Tibetan
ན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་གང་སྐྱེ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་དང། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་ནི་སྦུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང༌། མཆི་མ་དཀྲུག་ཅེས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབྱར་ཙམ་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཐར་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཐར་པའི་ཆ་སྟེ། དེ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་དང་མཐུན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་གོ །འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག་པ་ནས་ཏེ། དེ་ལ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདེན་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལས་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འདི་དག་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲིས་སོ། །ཀུན་སློང་བཅས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་ཀུན་སློང་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་པའོ། །ཡི་གེ་དག་ནི་ཡིག་འབྲུ་མ་ཡིན་གྱི་ལས་གང་གིས་དེ་དག་འདྲི་བར་བྱེད་དེ་ཡིག་འབྲུ་ཡིན་ལ། གང་ལ་རྐོ་བ་ནོར་བུ་དང་ར་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་མ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་རྐོ་བ་དེ་རྒྱ་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གེ་དག་དང་བརྐོས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པས་ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་གཉིས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་བགྲང་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང༌། གྱ་ནོམ་པ་ དང། བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པས་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་བགེགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོར་བའི་ཕྱིར་རམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངན་པའི་ཕྱིར་ངན་པའོ། །གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལས་གཞན་པ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །འདུས་བྱས་དགེ་བསྟེན་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སོ། །གོམས་བར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་གོམས་པར་བྱར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཞིག་རྒྱུད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དཔེར་ན་ལམ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ཕྱིར་བསྟེན་པ་ཡིན་ན་འདུས་མ་བྱས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང༌། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པའོ། །ཐར་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ལས་བླ་ན་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་མཆོག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་
Chinese
所谓“那”是指，福德之分就是福德之分，获得如意的果实。这是它的意思。与此相应的，就是与福德之分相应。正因为如此，才说了“凡是成熟的如意者”。与解脱之分相应，就是指生于何处，便成为完全从痛苦中解脱的法性。如果说“它存在”，要如何理解呢？因此，说了“对于轮回的过患等”。因为一切听闻中都没有它，所以仅仅是说轮回的过患等，就是所谓的“空谈”，是“搅动眼泪”的原因。例如，因为一切都不会发芽，所以夏天仅仅是发芽的原因。依靠解脱，所以是解脱之分，与此相应的，就是与解脱之分相应。与决择之分相应，就是指温暖等四种。决择是指圣道，与此相应的，就是与决择之分相应的那些。下面将要讲述，就是从《俱舍论》的第六处开始，其中有“变得温暖，那是四谛的行境”。“世间”将会广说，因为这是从这里指示的场合，而且这些也是业的自性，所以询问这些的自性是什么。所谓“具有意乐”，就是指与发起一同存在，就是具有意乐。那又是什么呢？就是心和心所的集合。文字不是字母，而是什么业使它们被书写，那就是字母。在什么上面雕刻，如宝石和角等，那也不是尺度，而是身体的什么业进行雕刻，那就是尺度。文字和雕刻，是将因加在果上，所以会变成字母和尺度。所谓“什么是能总摄意之法”，就是指有漏和无漏，像一二三那样计数。因为没有色蕴，所以是四蕴的自性。因为是业的场合，所以是
English
That which is called "Na" means that the share of merit is the share of merit, and one obtains the desired fruit. That is its meaning. Corresponding to that, it is corresponding to the share of merit. Precisely because of that, it is said, "Whatever is the ripening one with desirable qualities." Corresponding to the share of liberation is that which, wherever it is born, becomes a dharma nature that is completely liberated from suffering. If it is said, "It exists," how is it to be understood? Therefore, it is said, "For whom the faults of samsara, etc." Because it is not present in all that is heard, merely speaking of the faults of samsara, etc., is what is called "empty talk," and is the cause of "stirring up tears." For example, because everything does not sprout, summer is merely the cause of sprouting. Relying on liberation, it is therefore