Tibetan
འི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་རྐང་པ་གཅིག་པ་ལ་རྐང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྟོག་པ་དག །དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཡེང༌། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཞེས་བྱའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ། དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞེ་ན། དམིགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང༌། གང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དེ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །ཟིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། མ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞེ་ན། མ་ཟིན་དགུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་སྒྲ། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། སྒྲའི་ཁམས་རྣམས་ནི་མ་ཟིན་པའོ། །དགུ་པོ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །ཟིན་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་མ་ཟིན་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱའི་ཁམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབང་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་མ་ཟིན་པ་རྣམས་སོ། །ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། རེག་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞིའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དག་ ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དགུ་པོ་ནི་འབྱུང་གྱུར་ཏེ། དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་དག་དང་ཡུལ་བཞིའོ། །ཆོས་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའོ། །བསགས་པ་རྣམས་ནི་དུ། བསགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་བསགས་པའོ། །དབང་པོའི་ཁམས་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསགས་པ་དག་གོ །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི་གང༌། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ནི་གང༌། བསྲེག་པར་བྱ་བ་ནི་གང༌། འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང༌། གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། གཅོད་བྱེད་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་བཞི་ཡིན། །གཟུགས་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགྲ་སྟ་དང༌། ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བའོ། །གཅོད་པ་ཡང་འདུས་པའི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཅན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྐྱེད་པའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་བཞིན་དུ་དང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཅོད་བྱེད་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་ཡིན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་འཇལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཉིད་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲེག་དང་གཞལ་ལ་མི་མཐུན་སྨྲ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁམས་བཞི་པོ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁམས་ནི་དུ། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། རྫས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། །རྒྱས་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ལྔ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཐུན་ པར་བྱུང་བ་ལས་ནི་མེད་དེ། དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཟས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་གིས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ནི་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ །སྒྲ་ནི་རྒྱས་པ་
Chinese
的分别念。因此，那些具有自性的分别念是存在的，而其他的则不是。因此，被称为无分别念，例如，一匹只有一条腿的马被称为没有腿一样。又， 心的自性本体和，随念的分别念等，那些是意的智慧散乱，意的所有忆念本身。与意识相似相应的智慧是意。不是等持的是散乱，那是必定思择的分别念。意的忆念本身，等持和非等持的所有忆念都是随念的分别念。有境的是哪些？无境的又是哪些呢？有境的是七个心界。那七个心界因为是执持对境的缘故，所以是有境的。一半的法也是，凡是从心生起的自性法界，那是有境的。剩余的十个色界和法界不具足同一分，因此成立为无境。所取的有哪些？未取的有哪些呢？未取的是九个。那八个以及声音，七个心界和法界以及声音界都是未取的。其他的九个是两种，既是所取的也是未取的。其中，眼、耳、鼻、舌、身现在生起的都是所取的。过去和未来的是未取的。色、香、味、触的界，现在生起与根不相异的都是所取的。其他的都是未取的。所取的意思是什么呢？为了利益和损害互相一致，对于心和心所的所依之事物接近执取，也就是世间所说的有心者。是生起的自性吗？是从生起转变的吗？触有两种，是生起和从生起转变的。其中，生起的是四种。从生起转变的是柔软等从生起
English
of conceptualization. Therefore, those with inherent conceptualization exist, while others do not. Therefore, they are called non-conceptual, just as a horse with only one leg is called legless. Also, The nature of mind itself, and subsequent recollections of conceptualization, etc., those are the intellect's distraction. All memories of the mind itself. The wisdom that is similar to and corresponds with consciousness is called intellect. That which is not in equipoise is called distraction, which is definitely the conceptualization of discernment. The mind's own memory, all memories whether in equipoise or not, are subsequent recollections of conceptualization. Which are those with objects? Which are those without objects? Those with objects are the seven realms of mind. Those seven realms of mind are with objects because they grasp objects. Also, half of the Dharma, whatever arises from the mind, the nature of the Dharma realm, that is with objects. The remaining ten form realms and the Dharma realm, which do not possess the same aspect, are established as without objects. Which are the grasped? Which are the ungrasped? The ungrasped are nine. Those eight and sound, the seven realms of mind and the Dharma realm, and the sound realm are ungrasped. The other nine are of two kinds, both grasped and ungrasped. Among them, the eye, ear, nose, tongue, and body that arise in the present are grasped. Those of the past and future are ungrasped. The realms of form, smell, taste, and touch that arise in the present and are not different from the senses are grasped. The others are ungrasped. What is the meaning of grasped? In order to make benefit and harm mutually consistent, the objects of reliance for mind and mental factors are closely grasped, which is what is called sentient beings in the world. Is it the nature of arising? Or is it transformed from arising? There are two kinds of touch, arising and transformed from arising. Among them, the arising are four. Transformed from arising are softness, etc., from arising.
