Tibetan
་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གསུམ་ཁོ་ན་འཐོབ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། ཟད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་འཐོབ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཤེས་པ་གཉིས་འཐོབ་པོ། །ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་དེ་སེམས་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་མིང་གི་ཁྱད་པར་རོ། །དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུན་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་ཐུང་ངུར་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པ་ཡིན་ན་སྐུ་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པ་ཡིན་ན་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་གཞན་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཏན་དབྱུང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་དགོས་པ་ཆེས་བརླིང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་དེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ ནི་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དུས་རེ་ཞིག་སྤང་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྲུང་བར་མི་ནུས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསམ་གཏན་མཐའ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་ལམ་གྱི་སླ་བའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ
Chinese
又于解脱道中，唯得三种智。何谓三？谓神通境智，宿住随念智，及知心差别智。言“等”者，有何义耶？谓为显现解脱、胜伏、尽灭等功德，彼等静虑地之解脱道中，亦得世俗智、未来智及知他心智。知他心智者，谓以静虑之实事所摄故。此乃为显示此义。异生由欲界及静虑离贪之最后解脱道中，得世俗智及知心智二者。又何故不说第四静虑离贪耶？谓彼为无边虚空处所摄故。又知他心智非为无色界所摄，以知心智须依色而修故，且是静虑地故。“无贪子力”者，是力之名差别也。“时如其量”者，谓与一切合也。云何合耶？谓“为极长时及短时存活故”者，若有情寿八万岁，则彼寿命为八万岁，若寿百岁，则彼寿命为百岁也。世尊于相续中，如指鬘等生起烦恼，云何世尊安住于无烦恼耶？此无过失，谓具大悲者，为欲永断他之烦恼故，有时为极重大之必要，而舍烦恼于不顾，以具现证之时故。声闻众于思惟及随眠与智分离故，不能于一切种断除烦恼，故彼等于一时而断除之。此处以见所断不能守护故，而说贪等。言“静虑边际”者，谓与痛苦之因相违故，且是道之最易者故。
English
Moreover, in the path of liberation, only three kinds of knowledge are attained. What are the three? They are the knowledge of the realm of magical power, the knowledge of recollecting past lives, and the knowledge of the varieties of minds. What is the meaning of saying "etc."? It is to show that in the path of liberation of the meditative grounds for accomplishing virtues such as liberation, overcoming, and cessation, mundane knowledge, future knowledge, and knowledge of others' minds are also attained. Knowledge of others' minds is included in the reality of meditation. This is to show this meaning. Ordinary beings attain the two, mundane knowledge and knowledge of minds, in the final path of liberation from desire in the desire realm and meditation. Furthermore, why is it not mentioned that the fourth meditation is free from desire? Because it is included in the sphere of infinite space. Also, knowledge of others' minds is not included in the formless realm, because knowledge of minds must be cultivated based on form, and because it is a meditative ground. "The power of the son of no desire" is a distinction in the name of power. "Time as it is" means to combine with everything. How does it combine? "Because of living for a very long time and a short time," if beings have a lifespan of eighty thousand years, then their lifespan is eighty thousand years, and if they have a lifespan of one hundred years, then their lifespan becomes one hundred years. How can the Blessed One abide in freedom from afflictions when afflictions arise in the continuum of those like Angulimala? There is no fault in this, because the compassionate ones, wishing to permanently eliminate the afflictions of others, sometimes abandon afflictions indifferently for the sake of a very great need, because they possess the time of direct realization. Because the hearers are separated from thought and latent tendencies and knowledge, they cannot eliminate afflictions in every way, so they eliminate them temporarily. Here, because what is to be abandoned by seeing cannot be guarded, desire and so on are mentioned. "At the limit of meditation" means because it is contrary to the cause of suffering and because it is the easiest of paths.