the share of liberation, and corresponding to that, it is corresponding to the share of liberation. Corresponding to the share of ascertainment is what is called the four types, such as becoming warm. Ascertainment refers to the noble path, and corresponding to that are those that correspond to the share of ascertainment. It will be explained below, starting from the sixth place of the Abhidharmakosha, where it says, "Having become warm, that is the realm of the four truths." "The world" will be explained extensively, because this is the occasion indicated from here, and because these are also the nature of karma, so it is asked what the nature of these is. What is called "having intention" refers to being together with arousal, which is having intention. And what is that? It is the collection of mind and mental factors. Letters are not alphabets, but what karma causes them to be written, that is the alphabet. What is carved on, such as jewels and horns, etc., that is also not a measure, but what karma of the body performs the carving, that is the measure. Letters and carvings are adding the cause to the effect, so they become letters and measures. What is called "What is it that summarizes the laws of the mind" refers to the defiled and undefiled, counting like one, two, three. Because there is no form aggregate, it is the nature of the four aggregates. Because it is the occasion of karma, it is
Chinese
说是诸蕴的品类。为了不迷惑，在《法蕴论》中，显示了烦恼之法、殊胜之法和应依止之法等出现的品类。所谓“具有罪过”，是因为应被呵责。因为烦恼遮蔽，是解脱道的障碍，所以被遮蔽。因为被圣者舍弃，或者因为异熟果是恶的，所以是恶的。所谓“殊胜”，是因为极度清净。恶和殊胜之外的，成立为“中间”，也就是说，那些也是有漏的善，以及不被遮蔽而未被记别的。所谓“有为善应依止”，有漏和无漏都是无差别地应依止的，是从在相续中作用的角度应依止的。所谓“其余不是应依止的”，那些是烦恼、不被遮蔽而未被记别，以及无为法。所谓“因为不能串习”，是因为没有差别。涅槃是不能一次又一次地现前的，所以是不能串习的。任何能一次又一次地在相续中生起的法，就被称为应依止的，例如道。如果是为了果而依止，那么无为法是没有果的，所以不是应依止的。未被记别也是如此，因为没有果所以不是应依止的，而烦恼是因为果是不悦意的。所谓“其他一切都是具有殊胜的”，是具有卓越的，那些也是一切有为法，以及虚空和非择灭。解脱是无上的。所谓“无上”，是不可超越的意思。从这无上而无上，因此，说了没有比涅槃更卓越的。例如，比丘，在所有有为或无为法中，最殊胜的是离贪之法。
English
It is said to be the categories of the aggregates. In order to avoid confusion, the Abhidharma shows those categories of phenomena that arise, such as afflicted dharmas, excellent dharmas, and dharmas to be relied upon. The term "with fault" means that it is to be blamed. Because it is obscured by afflictions, it is an obstacle to the path of liberation, so it is obscured. Because it is abandoned by the noble ones, or because its maturation is bad, it is bad. The term "excellent" means that it is extremely pure. What is other than bad and excellent is established as "intermediate," that is, those are also wholesome with outflows and those that are un-obscured and un-specified. As for "conditioned virtue should be relied upon," both with outflows and without outflows should be relied upon without distinction, and should be relied upon from the point of view of acting on the continuum. As for "the rest are not to be relied upon," those are the afflicted, the un-obscured and un-specified, and the unconditioned. The reason for "not being able to be accustomed to" is because there is no distinction. Nirvana cannot be manifested again and again, so it cannot be accustomed to. Any dharma that arises again and again in the continuum is said to be relied upon, like the path. If it is relied upon for the sake of the fruit, then the unconditioned is not to be relied upon because it has no fruit. The unspecified are also the same, because they have no fruit they are not to be relied upon, and the afflictions are because the fruit is undesirable. The term "all others are with the supreme" means that they are with excellence, and those are all conditioned phenomena, as well as space and non-analytical cessation. Liberation is unsurpassed. The term "unsurpassed" means that it cannot be surpassed. From this unsurpassed to unsurpassed, therefore, it is said that there is nothing more excellent than Nirvana. For example, monks, among all conditioned or unconditioned phenomena, the most excellent is said to be the dharma of detachment.