Tibetan
།གཟུགས་མིན་དྲུག་པ་མིན་སྐྱེས་མིན། །ཞེས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གསུམ་པ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པ་ཡིད་ཀྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གསུམ་པའི་ས་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་འདི་ནི་བསྡོམས་ནས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ལྡ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་ནི་ཁམས་གོང་མའི་རྣམ་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དམིགས་པ་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང༌། གང་ཞིག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེའི་དམིགས་པ་ཡང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལོག་བར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ཏེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་
Chinese
不是色界，不是第六，不是无生。这是确定的原因。在色界中有五种行相。关于这一点，初禅地的意识之第三集合是应通过修习而断除的。三禅地的意，与五种烦恼相应，从苦谛所断除直到修习所断除之间。初禅和三禅地的乐受，总合起来称为在色界中有五种行相。在二禅、四禅和无色界中，只有没有乐受。无漏是指依于三禅的法和随顺于正知之分。除了灭谛所断除之外，在欲界中有四种行相。关于这一点，苦谛和集谛所断除，与同分界的一切行相相应之意识的对境，是欲界中的乐受。同样的，与不同分界的一切行相相应之对境，也是色界中的五种行相。欲界中道谛所断除，与邪见等相应之对境，是三禅地的乐受之无漏法，与正知之分相应。欲界中修道所断除，是烦恼性和非烦恼性的对境，是欲界中的乐受。只有非烦恼性的对境，也是上界中的五种行相。除了灭谛所断除之外，这样说是有原因的。因为，凡是以无漏为对境的，其对境唯是灭谛。凡是以有漏为对境的，其对境也是邪见等。而欲界中的邪见等，与乐受不相应，因为邪见等是意的意识之地的缘故。而欲界中的乐受是意识的第五集合的缘故。在色界中有
English
It is not form, not the sixth, not unborn. This is the reason for certainty. In the realm of form, there are five aspects. Regarding this, the third aggregate of consciousness in the first dhyana realm is to be abandoned through meditation. The mind in the third dhyana realm, being associated with the five types of afflictions, is to be abandoned from what is seen through suffering until what is abandoned through meditation. The feeling of pleasure in the first and third dhyana realms, when combined, are said to be the five aspects that exist in the realm of form. In the second and fourth dhyanas, and in the formless realms, there is only the absence of the feeling of pleasure. 'Without outflows' refers to the Dharma that relies on the third dhyana and is in accordance with the aspect of subsequent knowledge. Other than what is abandoned by seeing cessation, there are four aspects that operate in the desire realm. Regarding this, what is abandoned by seeing suffering and origination, the object of consciousness that corresponds to all realms of equal share, is the feeling of pleasure that operates in the desire realm. Likewise, the object that corresponds to all realms of unequal share is also all five aspects that operate in the realm of form. What is abandoned by seeing the path in the desire realm, the object that corresponds to wrong views and so on, is the feeling of pleasure of the third dhyana realm, the Dharma without outflows, which is in accordance with the aspect of knowing Dharma. What is abandoned by meditation in the desire realm, the object that is both afflicted and non-afflicted, is the feeling of pleasure that operates in the desire realm. The object that is only non-afflicted is also all five aspects of the higher realms. The statement 'other than what is abandoned by seeing cessation' occurs because whatever has the absence of outflows as its object, its object is only cessation. And whatever has outflows as its object, its object is also wrong views and so on. However, wrong views and so on that operate in the desire realm are not associated with the feeling of pleasure, because wrong views and so on are the ground of mental consciousness. And the feeling of pleasure that operates in the desire realm is the fifth aggregate of consciousness. In the realm of form, there are
Tibetan
ལྔ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཚེ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་དམིགས་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་དེའི་ས་པ་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལམ་མཐོང་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ནའོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དགེ་རྣམས་ནི། །ཟག་བཅས་འོག་མའི་ཡུལ་ཅན་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་གོམས་པའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ན་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་ པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རིས་བཞི་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ་རིགས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་
Chinese
所谓“五”是指通过见道和修道所断的苦、集、灭、道。其中，欲界中的乐根，在彻底驳斥欲界时，唯有色界中的修道所断才是其所缘。初禅地是指苦和集见道所断，是与同分界的一切遍行和相应的所缘。因为一切遍行是缘于五种相的缘故。三禅地的五种相的所缘，要知道，相应地，其五地也都是如此。所谓“在无色界中行持二者”，是这样产生的：其中，作为道见所断的所缘，是指在邪见等的三禅地随顺品和随顺道上进行缘取的时候。作为修道所断的非烦恼性的所缘，也是无漏的乐根本身，而不是其他的。因为经中说：“无色界本体之善法，非为有漏下界之境。”这是因为，生于无色界的圣者们，由于串习的力量，以有漏善的识缘取三禅地的无漏道。要知道，那是在缘取乐根。所谓“无漏的”，是指随知品相应的所缘是色界中的乐根。法知品之所缘是欲界中的乐根，是与法和随知品相应的。所谓“彼”，是指缘取乐根的十二种识。所谓“相应地”，是这样产生的：其中，暂时对于欲界中的识缘取乐根的四种，欲界的四种类别就会增长。之所以说“相应地”，道理是这样的：与欲界中苦见道所断的十种相应的心，苦见道所断就唯有十种。其中，坏聚见
English
The term "five" refers to suffering, origin, cessation, and path, which are to be abandoned through seeing and cultivating the path. Among them, the pleasure faculty that operates in the desire realm, when completely refuting the desire realm, only the object of what is to be abandoned through cultivation in the form realm is its object. The first dhyana ground refers to what is to be abandoned by seeing suffering and origin, and is the object that is universally present and corresponds to the realms of equal share. Because all pervasive ones are aimed at five aspects. The object of the five aspects of the third dhyana ground should be understood to be all five of its grounds as appropriate. The saying "two practices in the formless realm" arises. Among them, the object to be abandoned by seeing the path is when one focuses on the conforming aspects and conforming paths of the third dhyana ground of wrong views and so on. The non-afflicted object to be abandoned by cultivation is also the pleasure faculty itself, which is without outflows, and not others. Because it says, "The virtuous qualities of the formless realm are not objects of the lower realms with outflows." This is because noble beings born in the formless realm, due to the power of habituation, focus on the path without outflows of the third dhyana with consciousness of virtuous qualities with outflows. It should be known that this is focusing on the pleasure faculty there. The term "without outflows" means that the object corresponding to the subsequent knowledge aspect is the pleasure faculty in the form realm. The object of the Dharma knowledge aspect is the pleasure faculty in the desire realm, which corresponds to the Dharma and subsequent knowledge aspects. The term "that" refers to the twelve types of consciousness that focus on the pleasure faculty. The term "appropriately" arises in this way: among them, for the four types of consciousness in the desire realm that temporarily focus on the pleasure faculty, the four categories of the desire realm will increase. The reason for saying "appropriately" is this: the mind corresponding to the ten things to be abandoned by seeing suffering in the desire realm, what is to be abandoned by seeing suffering is only ten types. Among them, the view of the perishable collection