Tibetan
། །སྨོན་ནས་ཤེས་པས་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རང་དང་འོག་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་མེད་པ་དག་མི་དྲན་ན་ནི་འོ་ན་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་དག་གམ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་སྔོན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚུལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟངས་ན་རེ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ནི་བར་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པར་མི་བྱེད་ལ། སྤྲུལ་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྲུལ་པ་སེམས་དང་བཅས་ པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་འམ་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྨྲས་པ། སེམས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷའི་མིག་གམ་རྣ་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལྟ་བ་དང་ཉན་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བདུན་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་ཡོད་པས་ལྷན་ཅིག་དཔྱོད་པ་མེད་པར་དོགས་པ་བསུ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་ནི་དགའ་བ་
Chinese
因此，说凭借神通不会现量了知无色界，是因为神通是第四禅的境界。神通是自身和下层的对境，应当了知凭借神通也与神通相似。如果不能忆念无色界，那么，经中世尊说能忆念一切先前存在于色界或无色界的事物，以及它们的相状。经中是如何说的呢？有些人说，这是通过对它们的无误推断而知晓的。另一些人说，仅仅通过意愿就能知晓一切，因为诸佛的智慧境界是不可思议的。由于在《俱舍论》第六品中详细阐述了断除烦恼的方法，如“处所”等，因此这里不讲述生起漏尽神通的修行。如果漏尽神通是忆念住，因为它缘于灭尽，那么，如果缘于灭尽的一方是法念住，并且仅仅是漏尽者的相续一方，那么就是四念住，因此没有矛盾。导师僧护说，了知死亡和出生能遣除对后世的普遍愚昧。漏尽神通能遣除对中间状态的普遍愚昧。声音由于没有间断，因此不会化现。由于化现没有心识，因此也没有意和法处。为什么说化现没有心识呢？经典中应该说化现具有心识还是没有心识呢？回答说：应该说没有心识。天眼或天耳与此不同，因为它们是通过观看和听闻而显现的，因此总是与意识相伴随。第七品的解释到此结束。在殊胜的禅定中，没有寻伺但有伺察，因此为了消除同时没有伺察的疑惑，因此“没有寻伺”等被广为阐述。在殊胜的禅定中，有喜乐。
English
Therefore, it is said that supernormal cognition does not directly perceive the formless realms because supernormal cognition is the realm of the fourth dhyana. Supernormal cognition has objects of itself and the lower realms, and it should be understood that supernormal cognition is similar to supernormal cognition. If one cannot remember the formless realms, then, in the sutras, the Blessed One said that he remembers all things that previously existed in the form realm or the formless realm, along with their characteristics. How is it said in the sutras? Some say that this is known through unerring inference of them. Others say that everything is known merely through intention, because the realm of knowledge of the Buddhas is inconceivable. Since the methods of abandoning afflictions, such as "place," are explained in detail in the sixth chapter of the Abhidharmakosha, the practice of generating the supernormal cognition of exhaustion of outflows is not discussed here. If the supernormal cognition of exhaustion of outflows is mindfulness, because it is focused on cessation, then if the side focused on cessation is the mindfulness of dharma, and only the continuum side of the exhausters of outflows, then it is the four mindfulnesses, so there is no contradiction. Teacher Sangharakshita said that knowing death and birth can dispel universal ignorance of future lives. The supernormal cognition of exhaustion of outflows can dispel universal ignorance of the intermediate state. Sound does not manifest as an emanation because it is uninterrupted. Since emanations are without mind, there are also no mind and dharma ayatanas. Why is it said that emanations are without mind? Should it be said in the scriptures that emanations have mind or do not have mind? The answer is: it should be said that they do not have mind. Divine eyes or ears are different from this because they are manifested through seeing and hearing, so they are always accompanied by consciousness. The explanation of the seventh chapter ends here. In excellent dhyana, there is no investigation but there is analysis, so in order to eliminate the doubt that there is no analysis at the same time, "there is no investigation," etc., is widely explained. In excellent dhyana, there is joy.