Tibetan
་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ནུས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གྲག་གོ །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པས་གཟུགས་བསྒྲིབས་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཡང་མིག་གིས་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་ཐོས་སོ། །སྣས་ཚོར་རོ། །ལྕེས་ མྱོང་ངོ༌། །ལུས་ཀྱིས་རེག་གོ །ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཅི་མིག་གཅིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་གཉིས་ཀས་ཤེ་ན། འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང༌། །མཐོང་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །མིག་ནི་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། གཉིས་ཕྱེ་ན་གསལ་བ་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་རྣམ་པར་ཆད་པས་རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཕྲད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་མ་ཕྲད། འདི་ལྟར་གཟུགས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་ཞིང་མིག་དང་ཕྲད་པའི་མིག་སྨན་མི་མཐོང་ངོ༌། །སྒྲ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཐོས་སོ། །ཡིད་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། །ལྷག་མ་སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཞེས་བྱ་བ། གསུམ་གཞན་དུ། ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་དོན་ལ་འཛིན་ཏམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པའམ་མི་མཉམ་པ་ཞིག་ལ་འཛིན་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་གང་དག་ཡུལ་དང་ཕྲད་པར་བཤད་པ། སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད། །དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་ཕྲད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། །མིག་དང་རྣ་བ་དག་གིས་ནི་མ་ངེས་སོ། །ཡིད་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཚད་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་མི་དཔྱོད་དོ། །ད་ནི་གང་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་ཡུལ་ད་ལྟ
Chinese
的意思。什么时候与识一起，那个时候才能见到。如果是这样，那么难道仅仅依靠眼识才能见到吗？不是依靠它产生的识。没有能够确定“见到”的能力。为什么呢？因为被阻隔的，形色是见不到的缘故。因为被墙壁等阻隔的形色是见不到的。如果识能够见到，那么因为它没有阻碍，对于墙壁等也没有阻碍，所以被遮蔽的形色也应该能见到。但实际上并没有见到，因此识是见不到的。就像眼睛能见到一样，耳朵能听到，鼻子能嗅到，舌头能尝到，身体能触到，意识能识别。是一个眼睛见到所有形色，还是两个眼睛都能见到呢？对此没有定论，眼睛是两个都能见到，因为分开能更清楚地见到。眼睛是两个都能见到，分开两个能更清楚地见到。因为所依中断，所以也见不到中断，因为识不住于境。是眼睛等与境相接触呢？还是不接触呢？眼睛、意识和耳朵，是不与境接触的。比如，能从远处见到形色，但与眼睛接触的眼药却见不到。声音能从远处听到。意识因为不是有形之物，所以不可能接触。剩下的鼻子、舌头和身体这三个，是与境接触的同义词。还有，是眼睛等执持与自身大小相同的对境，还是执持相同或不相同的对境呢？暂时来说，那些被说成是与境接触的，鼻子等三个，认为是执持相同的对境。感官的微尘与对境的微尘数量相等时，接触后产生识。眼睛和耳朵是不确定的。意识因为不是有形之物，所以不能完全衡量，无法判断。现在，这六种识界已经阐述，那么它们的对境现在
English
meaning. When it is together with consciousness, then it can be seen. If that is the case, then is it only through the consciousness based on the eye that one can see? It is not the consciousness based on it. There is no ability to ascertain "seeing." Why? Because what is obstructed, form is not seen. Because forms obstructed by walls and the like are not seen. If consciousness could see, then because it is unobstructed, it would also be unobstructed by walls and the like, so even obscured forms should be seen. But they are not seen, therefore consciousness does not see. Just as the eye sees, so the ear hears, the nose smells, the tongue tastes, the body touches, and the mind cognizes. Does one eye see all forms, or do both eyes see? There is no certainty about this. Both eyes see, because seeing is clearer when separated. Both eyes see, and seeing becomes clearer when the two are separated. Because the basis is interrupted, interrupted things are not seen, because consciousness does not dwell in the object. Do the eyes and so on contact the object, or do they not contact it? The eye, mind, and ear do not contact the object. For example, forms are seen from afar, but eye medicine that is in contact with the eye is not seen. Sounds are heard from afar. The mind, because it is not material, cannot contact. The remaining nose, tongue, and body are synonyms for contacting the object. Furthermore, do the eyes and so on apprehend objects that are equal to their own size, or do they apprehend objects that are equal or unequal? For the time being, those that are said to contact the object, the three, nose and so on, are thought to apprehend equal objects. The number of sense organ atoms that come into contact with the same number of object atoms then generates consciousness. The eye and ear are uncertain. The mind, because it is not material, cannot be fully measured and cannot judge. Now, these six realms of consciousness have been explained, so what are their objects now?
