Tibetan
་བ་རྣམས་དང༌། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་སྡུད་དོ། །དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་སྔར་སྐྱེས་པ་དང༌། ཕྱི་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་སྡུད་དོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྗེས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །ལྷག་མ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཕྲ་རྒྱས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། མ་མཐོང་བ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་དེ། ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་སྤང་བར་མི་འོས་ལ། ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་ བོ་ཉིད་དང༌། ངན་སོང་བའི་ལུས་དང༌། ངག་གི་ལས་ཀྱང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་འཐོབ་པ་དང༌། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ན། ངན་སོང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་མ་སྤངས་པར་ནི་ངན་སོང་ཟད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང༌། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང༌། ངན་སོང་བའི་ལུས་དང༌། ངག་གི་ལས་དེ་དག་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་མཐོང་ཡང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གཟུགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངན་སོང་བའི་ལུས་དང༌། དག་གི་ལས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ
Chinese
以及它们的体性，以及微细品类的俱生之获得进行收集。它们的获得，是指收集那些先前产生的和之后产生的。随行和合者，是指随行它们的，与后得相应的体性。其中，与八十八微细品类相应之识，即是意界和意识界。其余相应之与微细品类等俱者以及不俱者之法界，这三个界是见所断。有漏的其余部分是修所断，这些说法会出现。未见之无漏者，不是所断，这是指道谛和由无为法所摄的三界，无过失者不应舍弃，无漏法也是无过失的。异生性等广说，有些人说，因为异生性以及恶趣之身和语业也与圣道相违，如同坏聚见和执边见等一样是见所断，像这样在道之初刹那产生时，获得不具异生性，并且常入者是不堕落之法性，如果这样说，没有舍弃恶趣之身和语业，也不应说恶趣穷尽。因此，八十八微细品类以及与它们俱生的生起等说是非常少的。对此应作答复，异生性以及恶趣之身和语业不是见所断，为什么呢？因此说了归纳，即是这些。非烦恼亦非见，这表明异生性不是所断。非色，这表明虽然是烦恼，但是恶趣之身和语业不是见所断。
English
and their characteristics, and collects the co-emergent attainments of the subtle categories. Their attainment refers to the collection of those that arise earlier and those that arise later. Accompanied and combined refers to the characteristics that accompany them and correspond to the subsequent attainment. Among them, the consciousness that corresponds to the eighty-eight subtle categories is the mind realm and the consciousness realm. The remaining corresponding, those that are together with the subtle categories and those that are not together, are the dharma realm. These three realms are to be abandoned by seeing. The remaining with outflows are to be abandoned by meditation, these statements will arise. The unseen and without outflows are not to be abandoned, this refers to the truth of the path and the three realms included by the unconditioned. Those without fault should not be abandoned, and the dharma without outflows is also without fault. The nature of ordinary beings and so on are explained in detail. Some say that because the nature of ordinary beings, as well as the body and speech of evil destinies, are also contrary to the noble path, like the view of the perishable collection and the view of clinging to extremes, they are to be abandoned by seeing. In this way, when the first moment of the path arises, one obtains the non-possession of the nature of ordinary beings, and it is also said that those who have entered the stream are of the nature of not falling back. If this is said, without abandoning the body and speech of evil destinies, it should not be said that evil destinies are exhausted. Therefore, the eighty-eight subtle categories and the arising together with them are said to be very few. A response should be made to this, the nature of ordinary beings, as well as the body and speech of evil destinies, are not to be abandoned by seeing. Why? Therefore, the summary is stated, which is these. Not afflicted nor seen, this shows that the nature of ordinary beings is not to be abandoned. Not form, this shows that although it is afflicted, the body and speech of evil destinies are not to be abandoned by seeing.
Tibetan
་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དྲུག་པ་མིན་སྐྱེས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང༌། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ། བཅུ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ཡང་ཞེས་བཤད་ན། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། གཟུགས་མིན་དྲུག་པ་མིན་སྐྱེས་མིན། །ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་བཤད་པ་དེར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་ སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་ཆད་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་དགེ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཡང་ཆད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྨྲས་པ་ནི་མི་དགེ་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ཡིན་ན་ནི་ས་དེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་སྤང་བར་འགྱུར་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤངས་པར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུག
Chinese
是故如是开示。所谓“非六非生”者，意指虽属烦恼，然非见所断。若谓十者乃修所断，五者亦然，何故复言“非色非六非生”耶？为决定故。末三者乃三种也。如是说者，谓非烦恼者，非见所断；虽属烦恼，然非表色之色，亦非见所断；虽属烦恼，然非受等六者所生，亦非见所断，是为决定。是故非烦恼者，全无见所断，亦非色也。 所谓异生性，乃未示为非烦恼性者，是说未染污且未示之义。为善根永断者，不应非烦恼性，为遣除如是邪分别故，故广说“善根永断”等。若彼为善，则断善根者应非异生，以是善故，且已断故，应成圣者，然此非所欲，故非善也。亦非烦恼，盖说烦恼者，乃显说不善也。如是开示者，亦非不善，盖离欲者亦有此故，谓世间离欲者亦有异生性故。若是不善，则如萨提派断烦恼般，彼之自性亦应断除，然异生性之自性非所欲断者。然则云何？谓断除缘彼之欲贪也。异生性非烦恼性，是故非见所断。身语之业乃色。
English
Therefore, it is shown as such. The so-called "not six, not born" means that although it is afflicted, it is not abandoned by seeing. If it is said that the ten are abandoned by meditation, and the five are also abandoned, why is it said again, "not form, not six, not born"? It is for the sake of certainty. The last three are the three kinds. As it is said, that which is not afflicted is not abandoned by seeing; although it is afflicted, the form that is not revealing is also not abandoned by seeing; although it is afflicted, that which is not born from the six, such as feeling, is also not abandoned by seeing, this is for certainty. Therefore, that which is not afflicted has no abandonment by seeing at all, and it is not form either. The so-called nature of ordinary beings is that which has not been shown to be non-afflicted, which means not obscured and not shown. That which is the basis of all unwholesome dharmas should not be non-afflicted, and for the sake of eliminating such wrong discriminations, the "complete cutting off of the roots of virtue" and so on are explained extensively. If that were virtuous, then those who have cut off the roots of virtue should not be ordinary beings, because it is virtuous, and because it has been cut off, it should become a noble one, but this is not desired, therefore it is not virtuous. It is also not afflicted, because saying afflicted is explicitly saying unwholesome. As it will be shown, it is also not unwholesome, because those who are free from desire also have it, because those who are free from worldly desire also have the nature of ordinary beings. If it were unwholesome, then just as the Satipa sect abandons afflictions, its own nature should also be abandoned, but the nature of ordinary beings is not what is desired to be abandoned. So what is it? It means abandoning the desire and attachment that are aimed at it. The nature of ordinary beings is not afflicted, therefore it is not abandoned by seeing. The actions of body and speech are form.