Chinese
因为生的缘故。剩余的九个有色法是所生，即五根的界和四境。法界一方面，是从生所变，名为非表色。其余的都不是两者。积聚的是多少？非积聚的是多少？答：十个有色法是积聚。五根界和五境是微尘聚集的缘故，是积聚。这十八界中，截断的是什么？所截断的是什么？燃烧的是什么？所燃烧的是什么？衡量的是什么？所衡量的是什么？答：截断者和所截断者，是外面的四个界，即色、香、味、触，如斧头和树木等。截断也是聚集的相续，具有显现，产生分别。诸根不是所截断，因为不可分为二。也不是截断者，因为如摩尼宝珠的光一样清澈。如截断者和所截断者是外面的四个界一样，同样，所燃烧者和衡量者也是如此。它们本身就是所燃烧者，它们本身就是衡量者。诸根不是，因为清澈的缘故。声音也不是，因为断灭的缘故。关于燃烧和衡量，有不同的说法。有些人说，这四个界既是燃烧者，也是所衡量者。异熟所生的界有多少？增长所生的有多少？等流所生的有多少？有实体的有多少？刹那的有几个？答：说：异熟所生和增长所生是内在的五个。眼等五个是异熟所生，也是增长所生。没有等流所生，因为除了它们之外没有等流。其中，从异熟因所生的是异熟所生。由食物和善行以及三摩地的差别所增长的是增长所生。声音是增长
English
Because of being born. The remaining nine form dharmas are what are produced, namely the realms of the five faculties and the four objects. The dharma realm, on the one hand, is transformed from what is produced, and is called non-manifest form. The rest are neither. How many are accumulated? How many are not accumulated? Answer: The ten form dharmas are accumulated. The five faculty realms and the five objects are accumulated because they are aggregates of minute particles. Among these eighteen realms, what is the cutter? What is cut? What is the burner? What is burned? What is the measurer? What is measured? Answer: The cutter and what is cut are the four external realms, namely form, smell, taste, and touch, such as an axe and wood, etc. Cutting is also the continuous arising of aggregates, possessing manifestation, and generating distinctions. The faculties are not what is cut, because they cannot be divided into two. Nor are they the cutter, because they are as clear as the light of a mani jewel. Just as the cutter and what is cut are the four external realms, so too are what is burned and the measurer. They themselves are what is burned, and they themselves are the measurer. The faculties are not, because of their clarity. Sound is also not, because of its cessation. There are different views regarding burning and measuring. Some say that these four realms are both the burner and what is measured. How many realms are born from maturation? How many are born from growth? How many are born from a similar cause? How many have substance? How many are momentary? Answer: It is said: What is born from maturation and what is born from growth are the five internal ones. The five, such as the eye, are born from maturation and also born from growth. There is nothing born from a similar cause, because there is no similar cause other than them. Among them, what is born from the cause of maturation is born from maturation. What is increased by food and good deeds and the distinctions of samadhi are born from growth. Sound is growth.