Tibetan
བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་ཡིན། །བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་ལྔ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཐ་མ་མིན་མཚུངས་དེ་མ་ཐག །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཅི་རིགས་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བདག་པོར་བཤད། །བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྐྱེན་འདི་དག་བྱ་བ་བྱེད་པས་ན་གནས་སྐབས་གང་གི་ཆོས་ལ་བྱེད་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་རྒྱུའི་རྐྱེན་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་དེ་ལས། རྒྱུ་གཉིས་པོ་དག་འགག་པ་ལ། བྱ་བ་བྱེད་དོ། །འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དག་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང༌། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་བྱ་བ་བྱེད་དེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །རྐྱེན་དག་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་འདིའི་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་གང་ཞིག་རྐྱེན་དུ་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་ཅེ་ན། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་རྐྱེན་བཞི་པོས་སྐྱེད་དོ། །གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་མ་གཏོགས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །ཆོས་གཞན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང༌།
Chinese
四者等之说。其中，因是指五因。除了能作因之外的五因是因之缘。心与心生已生者，最后非等无间。除了阿罗汉的最后心与心生之外，已生者是等无间缘。所缘为一切法。随其所应，眼识等之所缘为色等。意识之所缘为一切法。能作因是指主宰。能作之因即是主宰之缘。又，这些缘起作用，于何种状态之法起作用呢？略言之，前面所说的五种因缘中，二因于灭起作用。灭是指现在，因为趋向于灭。其中，俱生因和相应因起作用，因为这二者对俱生之果起作用。三者于生起作用，是指未来，因为趋向于生。其中，等分因、遍行因和异熟因起作用，因之缘只有这些。除此之外的缘，与此相反。等无间缘为了区分，于生起作用。所缘缘因为现在的心的心生所执持，于灭起作用。主宰缘因为处于一切状态中无遮蔽的自性，所以此之作用即是彼。缘与作用已述完毕。又，何种法由几种缘所生呢？四者生心与心生。心与心生随其所应由四缘所生。三者生二等至。除了所缘缘之外，这些等至因为从心的现行生起，所以是心的等无间者。其他由二者所生。其他非相应法和色法由因和
English
These are the explanations beginning with "four." Among these, "cause" refers to the five causes. The five causes, excluding the efficient cause, are the conditions of cause. Minds and mental factors that have arisen, the immediately preceding homogeneous [condition], except for the last [mind] of an Arhat, the minds and mental factors that have arisen are the immediately preceding homogeneous condition. The objective condition is all phenomena. Appropriately, the objective condition for eye consciousness and so forth is form and so forth. The objective condition for mind consciousness is all phenomena. The efficient cause is explained as the master. The efficient cause is the condition of mastery. Furthermore, since these conditions perform actions, upon what state of phenomena do they act? Briefly, among the five types of causal conditions explained earlier, two causes act upon cessation. "Cessation" refers to the present, because it is directed towards cessation. Among these, the co-emergent cause and the concomitant cause act, because these two act upon the co-emergent result. The three act upon arising, which refers to the future, because it is directed towards arising. Among these, the equipotential cause, the pervasive cause, and the ripening cause act, and these are the only causal conditions. The other conditions are the opposite of these. The immediately preceding homogeneous condition acts upon arising in order to differentiate. The objective condition acts upon cessation because it is apprehended by the present mind and mental factors. The dominant condition, because it abides in the nature of non-obstruction in all states, its action is that itself. The conditions and their actions have been explained. Furthermore, what phenomena are produced by how many conditions? Four produce mind and mental factors. Mind and mental factors are produced by four conditions, as appropriate. Three produce the two attainments. These attainments, excluding the objective condition, are immediately preceding homogeneous [conditions] of mind because they arise from the manifestation of mind. Others are produced by two. Other non-associated phenomena and form are produced by cause and
Tibetan
