Tibetan
་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་དུ་ཞིག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། གང་གིས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་དམིགས་ལ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་བསྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ས་འོག་མའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅི་རིགས་པར་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རིས་བཞི་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལན་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རིས་གཉིས་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དེ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གཅིག་སྟེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དེ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་གོ །འདི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་གིས་སེམས་གང་ཞིག་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ། ཅི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་སེམས་དེ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ་མ་སྤངས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་གྱི། སྤངས་པ་ནི་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད། རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །གང་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཞིག་དེ་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་མ་སྤངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཡིན་པའོ། །གང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞིང་སྤངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་སེམས་གང་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ངོ་བོས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཕྲ་རྒྱས་དེའི་ཐོབ་པ་དག་གི་སེམས་དེའི་རྒྱུད་བཟུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། རྒྱུད་དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་གཞག་བདེ་སྲིད་དུ་ཕྲ་རྒྱས་དེ་སེམས་དེ་ལ་རྒྱས་པར་བརྗོད་དོ། །སྤངས་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའི་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོས་བསལ་བར་མི་ནུས་པས་སྤངས་ཀྱང་དེས་སེམས་དེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པས་ལྷན་ཅིག་པའི་དངོས་པོ་དང༌། རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་རིག་པ་ལྷག་མ་དག་དང༌། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དག་གིས་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་སོ། །ལྷག་མ་དག་གིས་ནི་གཉི་གས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་རིས་པ་དག་དང༌། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དག་གིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་དོ་བོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རྒྱས་བཅས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤངས་པ་དང༌། མ་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས། ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྲ་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་པའི་དངོས་པོ་དང༌། རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་ཞེས་བྱ་
Chinese
那么，对于苦受所缘的识，哪些随眠会增长呢？对于苦受所缘的五种识，这些识是以什么识为所缘呢？是以先前五种识所生的为所缘。以何者为乐受所缘呢？以与无漏智相应的心为所缘，欲界所摄，见道所断，以无漏为所缘的邪见等与见相应的；以何者为色界所摄，以苦受为所缘，修道所断的为所缘，色界所摄，与等分俱行蕴相应； 无色界所摄，以善无边虚空处所摄的粗等相，以下地的修道所断的心为所缘；以及无漏的所缘。这九种相是苦受所缘的识。其中，除了见道所断的之外，欲界所摄的四种随眠会增长，苦受所缘的以无漏为所缘的识，以及见道所断的随眠会增长，因为那是见道所断的缘故。苦和集见道所断的等分俱行蕴二种，以及修道所断的随眠也会增长，因为色界所摄的心是修道所断的缘故。无色界所摄的一种，即修道所断的会增长，因为无色界所摄的心是修道所断的缘故。应当了知，无色界所摄的随眠一切俱行蕴都会增长。这只是一个方面，需要加以研究。以哪些随眠，称某种心为具有随眠呢？这些随眠会在那个心中增长吗？对此没有定论，未断的会增长，已断的则不会增长。如经中所说，增长的也
English
Then, which anusayas increase for the consciousness that takes painful feeling as its object? For the five types of consciousness that take painful feeling as their object, what consciousness do these consciousnesses take as their object? They take as their object what is produced by the previous five types of consciousness. What takes pleasant feeling as its object? It takes as its object the mind that is associated with uncontaminated wisdom, that is included in the desire realm, that is abandoned by the path of seeing, that is associated with views such as wrong views that take the uncontaminated as their object; what is included in the form realm, that takes painful feeling as its object, that is abandoned by the path of cultivation, that is associated with the sameness-going aggregate; what is included in the formless realm, that takes as its object the mind that is abandoned