Tibetan
་པ་དེའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་ཕྱེའོ། །དེ་ལྟར་ན་རིལ་པོ་ཕྱེ་བས་རིལ་པོར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ལ་སྟེ། རྨོངས་སོ་ ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྨོངས་པ་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་བསྟན་པ་ལས་གཟུགས་རྣམ་པ་བཅུ་དང༌། སེམས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་རྨོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཕྲ་བ་དང་རིགས་མཐུན་བ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་པོ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རགས་ཤིང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཕྲ་བ་དང༌། རགས་པ་དང༌། རིགས་མཐུན་པ་དང༌། མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་འདིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བཟློག་ཅིང༌། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲག་གོའི་སྒྲ་ནི་ལུགས་གཞན་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ལས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས་གཞན་བསྟན་ཏེ། གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དང༌། བྱེད་པོ་ཉིད་དང༌། ཟབ་པོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དག་ཀྱང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དབང་པོ་དག་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ཏེ། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བར་མ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཁམས་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཁམས་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་པར་རང་གི་བློའི་ནུས་པས་མི་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱས་ནས་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ནི་མོས་པའོ། །དེ་ལ་གཞུང་བསྡུས་པ་འདོད་པའི་གང་ཟག་ གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཕུང་པོ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་བར་མ་ལ་དགའ་བའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ལ། གཞུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདོད་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཁམས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ལྟར་འདོད་པར་གྱུར་ཞེ་ན། སྔོན་གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཏེ། གཞན་དུ་མོས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པས་གདུལ་བའི་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བསམ་པ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅི་སྟེ་མ་བྱས། ཡང་ན་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཞག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བ་དག་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང༌། ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་དག་ལ་འདུན་པར་འདོད་ཆགས་དག་འདོད་པར་བྱ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །ལྟ་བ་དག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཁོ་ནའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནི་འདོད་པ་དང༌། ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་མཆན་ཉིད་ཅན་རྩོད་པའི་རྩ་བ་གཉིས་ཀྱིའོ། །གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ནི་མ་རིག་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་སོ། །ཚོར་བ་རོ་མྱོང་བའི་དབང་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རོ་མྱང་དམ་པས་ན་ཞེས་བཤད་པས་ན་ཚོར་བ་ཉིད་རོ་མྱང་བ་ཡིན་པས་ན་ཚོར་བ་རོ་མྱང་བའོ། །དེ་ནི་རོ་མངར་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་མྱང་བ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྐོ་ནས་འདོད་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་ཚོར་བ
Chinese
作为那（五蕴）的对治，色蕴本身分为十种，心和心所也各自一一分为生处。这样一来，分解整体就能使执著整体为先导的执我之见得以扭转。有些人对于色和心，追求所谓的“愚昧”。为了使这些愚昧得以扭转，在讲说界时，将色分为十种，心分为七种进行讲述。其中，对于心所产生的愚昧是愚昧的较小方面，因为是对细微事物和同类事物感到愚昧。对于色感到愚昧是愚昧的中间方面，因为是对粗大事物和同类事物感到愚昧。对于色和心都感到愚昧是愚昧的较大方面，因为是对细微事物、粗大事物、同类事物和不同类事物都感到愚昧。这样，讲说蕴就能遣除以整体执著为先导的坏聚见，并且也能舍弃以其为先导的烦恼。 “གྲག་གོ”（graggo）的语气词是为了排除其他宗派的观点。其他论典中，考虑到讲说蕴等，而讲述其他内容，按照次第，通过排除执著为唯一、作者和深奥的方式来讲述蕴等，因为对这些的执著是以执著唯一性等为先导的。 “官能等也是三种”这句话中，这里的官能是指信心等。其中，针对根器敏锐的人讲述了蕴，因为根器敏锐，仅通过蕴的分类就能理解处和界的分类。针对根器中等的人讲述了处，因为根器中等，通过中间的处的详细分类就能理解界的分类。针对根器迟钝的人讲述了界，因为根器迟钝，不加以解说就无法通过自己的智慧能力来理解。因此，这样做是为了利益一切众生。
English
As a remedy for that (the five aggregates), the form aggregate itself is divided into ten aspects, and the mind and mental factors are also each divided into sense bases. In this way, breaking down the whole reverses the clinging to self that is preceded by grasping at the whole. Some people, regarding form and mind, pursue what is called "ignorance." In order to reverse these ignorances, when explaining the realms, form is divided into ten aspects and mind into seven aspects. Among them, ignorance towards mental factors is a smaller aspect of ignorance, because it is ignorance towards subtle things and similar things. Ignorance towards form is a medium aspect of ignorance, because it is ignorance towards coarse things and similar things. Ignorance towards both form and mind is a greater aspect of ignorance, because it is ignorance towards subtle things, coarse things, similar things, and dissimilar things. Thus, explaining the aggregates in this way reverses the view of the perishable aggregate that is preceded by grasping at the whole, and also abandons the afflictions that are preceded by it. The word "གྲག་གོ" (graggo) is used to eliminate the views of other schools. In other treatises, considering the explanation of the aggregates and so on, other things are explained, and the aggregates and so on are explained by eliminating the grasping at them as being one, the agent, and profound, according to the order, because grasping at them as self is preceded by grasping at oneness and so on. In the phrase, "The faculties are also of three kinds," here the faculties refer to faith and so on. Among them, the aggregates are explained for the sake of individuals with sharp faculties, because with sharp faculties, they can understand the divisions of the sense bases and realms simply through the divisions of the aggregates. The sense bases are explained for the sake of individuals with medium faculties, because with medium faculties, they can understand the divisions of the realms through the detailed divisions of the intermediate sense bases. The realms are explained for the sake of individuals with dull faculties, because with dull faculties, they cannot understand without explanation through their own intellectual abilities. Therefore, doing so is done to benefit all beings.