Tibetan
ར་བ་དང་དུས་གསུམ་ཡིན་པ་ལྟར་རྟེན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མའི་རྟེན་འདས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནི་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དོ། །ལྔ་རྣམས་ནི། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའང་ཡིན། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ནི་མིག་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་ལུས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་འདས་པའི་རྟེན་ཡིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་རག་ལུས་ཏེ་སྐྱེ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ གྱུར་པས་འགྱུར་ཉིད་ཕྱིར། །བརྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དང༌། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གྱུར་པས་དེ་དག་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་གིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན། །མིག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་མི་ནུས་ལ། གཟུགས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང༌། ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ལུས་གང་ལ་གནས་ཏེ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ན། ཅི་ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ངེས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལ་འོག་གི་མིག་མ་ཡིན། །ལས་དང་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་དང་ས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གང་སའི་ལུས་ཡིན་པའི་ས་དེ་བའམ། ས་གོང་མའི་ཡིན་གྱི་ས་འོག་མའི་མ་
Chinese
如果像过去、现在、未来三时一样，所依也是如此吗？回答说：不是的。最后的所依是灭尽。意之识的所依是刚刚灭尽的意。五者是：它们也是俱生的。其中，眼识的俱生所依是从眼到身识之间的身。它们的已灭所依是意。又，识的产生依赖于两者，为什么说只是依赖于眼等，而不是色等呢？因为它们 变化故，变易性之故。所依是眼等。眼等变化，识也随之变化，因为它们随顺利益和损害，以及清晰和不清晰。色等变化，它们不会随之变化，因此只有它们才是所依。又，如果它们了知色等，为什么称为眼等识，而不是色等识呢？因为它们的所依是眼等。 因此，非共同之故。彼等乃显识。眼不能成为其他识的所依，而色既可以成为意识的对境，也可以成为眼识的对境，乃至身也是如此。因此，因为是所依，而且是非共同的，所以只有它们才能显示识，而不是色等，例如大鼓的声音和青稞的幼苗。又，身体住在哪里，眼睛才能看到诸色呢？难道身体、眼睛、色和识都在同一个地方吗？还是在不同的地方呢？回答说：一切都有差别。对此，确定的是：身体不在眼睛之下。业、眼睛和色等是从欲界到第四禅之间的五个地。眼识是在欲界和第一禅、第二禅的地。其中，哪个是身体所在的地呢？是那个地，或者是更高的地，而不是更低的地。
English
If the support is like the three times, past, present, and future, is it so? The answer is no. The final support is cessation. The support of mind consciousness is the mind that has just ceased. The five are: they are also co-emergent. Among them, the co-emergent support of eye consciousness is the body from eye to body consciousness. Their ceased support is the mind. Moreover, the arising of consciousness depends on both, why is it said to depend only on the eye, etc., and not on form, etc.? Because they Change, therefore, due to changeability. The support is the eye, etc. Because the eye, etc., change, the consciousnesses also change, because they follow benefit and harm, and clarity and unclearness. Because form, etc., change, they do not change accordingly, therefore only they are the support. Moreover, if they know form, etc., why is it called eye, etc., consciousness, and not form, etc., consciousness? Because their support is the eye, etc. Therefore, due to non-commonality. They reveal consciousness. The eye cannot become the support of other consciousnesses, but form can become the object of both mind consciousness and eye consciousness, and the same is to be understood up to the body. Therefore, because it is the support and is non-common, only they can reveal consciousness, and not form, etc., like the sound of a large drum and the sprout of barley. Moreover, where does the body reside so that the eye can see the forms? Are the body, eye, form, and consciousness all in the same place? Or are they in different places? The answer is: everything has differences. To this, what is certain is: the body is not below the eye. Action, eye, and form, etc., are the five grounds from the desire realm to the fourth dhyana. Eye consciousness is in the desire realm and the first and second dhyana grounds. Among them, which is the ground where the body is located? Is it that ground, or a higher ground, but not a lower ground.