Tibetan
ང་དང་གྲོང་རྡལ་ལ་སོགས་པ་མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་ལ། རྒྱལ་བ་དག་ནི་རྣལ་དུ་འགོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལས་ནི་དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བར་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྣལ་དུ་འགོད་དོ། །འཕར་བ་དང་འབབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་ནོ། །འཕར་བ་ནི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཁམས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བའོ། །འབབ་པ་ནི་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་ལྟ་བའོ། །མྱུར་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་དྲན་པ་རྣམས་ནི་རྩིབས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་ཏེ། འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྩིབས་ལ་སོགས་ པ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་རྣམས་ལྟེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྒྱུར་གྱུར་བས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་རང་གི་འདོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལུང་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་སྐྱེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ས་བླ་བའི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱས་ཆོས་ཀུན་ཤེས་སོ་ཞེས་སྒྲ་འབྱིན་དབྱངས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དགས་ཀྱི་གནས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྐོར་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ།། དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པའོ། །བཟླས་པར་རེ་རེ་མིག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མིག་གོ །ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ལན་བཅུ་གཉིས་སུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། གསུམ་ ཚན་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་ཚན་དུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་དང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་བསྟན་པ་དང་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཁྱེད་ལ་གཉིས་བསྟན་པར་བྱ་ཡིས། དེ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། གཟུགས་འགོག་པ་དང༌། གཟུགས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཉེས་དམིགས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཞེས་བཤད་པ་དང༌། ཕུང་པོ་རེ་རེའི་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གནས་བདུན་ལ་མཁས་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་གསུམ་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །བཟླས་པ་མདོ་ལས་གསུངས་པ་འདི་དག་གིས་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང
Chinese
我和城镇等未胜利者，令其胜利；胜利者们，如实安住。如是，以无间道观待坏聚见等未胜烦恼者，从断除彼等之获得门而令其胜利；以解脱道，胜利者们与烦恼之离系获得同时生起之门而如实安住。 “为了增长和衰退”之说，何谓也？谓与法轮相合。增长是向上行，观待上界之痛苦等。衰退是又观待欲界之享用。以速疾行等即是如是。 “正见、正思、正勤、正念等如轮辐”之说，是依赖于戒律，为趣入之故，与轮辐等相似。 “正语、正业边际、正命”等如轮毂之说，是正见等依赖于彼，为趣入之故，戒律是因之故。“等持如轮辋”之说，是彼等持能执持正见等之故。“此从何来”之说，谓见道是法轮之说，此是自宗之意耶？抑或从圣教而来耶？非是自宗之意。如何耶？谓“于圣者憍陈如”等出现。 “彼生已”之说，是因经中所说之故。如何耶？谓“地居夜叉等作声，具寿了知憍陈如已了知法”作声宣扬，广说。于波罗奈斯仙人堕处鹿野苑，薄伽梵三转法轮，十二行相，广说。如何是彼三转等耶？谓“此是痛苦”者，此是一转。“当遍知彼”者，此是第二。“已遍知彼”者，此是第三，是为三转。于一一转中生眼等，
English
I and towns, etc., cause the unvictorious to be victorious; the victorious ones, abide as they are. Thus, with the uninterrupted path, regarding the aggregates of decay, etc., for those who have not overcome the afflictions, they are made victorious by severing the means of obtaining them; with the path of liberation, the victorious ones abide as they are through the means of arising simultaneously with the attainment of freedom from afflictions. The saying "for increase and decrease," what is it? It is said to be in accordance with the Dharma wheel. Increase is going upwards, regarding the suffering of the higher realms, etc. Decrease is also regarding the enjoyment of the desire realm. It is like that with swift going, etc. The saying "Right view, right thought, right effort, and right mindfulness are like spokes" is dependent on discipline, and is similar to spokes, etc., because of entering. The saying "Right speech, right action, and right livelihood" are like the hub, because right view, etc., depend on it for entering, and discipline is the cause. The saying "Samadhi is like the rim" is because that samadhi can hold right view, etc. The saying "From where does this come?" means, is the saying that the path of seeing is the Dharma wheel your own intention? Or does it come from the scriptures? It is not my own intention. How is it? It is said that "to the noble Kaundinya," etc., appears. The saying "after he was born" is because it is said in the sutra. How is it? It is said that "the earth-dwelling yakshas, etc., make a sound, the venerable Ajnata Kaundinya has known the Dharma" making a sound and proclaiming it, and it is explained in detail. In Varanasi, in the Deer Park where the sages fell, the Bhagavan turned the wheel of Dharma three times, in twelve aspects, and it is explained in detail. How is that the three turnings, etc.? The saying "This is suffering" is one turning. The saying "It should be completely known" is the second. The saying "It has been completely known" is the third, which is the three turnings. In each turning, eyes, etc., are born.
