Tibetan
་ལས་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་གཞག་པའི་ས་བོན་མེད་པས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟར་སྤང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་མི་སྐྱེ་ལ། ས་བོན་མེད་པ་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཁོ་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དུས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་གཞག་གོ །འགགས་ཟིན་པ་འདས་པ་དང། འགགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་འབད་པ་སྟེ་གཉེན་པོ་སྐྱེད་པའི་འབད་པ་དོན་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དགོས་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་དག་གི་མཆོག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དག་པས་མཆོག་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་དག་པས་མཆོག་ཡིན་པར་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དང་འགལ་ལོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་པས་མཆོག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཆོས་ཞེས་བྱ་ཞིང༌། ཆོས་གཞན་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་མེད་པར་འོས་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་མེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་འོས་འདུས་མ་བྱས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་སྨྲ་སྟེ། དེས་ན་མདོ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེག་བྱ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ལ། ཕྲ་རྒྱས་དང་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་འགགས་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་མི་སྐྱེ་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཡིན་ཞིང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ
Chinese
就像那（烦恼）之业完全止息一样。如果说，因为那（灭尽）没有留下种子，那么未来的痛苦或烦恼要如何断除呢？因此，详细地阐述了“未来的痛苦或烦恼是”，因为种子不可能产生，而且没有种子，所以永远不会产生。而没有种子也仅仅是由于个别观察的力量。这样，就能安立从三时的痛苦中断除了烦恼。已经止息的是过去，趋向于止息而现在发生的，努力，也就是生起对治的努力，不会变得有意义，不会变得有必要，这是总结性的词语。经中说，那些之中最殊胜的是离贪。离贪就是贪欲止息，也就是个别观察所造成的止灭之义。因为是常，所以由有为法清净而成为殊胜；因为是善，所以由无为法清净而成为殊胜。如果说，涅槃既是有为法和无为法的殊胜，也是无事物，这与经相违。像这样，无事物因为没有自性，所以不是法性；不可言说因为不可言说清净，所以也不是殊胜，因为没有差别。因此，凡是以执持自己的自性而称为法，并且由于其他法清净而特别超胜的，那只是一些转变成其他意义的事物。正因为如此，才说怎么能说无有之物没有殊胜呢？怎么能说无有，如虚空等无为法之中，没有殊胜，离贪是无为法，仅仅是无有呢？也不能这样说，因此与经没有相违。如果是有，但不是实有，那么应该说那是什么样的呢？那就是我们所说的那样。仅仅是不可触及的是虚空，微细增长和生，已经生起的止息，由于个别观察的力量，不再产生其他，这是个别观察所造成的止灭。仅仅是个别观察不存在，因为因缘不具足而不产生，这不是个别观察所造成的止灭，就像这样。
English
It is like that (affliction) karma is completely ceased. If it is said that because that (cessation) has not left a seed, then how can future suffering or afflictions be eliminated? Therefore, it is elaborated that "future suffering or afflictions are," because the seed cannot arise, and because there is no seed, it will never arise. And the absence of a seed is only due to the power of individual examination. In this way, it can be established that afflictions are eliminated from the suffering of the three times. What has ceased is the past, and what is tending towards cessation and is happening now, the effort, that is, the effort to generate an antidote, will not become meaningful, will not become necessary, this is a concluding word. It is said in the sutra that the most excellent of those is freedom from attachment. Freedom from attachment is the cessation of desire, which means cessation caused by individual examination. Because it is permanent, it is superior because of the purity of conditioned phenomena; because it is virtuous, it is superior because of the purity of unconditioned phenomena. If it is said that Nirvana is both the supreme of conditioned and unconditioned dharmas and is also non-existent, this contradicts the sutra. Like this, non-existence is not dharma-nature because it has no characteristic; the inexpressible is not supreme because the inexpressible is pure, because there is no difference. Therefore, whatever is called dharma by holding its own characteristic, and whatever is particularly superior because of the purity of other dharmas, that is just something that has been transformed into another meaning. Precisely because of this, it is said, how can it be said that there is no excellence among non-existents? How can it be said that among non-existents, such as space, etc., there is no excellence, and that freedom from attachment is unconditioned and merely non-existent? It cannot be said like that, therefore there is no contradiction with the sutra. If it exists, but is not substantially existent, then what should be said about what it is like? It is like what we have said. Merely being intangible is space, subtle increase and birth, the cessation of what has arisen, because of the power of individual examination, no other arises, this is cessation caused by individual examination. Merely that individual examination does not exist, because the conditions are not complete, it does not arise, this is not cessation caused by individual examination, like this.