བདག་པོའི་རྐྱེན་དག་ལས་སྐྱེའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ཁོ་ན་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེའོ། །དབང་ཕྱུག་སོགས་མིན་རིམ་སོགས་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དངོས་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་སྣང་ངོ༌། །དབང་ཕྱུག་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པས་ཀྱང་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པས་འབྱིན་པ་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་འབྱིན་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་ནི་གཉིས་ པོ་དག་ལས་སྐྱེ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས། །འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དག་གིས་སོ། །འབྱུང་ལས་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ལྔ། །འབྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པའི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱེད་རྒྱུ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་ཕྱེ་བའོ། །འབྱུང་གྱུར་རྣམ་གསུམ་ཕན་ཚུན་དུ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང༌། སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་པ་མཉམ་པའིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྣམས་གཅིག །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གང་གིས་འབྱུང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་བཤད་ཀྱི་སེམས་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གང་འབྱུང་བ་མ་བཤད་པས་དེ་བརྗོད་པ། མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཡིད་དགེ་དང་མི་དགེ་དང༌། །བསྒྲིབས་པ་དང་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་སེམས་བཞི་སྟེ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ད
Chinese
从自主的因缘中产生。一切法也仅仅是从因和缘中产生。自在天等不是（产生万物的因），因为有次第等原因。如果自在天等是唯一的因，那么一切众生应该同时产生，然而事物却显现为有次第地产生。自在天等也是无始的，因此不依赖于其他，给予（众生）也应该是无始的，并且因为给予者没有需要，所以自在天等不是因。还有，如果说其他是从二者中产生，那么如何理解“诸蕴是诸蕴的因缘”呢？ 它的因是两种蕴。这是“蕴的因”这个词的定义。通过同分因和俱生因。从蕴所变的五种（现象）。诸蕴是从蕴所变的五种因，是生因，因为从中产生。是依因，因为使已产生的（事物）与蕴相符。是住因，因为是所依。是持因，因为是不间断的因。是增长因，这仅仅是将作因分为五种。所变的三种（现象）互相之间，通过俱生因、同分因和异熟因。其中，俱生因是身语业随心而行，是互相之间的，而不是其他的。同分因是。异熟因是身语业的异熟，无论是眼等什么。诸蕴的那些（现象）是一个。从蕴所变的色，是诸蕴的异熟因，即身语业使诸蕴成熟。心和心所法无差别地相同，这被说是等无间缘，但没有说哪个心之后产生什么，所以要说那个。简而言之，这十二种心是这样的：欲界心，善与不善，有覆与无覆。欲界有四种心：善心、不善心，有覆无记
English
They arise from autonomous causes and conditions. All phenomena also arise solely from causes and conditions. Not from Isvara (自在天，Lord，Īśvara，自在者) etc., because of reasons such as sequence. If Isvara etc. were the sole cause, all beings should arise simultaneously, yet things appear to arise sequentially. Isvara etc. are also without beginning, so they do not depend on others, and giving (to beings) should also be without beginning, and because the giver has no need, Isvara etc. are not the cause. Furthermore, if it is said that others arise from both, then how are the elements the causal conditions of the elements? Its cause is two kinds of elements. This is the definition of the term "cause of elements." Through homogenous cause and co-emergent cause. Five types of phenomena transformed from elements. The elements are five causes transformed from the elements, they are the generating cause, because they arise from it. It is the dependent cause, because it makes the arisen (things) conform to the elements. It is the abiding cause, because it is the support. It is the sustaining cause, because it is the uninterrupted cause. It is the increasing cause, this is simply dividing the acting cause into five types. The three transformed (phenomena) mutually, through co-emergent cause, homogenous cause, and ripening cause. Among them, the co-emergent cause is the actions of body and speech following the mind, which are mutual, not others. The homogenous cause is. The ripening cause is the ripening of the actions of body and speech, whatever it may be, such as the eye. Those (phenomena) of the elements are one. The form transformed from the elements is the ripening cause of the elements, that is, the actions of body and speech cause the elements to ripen. Mind and mental factors are the same without difference, this is said to be the immediately preceding condition, but it is not said what arises after which mind, so that should be said. In short, these twelve minds are like this: desire realm mind, virtuous and non-virtuous, obscured and unobscured. There are four minds in the desire realm: virtuous mind, non-virtuous mind, obscured and indeterminate.