Tibetan
ཀྱི་ཕུང་པོའིའོ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གོང་མ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱ་དགོས་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དྲུངས་པ་གཅིག་མ་བརྡས་པས་ཞིང་མ་བརྡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ནི་ཕྱི་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བའོ། །ཡུལ་དང་མཐུན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་སིམ་པ་དང༌། ཉེ་བར་གདུང་བ་དང༌། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་བར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ན་མྱོང་བའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་འཕེལ་བར་འཇུག་པ་ནི་བདེ་བའོ། །འགྲིབ་པར་འཇུག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་ཞིག་གཉིས་ཡང་མི་འཇུག་ལ། ཡོད་པའི་མྱོང་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གནག་བ་ཡང་མ་ཡིན་དཀར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་དང༌། གཟུགས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གསུམ་ཚོགས་པ་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ནི། མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། བདག་ཉིད་རང་བཞིན་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ །འདི་སྐད་དུ་ ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་ནི་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཆོས་དང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། རིང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་དཔེར་བརྗོད་དོ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གཉིས། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་གོ །ཚོར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དྲུག་ཏུ་དབྱེའོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་ཞིང་རྫས་དུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཐོགས་པའི་རེག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། ཐོགས་པའི་རེག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ན། གཡེང་བ་མ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་པས་ན་དེ་ལ་བྱ་བ་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། གཡེང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་དེའི་བྱ་བ་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་མཚན་མ་བཟུང་བས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་སུ་འཇུག་ན་ནི་ལོང་བ་ཡང་ལོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱང་རེག་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཐ་དད་པར་མི་འགལ་ལོ། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་གཞི་ལས་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་གསུམ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་ པོ་ལས་གཞན་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་བསྟན་པར་བཞི་ལས་གཞན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་བ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་སྤོང་ངོ༌། །མདོ་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཁ་ཅིག་མདོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སེམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ
Chinese
之蕴的。如何呢？如前一样。如果说，不是能辨识的色处和界不需要分别安立，（那么）需要安立是真实的，但不能说因为拔了一棵草就没有耕地。因为包含在法处中，所以不能辨识的处和界是从外面安立的。要说受等，对于所说的“有为法皆是，色等五蕴”，色蕴已经说完了，现在要说受等。受，即感受，体验就是感受。与境相合而体验就是感受，显现事物自性寂静、逼近痛苦、以及从这两种状态中解脱出来。或者说，因为能体验所以是感受。这又因为自性不同而有三种。其中，使身心增长的是乐受，使身心衰减的是苦受，如果二者都不属于，那么存在的感受既不是乐受也不是苦受，就像非黑非白的行为一样。从原因的差别来说，有六种，即眼、色、识三者聚合是眼触，从那产生的叫眼触生。耳、鼻、舌、身、意的聚合所生的也同样要理解。想是执取相的自性。所说的原因是差别，自性、自体、自性等是同义词。因此会说成是执取差别的自性，例如说女人是生育孩子的自性一样。想是依靠法和心的差别而存在的，所以举例说明有蓝色、黄色、长等。眼触所生的想有两种，举例说明是颜色和形状，是色处的极
English
It is of the aggregate of. How is it? It's like before. If it is said that the sense-sphere and element of non-discriminating form do not need to be distinguished and established, then it is true that they need to be established, but it cannot be said that because one grass is pulled out, the field is not plowed. Because it is included in the realm of phenomena, the sense-sphere and element that cannot be distinguished will be established from the outside. Feeling and so on should be stated, regarding the statement "All conditioned dharmas are those, the five aggregates such as form," the aggregate of form has already been stated, and now feeling and so on should be stated. Feeling is experiencing, and experiencing is feeling. Experiencing in accordance with the object is feeling, manifesting the self-nature of things as peaceful, closely afflicted, and liberated from both of these states. Or, because it can experience, it is feeling. This also has three aspects due to different self-natures. Among them, what causes the body and mind to increase is pleasure, what causes it to decrease is suffering, and if neither is included, then the existing feeling is neither pleasure nor suffering, just like an action that is neither black nor white. From the difference of causes, there are six types, namely, the combination of eye, form, and consciousness is eye contact, and what arises from that is called eye contact-born. It should also be understood in the same way that what is born from the combination of ear, nose, tongue, body, and mind. Conception is the nature of grasping characteristics. The so-called cause is difference, and self-nature, self, and self-nature are synonyms. Therefore, it will be said to be the nature of grasping differences, just like saying that a woman is the nature of giving birth to children. Conception exists depending on the difference between dharma and mind, so examples are given such as blue, yellow, and long. There are two types of conception born from eye contact, and examples are given as color and shape, which are the most of the form realm.
Chinese
是为了显示不是种类的差别，同样地，也应加于其他。其中“如果分类”是指广为出现的，眼等因缘所生的六种分类。其中“如感受一样”是指，譬如感受蕴以所依的分类分为六种，同样地，想蕴也从眼之聚集而生之想，到意之聚集而生之想之间分为六种。集合之语是为了要了解各个并非多种事物。如果认为，执持对境差别的分别与有对触无分别相同而俱生如何可行？想是多地法，因此如感受一样与所有识俱生。与有对触俱生时，因为不散乱，所以对其作用不会明显，因为散乱，所以与虚妄语触俱生时，其作用就会明显，这是差别。在眼识的时候，因为没有抓住理由，所以意识无法确定了解，因为那是引导出来的。不是这样的，如果无有根识，意识直接缘取色等，那么盲人也会变成非盲人。因此，如感受一样，想对于不同的触，不同是不相违的。“行蕴异于基”是指，哪些如前所说之三者，以及将要解说的识蕴之外，俱生与不俱生的行，那些就是行蕴。如果说，在没有显示识蕴的情况下，怎么说异于四者呢？“有为法彼等即，色等五蕴。”因为之前已经显示了识，所以没有这个过失。薄伽梵以经等避免与圣教相违。经中说，什么是行蕴？说是六种思。有些人依靠此经，认为行蕴只是思。
English
It is to show that it is not a difference of kind, and similarly, it should be applied to others as well. Among them, "If classified" refers to the six classifications that widely appear, arising from causes such as the eye. Among them, "Like feeling" refers to, for example, the feeling aggregate being divided into six by the classification of support, similarly, the perception aggregate is also divided into six from the perception arising from the gathering of the eye to the perception arising from the gathering of the mind. The word "collection" is to understand that each is not many things. If it is thought that how can the discrimination that holds the difference of objects be the same as the non-discriminating obstructive touch? Since perception is a multi-ground dharma, it is co-existent with all consciousnesses like feeling. When co-existent with obstructive touch, because it is not distracted, its function will not be obvious. Because it is distracted, its function will be obvious when co-existent with false speech touch, this is the difference. At the time of eye consciousness, because the reason is not grasped, the mind consciousness cannot definitely understand, because it is led out. It is not like that, if there is no sense consciousness, and the mind consciousness directly engages with form etc., then the blind person will also become non-blind. Therefore, like feeling, it is not contradictory for perception to be different for different touches. "The aggregate of formations is different from the base" refers to which three are as previously stated, and the formations that are co-existent and non-co-existent other than the aggregate of consciousness that will be explained, those are the aggregate of formations. If it is said, how can it be said to be different from the four when the aggregate of consciousness has not been shown? "Conditioned dharmas are those, the five aggregates such as form." Because consciousness has already been shown before, there is no this fault. The Bhagavan avoids contradiction with the scriptures by means of sutras etc. In the sutra it is said, what is the aggregate of formations? It is said to be the six thoughts. Some people rely on this sutra and think that the aggregate of formations is only thought.