Tibetan
་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡང་ཡོད། ཕྱིས་མེད་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་མེད་པ་ཡིན་པར་འོས་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་ལན་ནི། མེད་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ འབྱུང་བའོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཏན་བྲལ་བདེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བསྔགས་པ་ཐོབ་པར་འོས་ཤེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལ་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གདུལ་བྱ་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དེ་ལ་སྐྲག་བར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་བྱ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ནི་གཏན་བྲལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་དེ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་དག་པས་དེ་མཆོག་ཡིན་པས་བསྔགས་པ་ཐོབ་པར་འོས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཛོད་ཀྱི་གནས་ལྔ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཇི་སྐད་བཤད་ཅེ་ན། འདུལ་བ་རྣམས་དེ་ལ་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ཏེ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་བདེན་པ་འམ། བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ། རེ་ཞིག་འགོག་པའི་བདེན་པའི་དོན་འདི་གང་ཡིན་ཅི་རྫས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་རྫས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མ་ལོག་པའི་དོན་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་
Chinese
子。如果说在不存在的自性上存在，那会怎么样呢？例如，声音有先前不存在，后来也不存在的情况。然而，即使加上“事物不存在”这样的词语，也不能证明它存在，因为“存在”这个词只是一个词语的附加成分。对于非造作的事物，也应该这样看待，可以说它“存在”，也可以说它“不是存在”。对于那些说“不存在的事物怎么能成为殊胜的呢”的回答是：有些不存在的事物会详细地出现。那是怎样的呢？就是指所说的“完全脱离一切损害的安乐”，就像没有疾病一样。为什么这个值得赞叹呢？为了让所化众生对它产生向往。那些对自身有贪执的所化众生会因此而感到恐惧。虚空并非没有一切损害，因为它仅仅具有没有触觉的性质。非分别的灭尽虽然是完全脱离，但并非脱离一切损害，因为只有那些不具有生者才能获得它。因此，由于它与其他不同，所以它是殊胜的，值得赞叹。即使没有自己的自性，为什么不像过去和未来一样，不接受法的名称呢？如果说这是需要证明的，那是因为在《俱舍论》的第五品中，这是需要证明的，因为这已经解释过了。怎么解释的呢？就是说为了让调伏者对它产生向往，即使它是不可言说的，但就像先前不存在等一样，它们之间也会有差别。如果说灭尽不会成为圣谛，那么，对于什么也不是的东西，怎么能说是它的真理或虚假呢？暂时先说，灭尽的真谛的意义是什么呢？是实体的意义呢？还是不颠倒的意义呢？如果是实体的意义，那么俗谛就会变成不存在，因此必须承认不颠倒的意义。这样，就像痛苦一样，痛苦的止息也不会与真谛相违背。为了显示这一点，所以说圣者们会详细地……
English
Son. If it is said that there is existence in a nature that does not exist, what would happen? For example, sound has a prior non-existence and a later non-existence. However, even if the word "thing does not exist" is added, it cannot prove that it exists, because the word "exists" is just an additional component of the word. For the unconditioned, it should be viewed in the same way, it can be said that it "exists" and it can also be said that it "is not existence." The answer to those who say, "How can something that does not exist be superior?" is: Some things that do not exist will appear in detail. What is that like? It refers to the "happiness of being completely free from all harm," just like being without illness. Why is this worthy of praise? In order to make the beings to be tamed aspire to it. Those beings to be tamed who are attached to themselves will be afraid of it. Space is not without all harm, because it only has the nature of being without touch. Non-discriminating cessation, although it is complete separation, is not free from all harm, because only those who do not have birth can obtain it. Therefore, because it is different from others, it is superior and worthy of praise. Even if it does not have its own nature, why not accept the name of Dharma like the past and the future? If it is said that this needs to be proven, it is because in the fifth chapter of the Abhidharmakośa, this needs to be proven, because it has already been explained. How is it explained? It is said that in order to make the tamed aspire to it, even though it is unspeakable, they will be different from each other, just like the prior non-existence and so on. If it is said that cessation will not become the noble truth, then, for something that is nothing, how can it be said to be its truth or falsehood? For the time being, what is the meaning of the truth of cessation? Is it the meaning of substance? Or is it the meaning of non-inversion? If it is the meaning of substance, then the conventional truth will become non-existent, so the meaning of non-inversion must be admitted. In this way, like suffering, the cessation of suffering will not contradict the truth. In order to show this, it is said that the noble ones will in detail...