuni Buddha, while seated on the Vajra Seat, taught this very path. The current teacher of the doctrine is Shakyamuni Buddha, and thus it is spoken for the sake of closeness. In this way, all the Tathagatas also realize this very path. In what state does one abide? It is called "equanimity," which means abandoning all distractions and focusing the mind on one point. From the mind of equanimity, one will truly realize things as they are, that is the meaning of this phrase. To be free from desire from the sphere of nothingness is what all Bodhisattvas certainly overcome, this is the conclusion. Without Samadhi, that is not possible, thus it is shown. What is called "this explanation" is the explanation of the very path that one has understood oneself, showing it to others out of compassion, not only realizing it oneself, but also showing it to others as it is, that is its meaning. What is called "to the assembly" refers to the multitude of sentient beings, this shows that there is no bias. What is called "again and again" refers to moment by moment, this shows that there is no repeated arising. In order to show the power of what was previously taught, it is said, "the end of birth and death," and so on. Monks, at one time I lived in Uruvilva, on the banks of the Nairanjana River, and I dwelt alone, and the thought arose in me: Before long, I will awaken to perfect and complete enlightenment. This one path is for the complete purification of sentient beings, for the sake of transcending those afflicted by sorrow, for the sake of eliminating suffering and discomfort, and for the sake of realizing the Dharma. For example, the four mindfulnesses, the noble ones who have accomplished these through these, therefore obtain the Dharma. Whoever obtains the Dharma of the noble ones, as long as they obtain the essence of the noble path, they will not abandon it. These are the four verses about the end of birth and death, and so on. One path is...
Chinese
仅仅是超越痛苦的方法，而不是为了轮回的意思。了悟生死的边际，是指如来。生树这个词，是指包括因在内的轮回。边的意思是解脱。了悟这两者，就是一切智者的意思。为了了悟生老病死等损害，如实地了悟和开示，就是那个本身。道路是善于指示的。这是指开示其他解脱的方法。为了显示开示他人的原因是慈悲，所以说了利益者慈爱，利益是果的随行，慈爱存在于何处，就是大慈悲的意思。因为大慈悲是使慈悲增大的，是完全救护的。这条唯一的道路是从哪里来的呢？就像这样，这条道路是指圣道本身。以前是指过去的时候。超越是指超越，从烦恼之海和轮回之海中超越，是指燃灯佛等的能仁，以及他们的声闻和独觉。如是超越并将超越，这句话中，引导这条道路的意思是如是之声，这指的是弥勒等未来将要出现，包括眷属在内将要超越的。超越者，指的是现在出现的释迦能仁，包括眷属在内也是超越者。从哪里超越呢？回答说，四种河流，即烦恼之河，或轮回之海。由于开示了圣道，以及世间的必要，所以说了非常究竟等等。其他的人说，一位名叫杰达尔彭波的遍行者向薄伽梵请问，为什么如来开示道路，这是为了顺应他的意愿。非常的意思是没有返回。究竟且成为最后的是什么呢？那就是涅槃，是无余依涅槃的名称。为了了悟它而开示，不了解道路就无法
English
It is only a method for transcending suffering, not for the sake of samsara. "Realizing the limit of birth and death" refers to the Tathagata. The term "birth tree" refers to samsara, including its cause. The word "limit" means liberation. Seeing both of these manifestly is the meaning of "all-knowing." To realize and teach without error the harms of birth, aging, and death, etc., is that very thing. The path is well-shown. This refers to showing other methods of liberation. To show that the cause of showing others is compassion itself, it is said, "Benefactor, loving-kindness," where benefit is the consequence, and where love exists, that is the meaning of "great compassion." Because great compassion is what makes compassion great and completely protects. From where does this single path come? Like this, this path refers to the noble path itself. "Before" refers to the past time. "Transcending" means to transcend, to transcend from the ocean of afflictions and the ocean of samsara, referring to Dipamkara Buddha and others, and their Shravakas and Pratyekabuddhas. "Likewise, will transcend and will be transcending," in this sentence, the meaning of guiding this path is the sound of "likewise," which refers to Maitreya and others who will appear in the future, including their retinues, who will transcend. "Transcender" refers to Shakyamuni, who appears now, including his retinue, who is also a transcender. From where does one transcend? It is said, the four rivers, namely the river of afflictions, or the ocean of samsara. Because the noble path is shown, and the necessity of the world, it is said, "extremely ultimate," etc. Others say that a wandering ascetic named Je Dar Bompo asked the Bhagavan why the Tathagata showed the path, and this was to accommodate his wishes. "Extremely" means without return. What is ultimate and becomes the last? That is Nirvana, the name of Nirvana without remainder. To show in order to realize it, without understanding the path, one cannot