Tibetan
མ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །རྫས་སུ་ནི་དེ་དག་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དད་པས་མོས་པ་དང༌། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ནི་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ནི་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སླར་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་དབྱེ་སྟེ། དེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་མཚུངས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་བ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྟུལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པས་སོ། །རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེ་མ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་ནས་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བཤད་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རིགས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ཞིང་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་བཅོ་ལྔ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་བདུན་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་རེ་རེ་ཞིང་བཅོ་ལྔ་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རེ་རེ་ཡང་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་གཅིག་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་སྤངས་པ་ནས་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པའི་བར་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ པ་གཅིག་སྤངས་པ་ནས་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པའི་བར་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ན་དགུ་ཚན་བརྒྱད་ལ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡིན་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པས་བསྣན་ན་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདིར་མི་བརྩི་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་དགུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་སྟེ། རྟེན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གླིང་གསུམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་ན་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་རིས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེའི་གོང་ན་མཐོང་བའི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་དོ། །དབང་པོ་དང་རིགས་དང་ལམ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡོམས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གང་ཟག་གཞན་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་དེ་བཞིན་དུ་བརྩི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དབང་པོ་དང་རིགས་དང་ལམ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྩིས་པ་བཞིན་དུ་བརྩི་བར་བྱའོ། །ཅི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང༌། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་ལ་དད་པས་མོས་པ་དང༌། དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ལ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་ལོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ན། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའོ། །རྣམ་ པར་ཐར་པ་ནི་བརྒྱད་དེ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གང་ཞིག་ཅེ་ན། གང་གིས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དག་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔའོ། །མི་འཕྲོགས་ཆོས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་དད་པས་མོས་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ལས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་པའི
Chinese
由于获得了无余解脱，从烦恼障的方面完全解脱，因此安住于等至的解脱，从二者的方面完全解脱而进行安立。所谓“本体上，这些是六种”是指，身体证悟包含在信解和见得二者之中，并且从二者的方面解脱包含在以时解脱和非时解脱二者之中，因此本体上是六种。其中，对于信随行者，从根门的角度来说是三种，这是指信随行者虽然根器迟钝，但又以微小和大两种差别来区分。虽然他们根器迟钝相同，但有非常迟钝和极其迟钝的差别。从种姓的角度来说是五种，这是指除了不退转法性的种姓之外，因为正值法随行者的场合，所以没有提及。如何呢？从退法性的种姓到具证悟分种姓之间是五种。之前所说的三种各自有种姓的差别，这样一来，从种姓和根门的角度来说是十五种。同样，这十五种各自从道的角度来说是十五种。所谓安住于七种知是指，随道而知是修道之故。这些本身从道的角度来说，各自是十五种。从离贪的角度来说，每一个也是七十三种。如何呢？欲界中具有一切束缚的一个，以及欲界中从断除一种到断除九种之间，同样，从无所有处生处断除一种到断除九种之间，这些是欲界、四禅、三无色中八个九组，共七十二种，加上欲界的一切束缚都具有的一个，就是七十三种。此处不计算从有顶离贪，因为在见道之前，世间道已经到达有顶。
English
Having attained complete liberation, one is completely liberated from the aspect of the afflictive obscurations. Therefore, abiding in the liberation of meditative equipoise, one is established as completely liberated from both aspects. The statement "In essence, these are six types" refers to the fact that physical realization is included within faith-following and vision-attainment, and liberation from both aspects is included within liberation by time and liberation without time. Therefore, in essence, there are six types. Among these, for the faith-follower, there are three from the perspective of the faculties. This refers to the fact that although the faith-follower has dull faculties, they are further distinguished by the difference between small and large. Although their faculties are equally dull, there is a difference between being very dull and extremely dull. From the perspective of lineage, there are five, excluding the lineage of those with irreversible Dharma. Since it is the occasion for Dharma-followers, it is not mentioned. How so? From the lineage of those with declining Dharma to the lineage of those with a share of realization, there are five. Each of the three mentioned earlier has a difference in lineage. Thus, from the perspective of lineage and faculties, there are fifteen. Similarly, each of these fifteen is fifteen from the perspective of the path. The statement "Abiding in the seven knowledges" refers to the fact that following knowledge of the path is the path of cultivation. These themselves are fifteen each from the perspective of the path. From the perspective of detachment from desire, each is also seventy-three. How so? One who possesses all bonds in the desire realm, and from abandoning one aspect to abandoning nine aspects in the desire realm. Similarly, from abandoning one aspect to abandoning nine aspects in the realm of nothingness. These are the desire realm, the four dhyanas, and the three formless realms, with eight sets of nine, totaling seventy-two. Adding the one who possesses all bonds of the desire realm, there are seventy-three. Here, detachment from desire from the peak of existence is not counted, because before the path of seeing, the worldly path has already reached the peak of existence.