Chinese
雅哇拉！无漏的智慧是为了现量进入的缘故，是眼。为了没有怀疑的缘故，是识。为了正确的意义的缘故，是智。是极清净的智慧。对于集起等也应当同样地说。对于每一个谛也和那个一样，称为三次复述和十二种相。如何呢？这是苦，是圣谛。应当完全了知它。已经完全了知了。如果对于每一个谛也和那个一样三次复述和十二种相的话，那么就变成十二次复述和四十八种相了。为什么三次复述而说十二种相呢？虽然那样是真实的，但是因为三 组和十二在法上一致的缘故。因为三组在法上一致的缘故，以及十二在法上一致的缘故，所以说了三次复述和十二种相。说“显示精通二和七处”就像显示二和显示精通七处一样。如所说“我将向您显示二，好好地听并记住它”，这样说了。什么是二呢？就像从“眼和色等”到“意和法等”之间所说的那样。同样，显示精通七处，就是如实地完全了知色。以及色的集起，色的灭尽，色灭尽之道，色的滋味，出离，过患也如实地完全了知。受、想、行、识也和那个一样。就像因为二在法上一致的缘故而说了二，以及因为每一个蕴的七处都精通而在法上一致的缘故而说了精通七处一样，在这里也因为三和十二在法上一致的缘故，所以说了三次复述和十二种相。从经中说到的这些复述，依次第显示了见道、修道和无学道。如何做的呢？“这是苦，是圣谛”这样说就是见
English
Yāvalā! The wisdom without outflows is the eye because it manifestly enters. It is knowledge because there is no doubt. It is intelligence because of the correct meaning. It is perfectly pure wisdom. It should be said similarly for arising and so forth. For each truth, it is the same as that, called threefold repetition and twelve aspects. How is it? This is suffering, the noble truth. It should be completely known. It has been completely known. If for each truth, it is the same as that, threefold repetition and twelve aspects, then it would become twelvefold repetition and forty-eight aspects. Why is it said as threefold repetition and twelve aspects? Although that is true, it is because the three groups and twelve are in accordance with the Dharma. Because the three groups are in accordance with the Dharma, and because the twelve are in accordance with the Dharma, therefore it is said as threefold repetition and twelve aspects. Saying "showing expertise in two and seven places" is like showing two and showing expertise in seven places. As it is said, "I will show you two, listen well and keep it in mind," thus it is said. What are the two? It is like what is said from "eye and forms, etc." to "mind and dharmas, etc." Similarly, showing expertise in seven places is to completely know form as it truly is. And the arising of form, the cessation of form, the path to the cessation of form, the taste of form, the escape from form, and the faults of form are also completely known as they truly are. Feeling, perception, formation, and consciousness are also the same as that. Just as two is spoken because two is in accordance with the Dharma, and just as expertise in seven places is spoken because expertise in the seven places of each aggregate is in accordance with the Dharma, so here also, because three and twelve are in accordance with the Dharma, therefore threefold repetition and twelve aspects are spoken. These repetitions mentioned in the sutra show the path of seeing, the path of cultivation, and the path of no more learning in order. How is it done? Saying "This is suffering, the noble truth" is seeing.