Tibetan
དེ། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ལ་རབ་ཆགས་ཤིང༌། །ཆུང་ཟད་ཡོད་པ་བརླག་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །སྐྱེ་ བོ་ཅི་མེད་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པ་དང༌། །སྐྱེ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྱུར་པ་བདེ། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བོའི་ལུས་ལ་རབ་ཆགས་ཤིང༌། །ཆུང་ཟད་ཡོད་པ་བརླག་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །གཞན་གྱི་དབང་གྱུར་ཀུན་སྡུག་སྟེ། །རང་དབང་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བདེ། །སྦྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་བ། །ཐུན་མོང་གྱུར་པས་བརླག་པར་ཟད། །ཞེན་པར་གྱུར་པའི་མི་ནང་ན། །ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང༌། །ཞེན་པའི་ནང་ན་མ་ཞེན་པ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པའི་མི་ནང་ན། །ནད་མེད་པར་ནི་གནས་པ་དང༌། །ནད་པའི་ནང་ན་ནད་མེད་པ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །འཚེ་བ་ཅན་གྱི་མི་ནང་ན། །འཚེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དང༌། །འཚེ་བའི་ནང་ན་འཚེ་མེད་པ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །གནོད་སེམས་ཅན་གྱི་མི་ནང་ན། །གནོད་སེམས་མེད་པར་གནས་པ་དང༌། །གནོད་སེམས་ཅན་ནང་གནོད་མེད་པ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །ཤ་ཁོན་ཅན་གྱི་མི་ནང་ན། །ཤ་ཁོན་མེད་པར་གནས་པ་དང༌། །ཤ་ཁོན་ཅན་ནང་འཁོན་མེད་པ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །མི་ཐི་ལ་དག་རབ་བསྲེགས་ཀྱང༌། །ང་ལ་ཅི་ཡང་ཚིག་པ་མེད། །ང་ལ་གང་དག་ཅི་མེད་པས། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །ང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། །དགའ་བ་ཟ་བར་བྱེད་པས་ན། །འོད་གསལ་གྱི་ནི་ལྷ་བཞིན་དུ། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ནི་མི་རྟེན་པས། །ང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། །དགའ་བ་ཟ་བར་བྱེད་པས་ན། །ཀྱེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་འཚོ། །ལེན་པའི་རྒྱན་གྱིས་ཕྲད་ཅིང་རེག་འགྱུར་གྱི། །ལེན་མེད་ཅི་དང་ཕྲད་ཅིང་རེག་མེད་པས། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་སྡུག་གིས། །དགོན་པའམ་འགྲོང་དུ་རེག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཐོ་དམན་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །བརྟན་རྣམས་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་མི་འཁྱལ་བར། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད། །བདེ་བའི་ཚོམས་ཏེ་སུམ་ཅུ་པའོ།། །།ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས། བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། །གཟུང་བར་དཀའ་ཞིང་ཡང་བ་དང༌། །གང་དུ་དགའ་བར་འགྲོ་བ་ཡི། །སེམས་དུལ་བ་ནི་ལེགས་པ་སྟེ། སེམས་དུལ་བ་ཡིས་བདེ་བ་འདྲེན། །བདུད་ཀྱི་གཞི་དག་སྤོང་བ་ན། །ཆུ་བོའི་གནས་ནས་རབ་བཏོན་ཏེ། །ཐང་ལ་བོར་བའི་ཉ་ལྟ་བུར། །བདག་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོ། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་ཟེར་ལྟར། །བདག་གི་སེམས་ནི་སོ་སོར་རྒྱུག །དེ་དག་མཁས་པས་ངེས་བཟློག་སྟེ། །ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས་ནི་གླང་ཆེན་བཞིན། །ང་ལ་དོན་མེད་སྤྱོད་པ་དང༌། །བལྟར་མེད་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེ། །རྟག་ཏུ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་དེ་ལ་ནི་ང་སྨྲའོ། །སེམས་འདི་སྔོན་ཆད་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང༌། །དགའ་དགུར་སྤྱོད་ཅིང་རྒྱུ་བར་བྱེད་པ་དག །གླང་ཆེན་མྱོས་ལ་མི་ཡིས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར། །དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བྱ་བས་དེ་བཟུང་ངོ༌། །ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པ་འདི་ཡིས་ནི། །ཡང་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན། །སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་དུ་མ་ཞིག །ད་ལྟར་ཕན་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱུང༌། །ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པ་མཐོང་བས། །ཁྱིམ་གྱིས་གདུང་ཆེན་རྣམ་བཅོམ་ལ། །ཕྱ་མ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཅག་ནས་སུ། །ཕྱིན་ཅད་ཁྱིམ་བྱེད་མི་གཞུག་གོ །སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་དང་ཕྲལ་ནས། །འདི་ཉིད་ལ་ནི་ཟད་པར་འདོད། །སེམས་ནི་གཡོ་ཞིང་བརྫུན་པ་སྟེ། །རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་བཟློག་དཀའ་བ། །མདའ་མཁས་མེ་ཡིས་སྲོང་བ་ལྟར། །ཡིད་གཞུངས་པ་ཡིས་བསྲང་བར་བྱ། །གང་ཞིག་ལུས་མེད་ཕུག་ན་གནས། །གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཞིང་རིང་འགྲོ་བའི། །སེམས་དེ་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར། །ལོག་པའི་སྨོན་ལྡན་སེམས་གང་གིས། །བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་འགྱུར་པའི། །དེ་ལྟར་འཁོན་གྱིས་འཁོན་ཅན་དང༌། །དགྲ་བོས་དགྲ་ལའང་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཡང་དག་སྨོན་ལྡན་སེམས་གང་གིས། །བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་འགྱུར་པ། །དེ་ལྟར་ཕ་དང་མ་དག་དང༌། །གཉེན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཁོང་སྟེང་གཡོགས་ཉེས་ན། །ཆར་པ་ཡོངས་སུ་ འཛག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་མ་བསྒོམས་པ། །འདོད་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅོམ། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་གཡོགས་ལེགས་ན། །ཆར་པ་རྣམ་པར་མི་འཛག་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་སེམས། །འདོད་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོང་མི་ཆོམས། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་གཡོགས་ཉེས་ན། །ཆར་པ་ཡོངས་སུ་འཛག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་མ་བསྒོམས་པ། །ཞེ་སྡང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅོམ། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་གཡོགས་ལེགས་ན། །ཆར་པ་རྣམ་པ་མི་འཛག་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་སེམས། །ཞེ་སྡང་རྣམས་ཀྱིས་ཡོང་མི་ཆོམས། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་གཡོགས་ཉེས་ན། །ཆར་པ་ཡོངས་སུ་འཛག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་མ་བསྒོམས་པ། །གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅོམ། །ཇི་ལྟར་ཁང་སྟེང་གཡོགས་ལེགས་ན། །ཆར་པ་རྣམ་པ་མི་འཛག་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་སེམས། །གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱིས་ཡོང་མི་ཆོམས།
Chinese
彼。对于众生，对众生的心生起强烈的执着，看看那微小的存在是如何消失的。领悟到众生一无所有的功德，众生一无所有是快乐的。对于众生，对众生的身体生起强烈的执着，看看那微小的存在是如何消失的。受他人支配都是痛苦，拥有自主权都是快乐。极其难以舍弃的结合，因共同而消失殆尽。在执着的人之中，安住在没有执着的状态，在执着之中没有执着，唉呀！真是非常快乐地生活。在被疾病折磨的人之中，安住在没有疾病的状态，在病人之中没有疾病，唉呀！真是非常快乐地生活。在具有伤害性的人之中，安住在没有伤害的状态，在伤害之中没有伤害，唉呀！真是非常快乐地生活。在具有害人之心的人之中，安住在没有害人之心的状态，在具有害人之心的人之中没有害人之心，唉呀！真是非常快乐地生活。在具有仇恨的人之中，安住在没有仇恨的状态，在具有仇恨的人之中没有仇恨，唉呀！真是非常快乐地生活。即使弥提罗（梵文：Mithilā，古印度城市名）的人们彻底焚烧，对我来说也没有任何烧毁的东西。因为我没有任何东西，唉呀！真是非常快乐地生活。我虽然没有任何东西，却以喜悦为食，如同光明之神一样，唉呀！真是非常快乐地生活。因为我不依赖于坏聚（五蕴），我虽然没有任何东西，却以喜悦为食，唉呀！真是非常快乐地生活。以接受的装饰品相遇并接触，因为没有接受，与什么相遇也没有接触。由我和他人所产生的快乐和痛苦，在寂静处或村落都不会接触到。在这个世界上，快乐和痛苦，不会使高尚的人变得高低不同，坚定的人不会因欲望的原因而动摇，高尚的人普遍地行动。这是快乐之聚，第三十（颂）。专门讲述的章节。 第四卷，也就是最后一卷。难以把握且轻盈，无论喜欢去哪里，调伏自心是最好的，调伏自心带来快乐。舍弃魔的基础，从河流中彻底取出，像被扔在旱地上的鱼一样，我的心完全动摇。像阳光中的光芒一样，我的
English
That. For beings, strong attachment arises in the minds of beings, look at how that tiny existence disappears. Realizing the merit of beings having nothing, it is happiness for beings to have nothing. For beings, strong attachment arises in the bodies of beings, look at how that tiny existence disappears. Being controlled by others is all suffering, having autonomy is all happiness. The union that is extremely difficult to abandon, disappears completely due to being common. Among people who are attached, dwelling in a state of non-attachment, in attachment there is no attachment, alas! Truly living very happily. Among people afflicted by disease, dwelling in a state of no disease, in the sick there is no disease, alas! Truly living very happily. Among people who are harmful, dwelling in a state of no harm, in harm there is no harm, alas! Truly living very happily. Among people who have harmful intentions, dwelling in a state of no harmful intentions, among people who have harmful intentions there is no harmful intention, alas! Truly living very happily. Among people who have hatred, dwelling in a state of no hatred, among people who have hatred there is no hatred, alas! Truly living very happily. Even if the people of Mithila (Sanskrit: Mithilā, name