Tibetan
་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དག་ནི་ཅིག་ཆར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ད་ལྟར་པའི་མ་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འདོད་སོགས་གཏོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་སོགས་གཏོགས་ཏེ། འདོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་གི །ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་ཆད་པས་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མ་ཐོབ་པ་གང་ཟག་པ་མེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། བསྟན་བཅོས་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་བཅོས་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་མི་འོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དངོས་པོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དངོས་པོར་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་དང༌། གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མང་བའི་ཕྱིར་དང༌། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཆོས་གང་དག་གི་ཞེས་དྲིས་དང༌། དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་རྣམས་གྱིའོ། །འདི་གང་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལས་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་འགའ་ལ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མ་ལུས་པ་རྙེད་པ་མེད་པས་འཕགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྙེད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་ལ་བརྗོད་ཀྱི། འགའ་ཞིག་གི་མ་རྙེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འཕགས་པས་ནི་འགའ་ཞིག་དག་མ་རྙེད་པ་ཡིན་པས་དེ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དང༌། རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་མ་རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་གྱི། རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རྙེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ནའོ། །རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདོན་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་རྙེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྙེད་པར་གྱུར་པ་ན་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གདོན་མི་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་བཏོན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ དོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་སྨྲས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཚིག་གཅིག་པུ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཆུ་འཐུང་ངོ༌། །རླུང་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མེད་པས་ཚིག་གཉིས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ཆུ་ཁོ་ན་འཐུང་བའོ། །རླུང་ཁོ་ན་ཟའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་ཡང་འཐུང་ཞིང་ཟས་ཀྱང་ཟ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཆུ་འཐུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དའི་ཕྱིར་ཆུ་འཐུང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ཡང་མི་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དོན་མེད་པས་མི་འདོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ཟ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་ན་རེ་ནི་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་རྙེད་ཀྱང༌། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་དེ་བཏང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་བཏང་བས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་བཤད་པ་ནི། དེ་དག་གི་མ་རྙེད་པ་གཏན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་རྙེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཏན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུད་ལ་ན་མ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་གོ །རིགས་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་རེ་རེས་ཐམས་ཅད་རྙེད་པ་ཡང་མ་
Chinese
如是说“现在已生者则无有”，故知过去和未来是有。如果现在已生者与不被夺取同时生起，则夺取和未夺取并非一时存在，因此现在的未夺取不应是现在的。属于欲等，是指属于欲等。“属于欲等”是指属于欲等者，意为不与欲等相离。未夺取是依于生的所依而安立，非依于法，因为与法相违。其中，生于欲界的欲，以及色界和无色界中的行者，他们的未夺取是在欲界中行者。如何理解呢？从欲界行者的加行所生者，以及善根完全断绝而生起后获得者，以及色界和无色界中的行者，虽然他们仅仅与烦恼相应，但因为不离贪欲，所以非烦恼者，以及因为是异生，所以无漏者的未夺取是在欲界中行者。同样，生于色界和无色界的欲，以及色界和无色界中的行者，以及无漏者的未夺取是在色界和无色界中行者，应广说之。未夺取不依于法而安立，对此的理解是未夺取无漏者任何也不存在。未夺取任何无漏者不存在，这从何处得知呢？从论典中得知。如是，是指广引论典。此处论典是指入于智慧。异生本身不应是无漏者，为什么呢？因为异生的事物是异生本身，无漏的法不是异生的事物，因为这样会导致圣者也成为异生。学道者和无学道的差别，以及补特伽罗的补
Chinese
因为种姓和对治的差别，圣法众多，又因为圣法没有证得，所以才毫无差别地说“圣法哪些”这样提问。因此，说了“都是一切的”，是说以学习和不学习等差别而不同的那些。这从何得知呢？因此，说了“因为毫无差别地出现”，要和“论典中”连起来。如果说，没有证得一切的只是异生位。这样一来，就会导致比一切证得者更殊胜。这样一来，就会导致有些人没有证得全部无漏法，所以没有圣者。因此，说了“那是没有证得的什么”。异生位是指没有证得一切，而不是指没有证得一些。而圣者是没有证得一些，所以不会导致不是圣者。如果是这样，就会显示圣法没有证得的两种情况：没有证得先行的，和证得先行的。其中，异生位是指没有证得先行的，而不是指证得先行的。如果不是这样，如果证得先行的成为异生位。因为仅仅证得自己的同类，所以佛也会变得广大。那么，就必须发出“仅仅”这个声音，就是说圣法没有证得的仅仅，如果是这样，就会显示在证得的时候，证得的什么不是异生位，否则就不是。不需要发出。为什么呢？因为即使不发出在那里确定的执著，也能领悟。 怎样才能不说话也能领悟呢？因此，说了“仅仅一个词”。“喝水”，“吃风”，这里没有“仅仅”这个声音，所以没有第二个词，但是，这里是仅仅喝水，风
English