by the cultivation of the lower grounds, which is included in the virtuous infinite space realm, which has coarse characteristics; and the uncontaminated object. These nine aspects are the consciousness that takes painful feeling as its object. Among them, except for what is abandoned by the path of seeing, the four anusayas included in the desire realm will increase, the consciousness that takes painful feeling as its object and takes the uncontaminated as its object, and the anusayas that are abandoned by the path of seeing will increase, because that is abandoned by the path of seeing. The two types of sameness-going aggregate that are abandoned by the path of seeing of suffering and origin, and the anusayas that are abandoned by the path of cultivation will also increase, because the mind included in the form realm is abandoned by the path of cultivation. One included in the formless realm, namely what is abandoned by the path of cultivation, will increase, because the mind included in the formless realm is abandoned by the path of cultivation. It should be known that all the sameness-going aggregates of anusayas included in the formless realm will increase. This is just one aspect, and it needs to be investigated. By which anusayas is a certain mind called having anusayas? Do these anusayas increase in that mind? There is no certainty about this, what is not abandoned will increase, but what is abandoned will not increase. As it is said in the scriptures, what increases also
Chinese
有不增长的。什么增长呢？与该心相应的心和哪些随眠是增长的呢？又，具有随眠的心，对于该心，如所缘般未断除的哪些随眠是增长的呢？什么不增长呢？与该心相应且已断除的哪些随眠是不增长的呢？又，哪些心是具有随眠的呢？它们如何是具有随眠的呢？略而言之，有漏的是如前所说的三界十五种。以两种方式称为具有随眠，即以增长的自性和俱有的自性。只要该随眠的获得者的心相续被掌握，并且在该相续中容易安立未来同类因，该随眠就被称为在该心中增长。已断除的是由于对治生起，从获得的束缚中解脱，因此不增长。因为凡是与其一同运行的俱有事物，是不能被对治所消除的，所以即使断除了，该心仍然只是有漏的。其中，与坏聚见相应的心，是与坏聚见以及与该见相应的无明俱有的事物，并且以增长的事物是具有随眠的。而其余的自证以及见苦所断的遍行，是以增长的事物的方式。其余的则两者都不是。其他的烦恼也应如此如理作意。非烦恼性的，是以其自类以及遍行，是增长的自性，是有漏的。简而言之，烦恼随眠分为两种：已断除的烦恼性和未断除的烦恼性，所有这些都是增长的和不增长的。不是具有随眠的，而增长的那些也以两种方式是具有随眠的，即以俱有的事物和增长的事物的方式。这就是了。那么，以哪些是呢？
English
There are things that do not increase. What increases? Which latent tendencies are those that are concordant with that mind and increase? Also, which latent tendencies are those of a mind possessing latent tendencies that have not been abandoned in relation to that mind, as with its object? What does not increase? Which latent tendencies are those that are concordant with that mind and have been abandoned? Also, which minds are those that possess latent tendencies? How are they possessing latent tendencies? Briefly, those with outflows are the fifteen types of the three realms as previously stated. It is called possessing latent tendencies in two ways: by way of the nature of increasing and the nature of being together. As long as the attainment of that latent tendency is held by the mind-stream of that, and it is easy to establish a future concordant cause in that stream, that latent tendency is said to increase in that mind. What has been abandoned does not increase because, with the arising of the antidote, it is liberated from the bonds of attainment. Because whatever coexists with it, the coexisting thing, cannot be eliminated by the antidote, even if it is abandoned, that mind is still only with outflows. Among these, the mind that is concordant with the view of the aggregates is a thing that is together with the view of the aggregates and the ignorance that is concordant with it, and with the thing that increases, it possesses latent tendencies. And the remaining self-cognitions and the pervasive things to be abandoned by seeing the origin are by way of the thing that increases. The remaining ones are neither. Other afflictions should also be examined accordingly. Non-afflictive things, with their own class and pervasive things, are the nature of increasing, are with outflows. In short, afflictive latent tendencies are of two kinds: abandoned afflictive and unabandoned afflictive, all of which are increasing and non-increasing. It is not possessing latent tendencies, and those that increase are also possessing latent tendencies in two ways, namely by way of the coexisting thing and the increasing thing. That is it. So, by which are they?