of an ancient Indian city) completely burn, there is nothing that burns for me. Because I have nothing, alas! Truly living very happily. Although I have nothing, I eat joy, like a god of light, alas! Truly living very happily. Because I do not rely on the perishable aggregates (five skandhas), although I have nothing, I eat joy, alas! Truly living very happily. Meeting and touching with the ornament of acceptance, because there is no acceptance, meeting with what there is no touch. The happiness and suffering generated by me and others, will not touch in a quiet place or a village. In this world, happiness and suffering, will not make noble people high or low, steadfast ones will not waver due to the cause of desire, noble people act universally. This is the collection of happiness, the thirtieth (verse). A chapter specifically spoken. The fourth volume, which is the last. Difficult to grasp and light, wherever one likes to go, taming one's mind is the best, taming one's mind brings happiness. Abandoning the basis of demons, completely taken out from the river, like a fish thrown on dry land, my mind is completely shaken. Like rays of light from the sun, my
Chinese
心各自游荡，智者定能止息之，如以铁钩制伏大象。我之所为无意义，无有可观之精要，为恒常调伏彼心故，我如是说。此心往昔随所欲，喜乐嬉戏任游荡，如人以钩制狂象，如是如法行持而擒之。此造房者，乃是屡屡生苦之因，诸多生死轮回，如今你已尽皆造。见造房者已，已摧毁房之大梁，已摧折所有椽木，此后造房者不再造。心与诸行相分离，于此希求寂灭。心乃动摇且虚妄，远行且难制伏者，如巧匠以火正箭，以调伏之心令其正直。若有无身住于窟，独行且远去之心，调伏彼心者，将从大怖畏中得解脱。以邪愿之心，令自身受苦，仇敌对仇敌，怨家对怨家，亦不能如是为。以正愿之心，令自身得乐，父母以及其他亲眷，亦不能如是为。如若屋顶覆盖不善，如雨水完全滴落，如是若心未修习，则为贪欲所摧毁。如若屋顶覆盖良好，则雨水不会滴落，如是若善修习之心，则不会为贪欲所摧毁。如若屋顶覆盖不善，如雨水完全滴落，如是若心未修习，则为嗔恨所摧毁。如若屋顶覆盖良好，则雨水不会滴落，如是若善修习之心，则不会为嗔恨所摧毁。如若屋顶覆盖不善，如雨水完全滴落，如是若心未修习，则为愚痴所摧毁。如若屋顶覆盖良好，则雨水不会滴落，如是若善修习之心，则不会为愚痴所摧毁。
English
The mind wanders separately; the wise surely restrain it, like an elephant controlled with a hook. Because my actions are meaningless and without essence to behold, I speak of that mind in order to always tame it. This mind, in the past, went wherever it pleased, enjoying itself and wandering about. Like a man controlling a drunken elephant with a hook, it is seized by acting properly. This builder of houses is the cause of suffering from repeated births. You have now created many cycles of birth. Having seen the house builder, I have destroyed the great beam of the house, and shattered all the rafters. Hereafter, the house builder will not build again. Separating the mind from actions, one desires cessation in this very life. The mind is fickle and deceitful, going far and difficult to restrain. Just as a skilled arrow-maker straightens an arrow with fire, so should the mind be straightened by a disciplined mind. Whoever tames the mind that is bodiless, dwells in a cave, wanders alone, and goes far, will be freed from great fear. With whatever wrongly directed mind one causes suffering to oneself, not even an enemy to an enemy, nor a foe to a foe, would do so much. With whatever rightly directed mind one causes happiness to oneself, not even a father, a mother, or other relatives would do so much. Just as when a roof is poorly covered, rain completely leaks in, so too, if the mind is not cultivated, it is completely overcome by desires. Just as when a roof is well covered, rain does not leak in, so too, a mind that is well cultivated is not overcome by desires. Just as when a roof is poorly covered, rain completely leaks in, so too, if the mind is not cultivated, it is completely overcome by hatred. Just as when a roof is well covered, rain does not leak in, so too, a mind that is well cultivated is not overcome by hatred. Just as when a roof is poorly covered, rain completely leaks in, so too, if the mind is not cultivated, it is completely overcome by delusion. Just as when a roof is well covered, rain does not leak in, so too, a mind that is well cultivated is not overcome by delusion.