Because of the differences in lineage and antidotes, there are many noble Dharmas, and because the noble Dharmas have not been attained, it is said without distinction, "Which of the noble Dharmas?" Therefore, it is said, "It is all of everything," which means those that are different due to differences such as learning and not learning. How is this understood? Therefore, it is said, "Because it appears without distinction," which should be connected to "in the treatise." If it is said that not attaining everything is only the state of an ordinary being. In that case, it would lead to being more superior than all those who have attained. In that case, it would lead to some people not attaining all the undefiled Dharmas, so there would be no noble ones. Therefore, it is said, "That is what has not been attained." The state of an ordinary being refers to not attaining everything, not to not attaining some. But the noble ones have not attained some, so it will not lead to not being a noble one. If this is the case, it will show two situations where the noble Dharmas have not been attained: not attaining what precedes, and attaining what precedes. Among them, the state of an ordinary being refers to not attaining what precedes, not to attaining what precedes. If it is not like that, if attaining what precedes becomes the state of an ordinary being. Because only one's own kind is attained, even the Buddha will become vast. Then, the sound of "only" must be uttered, that is, the noble Dharmas are only not attained, and if this is the case, it will show that what is attained at the time of attainment is not the state of an ordinary being, otherwise it is not. There is no need to utter it. Why? Because even if the determination of grasping there is not uttered, it can be understood. How can it be understood without speaking? Therefore, it is said, "Just one word." "Drinking water," "eating wind," here there is no sound of "only," so there is no second word, but here it is only drinking water, wind
Chinese
理解到必须确定地说“唯有如此”。如果既喝水又吃东西，那么“喝水”这句话有什么意义呢？因此，为了包含必须确定地说“喝水”这一点，也就不说“唯有”这个词了。同样，在这里，如果仅仅是圣法的获得和未获得的异生性，那么“异生性就是圣法的未获得”这句话有什么意义呢？因此，要知道这仅仅是包含必须确定这一点。因此，为了理解“唯有”这个词的含义，这里就不说没有意义的“唯有”这个词了。同样，对于“吃风”也应当这样说。他人说，为了完全避免教义的过失，（应说）苦法智忍以及与之同时生起的（未获得）。异生性是法智忍的未获得，而不是其他圣法的未获得。因此，即使未获得苦法智等，安住于第一刹那，也不会成为异生性。如果这样，那么在获得果位的时候，因为舍弃了它，就会成为非圣者吗？因此，详细地说了“因为舍弃了它们”。解释其原因就是：因为永远断绝了它们的未获得。因为获得了苦法智忍，所以永远断绝了苦法智忍以及与之同时生起的未获得，也就是所谓的异生性。未获得的圣法，在那相续中，甚至连名字也不会出现。为了避免再次出现前面所说的过失，所以详细地说了“那么，那些也”，就是指苦法智忍以及与之同时生起的。三种姓就是声闻、独觉、以及圆满正等觉的种姓。因为声闻等各自都未获得全部。
English
It is understood that it is necessary to ascertain "only thus." If one both drinks water and eats food, then what is the meaning of the statement "drinks water"? Therefore, in order to include the necessity of ascertaining "drinks water," the word "only" is not uttered. Similarly, here, if it is merely the individuality of the acquisition and non-acquisition of the noble dharmas, then what is the meaning of the statement "individuality is the non-acquisition of the noble dharmas"? Therefore, it should be known that this is only inclusive of what must be ascertained. Therefore, in order to understand the meaning of the word "only," the word "only" is not uttered here because it is meaningless. Similarly, it should also be stated in relation to "eating wind." Others say that in order to completely avoid the fault of the doctrine, (it should be said) the forbearance of knowledge of dharma in suffering and those arising simultaneously with it. Individuality is the non-acquisition of the forbearance of knowledge of dharma, but not the non-acquisition of other noble dharmas. Therefore, even if the knowledge of dharma in suffering and so forth are not acquired, abiding in the first moment will not become an individuality. If so, then at the time of obtaining the fruit, because it is abandoned, will it become a non-noble one? Therefore, it is stated in detail, "because they are abandoned." The reason for this is explained as: because the non-acquisition of them is completely destroyed. Because the forbearance of knowledge of dharma in suffering is obtained, the non-acquisition of the forbearance of knowledge of dharma in suffering and those arising simultaneously with it, which is called individuality, is completely destroyed. The unobtained noble dharmas will not even occur in that continuum. In order to avoid the fault mentioned earlier from occurring again, it is stated in detail, "then, those also," which refers to the forbearance of knowledge of dharma in suffering and those arising simultaneously with it. The three lineages are the lineages of the hearers, the solitary buddhas, and the perfectly complete buddhas. Because each of the hearers and so forth has not acquired all.