Tibetan
་བར་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དོན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཕུང་པོ་དྲུག་པར་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་ན་འདུས་མ་བྱས་ནི་གཟུགས་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་ནི་རགས་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །གནོད་སོགས་དོན་ཁམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་ཕྱིར་རགས་སོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ན་ཡང་ཚོར་བའི་རྒྱུ་བ་རགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ངའི་ལག་པ་ལ་ཚོར་རོ། །དེའི་རྐང་པ་ལ་ཚོར་རོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ནི་གཉིས་པས་ཆེས་རགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བས་ནི་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཆེས་རགས་པ་དེ་སྔར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་འཁོར་བ་ན་ཕོ་དང་མོ་དག་ཕན་ཚུན་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཚོར་བའི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་སོ། །སེམས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྣོད་དང༌། ཟས་དང༌། ཚོད་མ་དང༌། བྱན་པོ་དང༌། ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་ཁམས་ཀྱིས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམས་ཞིང་དང་ས་བོན་གྱི་གོ་རིམས་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ་མི་ཉུང་མི་མང་ངོ༌། །རིམ་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོར་བྱས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཆེས་རགས་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གོ་རིམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་ཉིད་
Chinese
因為也不是在兩者之間，所以實際上是行不通的，因此暫時無法將它們收集在其中。 也不能說是第六蘊。 為什麼呢？ 因為實際上是行不通的。如果說堆積的意思就是蘊的意思，那麼未組合的就像色蘊一樣，像這樣將它們全部收集在一起，就會變成未組合的蘊，被算作數量，與過去等區別開來。 次第是粗大和遍染。 損害等意義與界一樣。 色蘊是因為有障礙所以粗大。 對於非物質的事物來說，即使生病，感受的原因也是粗大的。 比如，我感覺到我的手，我感覺到他的腳，這樣來安立名言。 想法是第二個，所以非常粗大。 比起意識來說，行蘊更粗大。 因此，先說最粗大的。 或者說，在無始的輪迴中，男人和女人互相明顯地喜歡色，他們也因為貪戀感受的滋味。 對於它的貪戀也是因為想法顛倒了。 顛倒也是因為遍染的緣故。 心也被它們遍染，因此遍染的次第就是這樣。 或者說，通過容器等的意義，色等蘊就像容器、食物、調味料、廚師和食者一樣。 或者說，通過界，慾望的功德被色完全區分開來就是欲界。 被感受完全區分開來就是禪定。 被想法完全區分開來就是三個無色界。 僅僅被行完全區分開來就是有頂，這些是識的住所，意識住在它們上面，因此為了顯示蘊的次第就像田地和種子的次第一樣。 正因為如此，蘊是五個，不多也不少。 因為次第的原因，感受和想法與行蘊分開而成為蘊。 因為這些是最粗大的。 將要講述眼等界和六處的次第，它的自在。
English
Since it is not in between either, it is actually not feasible, so for the time being, it is not possible to collect them within it. It cannot be said to be the sixth aggregate either. Why is that? Because it is actually not feasible. If it is said that the meaning of accumulation is the meaning of aggregate, then the unconditioned, like the form aggregate, would be like this, gathering them all together, it would become an unconditioned aggregate, counted as a number, not differentiated by distinctions such as the past. The order is coarse and all-afflictive. The meaning of harm, etc., is the same as the realm. Form is coarse because it is obstructive. For non-material things, even when sick, the cause of feeling is coarse. For example, I feel my hand, I feel his foot, thus establishing terms. Conception is second, so it is very coarse. Actions are coarser than consciousness. Therefore, what is most coarse is spoken of first. Or, in beginningless samsara, men and women are manifestly fond of form with each other, they are also attached to tasting the flavor of feeling. Attachment to it is also because conception is inverted. Inversion is also because of all-afflictions. The mind is also made all-afflictive by them, therefore the order of all-afflictions is just like that. Or, by the meaning of vessel, etc., the aggregates of form, etc., are like a vessel, food, seasoning, cook, and eater. Or, by realm, the qualities of desire completely distinguished by form are the desire realm. Completely distinguished by feeling are the meditations. Completely distinguished by conception are the three formless realms. Completely distinguished only by action is the peak of existence, these are the dwelling places of consciousness, and consciousness dwells in them, therefore, to show the order of the aggregates like the order of field and seed. For that very reason, the aggregates are five, neither few nor many. Because of the reason for the order, feeling and conception are made into aggregates separately from actions. Because these are the most coarse. The order of the realms of eye, etc., and the six sense bases is to be spoken of, its power itself.