Chinese
呜呼！关于“欲望也有三种”这句话，欲望就是意乐。其中，对于喜欢简略论典的人，就以人的蕴的角度来阐述，这是因为所要表达的内容很少的缘故。对于喜欢中等论典的人，就以处来阐述。而对于喜欢广繁论典的人，就以界来阐述。又为何那些会那样认为呢？是因为以前串习的缘故。如果对其他的意乐者宣说其他的法，就只会成为不相信的原因，因此就从所化众生的意乐差别，通过蕴等方式来阐述三种。又，为什么呢？这句话会详细地出现。想法是什么呢？就像受和想一样，为什么不把行等也单独地安立为蕴呢？或者，就像行等一样，为什么不把受和想二者也安立为一体呢？要阐述其原因，是这样想的。广泛地阐述了“成为诤论的根本和轮回之因”这句话。诤论的根本有两个，即对欲望特别贪执和对见解特别贪执。对于在家众和出家众来说，大多数都如次第那样，对欲望和见解生起贪欲，因此贪欲就是所贪执的，也就是色等对境。对那些特别贪执就是意欲的贪执。见解就是指坏聚见等。对那些特别贪执就只是意欲的贪执。关于“那二者的主要原因依次是受和想”，那二者是指对欲望和见解特别贪执的，具有这种特征的诤论的两个根本。之所以说是主要原因，是因为无明等也会成为那二者的原因。关于“由于受品尝滋味的力量”，因为说了品尝滋味，所以受本身就是品尝滋味的，因此受就是品尝滋味的。那是因为像品尝甜味一样，所以是品尝滋味，由于它的力量，从意欲的贪执中，对欲望现行贪执。因此，对欲望特别贪执的主要原因就是受。
English
Alas! Regarding the statement "Desire also has three aspects," desire means interest. Among them, for those who like concise treatises, it is explained from the perspective of the aggregates of a person, because the content to be expressed is small. For those who like intermediate treatises, it is explained from the perspective of the sense bases. And for those who like extensive treatises, it is explained from the perspective of the elements. Furthermore, why do they think that way? It is because of previous habits. If other dharmas are taught to those with other interests, it will only become a cause for disbelief. Therefore, based on the differences in the interests of those to be tamed, the three aspects are explained through the aggregates and so on. Again, why? This statement will appear in detail. What is the thought? Just like feeling and perception, why aren't formations and so on also established separately as aggregates? Or, just like formations and so on, why aren't feeling and perception also established as one? The reason for this will be explained, that is the thought. The statement "Becoming the root of disputes and the cause of samsara" is extensively explained. The roots of disputes are two: excessive attachment to desire and excessive attachment to views. For householders and renunciants, most of them, in that order, develop desire and attachment to desire and views. Therefore, desire is what is desired, which are the objects such as form. Excessive attachment to those is the desire of intention. Views refer to the view of the aggregates of destruction and so on. Excessive attachment to those is only the desire of intention. Regarding "The main causes of those two are, in order, feeling and perception," those two refer to the two roots of disputes that have the characteristic of excessive attachment to desire and views. The reason for saying "main cause" is that ignorance and so on also become the causes of those two. Regarding "Due to the power of feeling tasting flavors," because it is said "tasting flavors," feeling itself is tasting flavors, therefore feeling is tasting flavors. That is because it is like tasting sweetness, so it is tasting flavors. Due to its power, from the desire of intention, there is manifest attachment to desire. Therefore, the main cause of excessive attachment to desire is feeling.