Chinese
因为没有从贪欲中解脱的缘故。或者是在一个方面从贪欲中解脱。依靠所依来说有九种，这是说一个一个地。所依是指生和死的意思。怎么样呢？三洲等，除了北俱卢洲以外，因为那里没有道。生于六欲天，这是说生于欲界中的六欲天。因为在那之上没有见道，所以没有随信行。从根、种姓、道、从贪欲中解脱和依靠所依来说，总合起来，这是说广说之后是总结。其他补特伽罗也应按各自的情况同样计算，这是说随法行。就像随信行从根、种姓、道、从贪欲中解脱和依靠所依来计算一样来计算。所谓“各自的情况”，是指随法行、见所获得者和不以时解脱者，因为根器敏锐，所以没有种姓的差别，只是信解；而以时解脱者则有种姓的差别，因为根器迟钝。以智慧和三摩地的力量来说，以智慧能从烦恼障中解脱，以三摩地的力量则从解脱障中解脱。烦恼本身就是障碍，所以是烦恼障。解脱的障碍就是解脱的障碍。解脱有八种，如“有色者观诸色”等。那么，什么是解脱障呢？就是不能生起解脱，即身心不调柔。这里所说的“断除了五种烦恼”，是指与最后有分相应的五种顺下分结。所谓“不退转法”，是指具有不会完全退失的法。不还者是信解，不是以身现证，只是果位而已。因为根器迟钝。
English
Because there is no freedom from desire. Or, there is freedom from desire in one aspect. In terms of the basis, there are nine, which means one by one. The basis refers to the meaning of birth and death. How is it? The three continents, except for Uttarakuru, because there is no path there. Born in the six desire realms, which means born in the six desire realms of the desire realm. Because there is no path of seeing above that, there is no following of faith. From the perspective of faculty, lineage, path, freedom from desire, and reliance, the summary is the conclusion of the detailed explanation. Other individuals should also be calculated accordingly, which means following the Dharma. Just as the follower of faith is calculated from the perspective of faculty, lineage, path, freedom from desire, and reliance, so should it be calculated. The so-called "accordingly" refers to those who follow the Dharma, those who attain through seeing, and those who are liberated without time. Because their faculties are sharp, there is no difference in lineage, only faith and understanding. Those who are liberated by time have differences in lineage because their faculties are dull. In terms of the power of wisdom and samadhi, wisdom liberates from the obscuration of afflictions, and the power of samadhi liberates from the obscuration of liberation. Afflictions themselves are obscurations, so they are the obscurations of afflictions. The obscurations of liberation are the obscurations of liberation. There are eight liberations, such as "one who has form contemplates forms." What is the obscuration of liberation? It is that which cannot generate liberation, that is, the body and mind are not pliable. Here, "having abandoned the five afflictions" refers to the five lower fetters that correspond to the final part of existence. The so-called "non-regressing Dharma" refers to having a Dharma that does not completely degenerate. The non-returner is a follower of faith, not one who manifests it with the body, but only the result. Because the faculties are dull.