Tibetan
ཀྱིས་ན་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པའོ། །དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་དོན་ཕྱིར་དང་པེ་ལྔ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་ཡུལ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་དོན་ཕྱིར་བཞི། །དང་པོར་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལས་ཀྱང་བཞི་སྔར་སྨོས་པ་ནི་ཡུལ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བདག་ཡིན་ནོ། །རེས་འགའ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་ཆེས་རིང་མྱུར་འཇུག་ཕྱིར། །ལྷག་མ་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཆེས་རྒྱང་རིང་བ་དང༌། མྱུར་བར་འཇུག་པས་གཞན་པས་སྔར་སྨོས་ཏེ། མིག་དང་རྣ་བ་ནི་ཡུལ་རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་པས་དེ་དག་སྔར་སྨོས་སོ། །དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིག་ནི་ཆེས་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྔར་སྨོས་སོ། །སྣ་དང་ལྕེ་ནི་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་འཇུག་པ་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྣ་ནི་ཆེས་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྔར་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གནས་རིམ་བཞིན། །ཡང་ན་ལུས་འདི་ལ་མིག་གི་རྟེན་ནི་སྟེང་ན་གནས་སོ། །དེའི་འོག་ན་ནི་རྣ་བའིའོ། །དེའི་འོག་ན་ནི་སྣའིའོ། །དེ་ནས་ནི་ལྕེའིའོ། །ལུས་ཀྱི་ནི་ཕལ་ཆེར་དེའི་འོག་ནའོ། །ཡིད་ནི་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་མ་ཆེད་བཅུ་པོ་དག་ལས་གཅིག་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱེ་བྲག་དོན་དང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། །ཆོས་མང་བ་དང་མཆོག་བསྡུས་ཕྱིར། ། གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །གཅིག་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །བྱེ་བྲག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་དག་གིས་ནི་གང་མིག་ལ་སོགས་པར་ནི་མིང་མ་བཏགས་ལ། གཟུགས་ནི་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཤེས་པར་རུང་བས་འདིའི་མིང་གཞན་མ་བརྗོད་དོ། །ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་གིས་རེག་ན་གཟུགས་སུ་
Chinese
那么，这是关于它们的对境和各种识的次第。在这六者之中，为了现在的意义，先说前五个。由于眼等五者的对境是现在的，所以先说了。为了从生起物转变的意义，先说四个。首先要追求名为“第一”。在这五者之中，先说四个，是因为对境是从生起物转变而来的缘故。身体的对境是不确定的，有时是诸要素，有时是从要素转变而来的自体，有时是两者都是。其他的是因为最远和快速进入的缘故。其余的根据情况，因为最远距离和快速进入而先说。眼和耳是对境距离远的缘故，所以先说了这两个。在这两者中，眼进入最远的距离，因此先说了它。鼻和舌虽然不能进入远的距离，但在它们之中，鼻进入最快，所以先说了。或者按照如何安住的次第。或者在这个身体上，眼的所依处在上方，其下是耳，其下是鼻，然后是舌，身体的大部分在其下。意是依靠它们并且不住于对境的缘故，它们的顺序是按照如何安住的顺序。又为什么从色蕴所摄的十处中，一个被称为色处，而一切都是法的自性，一个被称为法处呢？答：因为差别义和主要义，因为法多和总摄殊胜，一个被称为色处，一个被称为法。差别的意义是什么呢？无论如何，通过以对境和有对境的方式进行分别安立，这十者各自是处，而不是总的，应该这样理解。眼等分别作出的，没有命名为眼等，而色是存在的，可以知道是色处，所以没有说其他的名字。又，色处是主要的缘故，它是具有障碍的，因为手等聚集而触摸时，会成为色。
English
So, this is the order of their objects and various consciousnesses. Among these six, for the sake of the present meaning, the first five are mentioned first. Because the objects of the five, such as the eye, are present, they are mentioned first. For the sake of the meaning of transforming from arising things, four are mentioned first. First, one should strive for what is called 'first'. Among these five, four are mentioned first because the object is transformed from arising things. The object of the body is uncertain; sometimes it is the elements, sometimes it is the self transformed from the elements, and sometimes it is both. The others are mentioned first because of entering the farthest and fastest. The rest are mentioned first according to circumstances, because of the farthest distance and fastest entry. The eye and ear are mentioned first because the object is far away. Among these two, the eye enters the farthest distance, so it is mentioned first. Although the nose and tongue cannot enter a far distance, among them, the nose enters the fastest, so it is mentioned first. Or according to the order of how they abide. Or on this body, the support of the eye is above, below it is the ear, below it is the nose, then the tongue, and most of the body is below it. The mind is because it relies on them and does not abide in the object, their order is according to the order of how they abide. Also, why is one of the ten places included in the form aggregate called the form place, while all are the nature of dharma, and one is called the dharma place? Answer: Because of the meaning of difference and the meaning of being the main, because of the abundance of dharma and the collection of excellence, one is called the form place and one is called the dharma. What is the meaning of difference? In any case, through the way of distinguishing and establishing them as objects and possessors of objects, these ten are each places, not general, and this should be understood. Those that are distinguished as eye, etc., are not named as eye, etc., but form exists, and it can be known as the form place, so other names are not mentioned. Also, the form place is the main one, because it is obstructive, and when hands, etc., gather and touch, it becomes form.