Tibetan
། དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང༌། ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཕན་ཚུན་གྱི་ཁྱད་པར་དང༌། གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་སའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བཤད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གང་དག་དང༌། གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །གསུང་རབ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བྱང་བའི་སློབ་མ་ནི་གསུང་རབ་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མིང་འདི་དག་བརྗོད་དེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ནི། །དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ། སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རློམ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ངར་འཛིན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྟོགས་པས་ནའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བག་ཆགས་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདས་མ་ཐག་པ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཁམས་དང༌། སྐྱེ་ མཆེད་དང༌། ཕུང་པོར་བཏགས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཁམས་སུ་བཏགས་པར་བྱས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཏགས་པ་ལས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་བཏགས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དང༌། རྟེན་དང་དམིགས་དང་རྣམ་བཅས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་བརྗོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེ
Chinese
善和不善，以及无记，都已通过界部的详细分类逐一阐述完毕。心所法也已通过各自的体性、相互间的差别、确定的数量，以及欲界、初禅等地的详细分类逐一阐述。哪些是各自的体性？哪些是一同产生的？经部中对此有详细阐述。精通名相与所指事物之间联系的学者，能够轻松地在经文中运用术语，因此要说明这些名称。心、意、识，被称为意义相同。凡是心，即是意，也是识。只是在表达方式上存在一些差别。善与不善是“显现造作”的意思。所谓“知”，是傲慢的意思，因为它是“我执”的所依。所谓“识”，是因为它能了知色等对境。有些人说，由于善与不善之法以习气的方式存在并积累，所以称为“心”。所谓“成为所依”，是指刚过去的成为所依。现在的是识。或者，这是从界、处、蕴的角度所作的区分。从界来说，在十八界中，显示了七个心界。从十二处来说，显示了意处。从色等五蕴来说，显示了识蕴。心与心所，所依、对境与行相，等等。其中，“也”这个词，是为了引出“意义相同”这个说法。心与心所等词所指的，也正是“所依”这个词所指的。具有对境、具有行相、具有相应的状态，也与此相同。因此，依靠根，所以是具有所依，即眼等处。
English
Good and non-good, as well as the unspecified, have all been thoroughly explained one by one through the detailed classification of the realms. Mental factors have also been thoroughly explained one by one through their respective characteristics, the differences between each other, the definite number, and the detailed classification of the realms of desire, the first dhyana, etc. Which are their respective characteristics? Which arise together? This is explained in detail in the scriptures. Scholars who are proficient in the connection between names and the things they refer to can easily use terminology in the scriptures, so these names should be explained. Mind, intellect, and consciousness are said to be the same in meaning. Whatever is mind is also intellect, and it is also consciousness. There are only some differences in the way they are expressed. Good and non-good mean "manifesting and creating." The so-called "knowing" means arrogance, because it is the basis of "self-grasping." The so-called "consciousness" is because it can understand objects such as form. Some say that because good and non-good dharmas exist and accumulate in the form of habits, they are called "mind." The so-called "becoming a basis" means that what has just passed becomes a basis. The present is consciousness. Alternatively, this is a distinction made from the perspective of realms, sources, and aggregates. From the perspective of realms, among the eighteen realms, seven mind realms are shown. From the perspective of the twelve sources, the mind source is shown. From the perspective of the five aggregates such as form, the consciousness aggregate is shown. Mind and mental factors, basis, object, and aspect, etc. Among them, the word "also" is to introduce the statement "same meaning." What is referred to by the words mind and mental factors is exactly what is referred to by the word "basis." Having an object, having an aspect, and having a corresponding state are also the same. Therefore, relying on the senses, they are with a basis, that is, the eye and other sources.
Tibetan
ད་དྲུག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པས་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ། ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚོར་བས་མྱོང་ངོ༌། །སེམས་པས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་མཉམ་པར་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གོ ། མཉམ་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་སྟེ། འགའ་ཞིག་རྫས་ལྷག་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་སྔ་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་དང༌། དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། དུས་དང༌། རྫས་མཚུངས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ ཀྱི་ཡང་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ན་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དུས་གང་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ན་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་དུས་མཚུངས་པའོ། །རྫས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མཉམ་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཚོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྫས་མཚུངས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཡིན་ཏེ། རྫས་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྒྱས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་བྱུང་རྣམ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །ད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྟན་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། གནས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལྟར་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ལ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སེམས་སྨོས་པ་ནི་སེམས་དང་རིགས་མཐུན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་གི་སེམས་དང་ རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་དག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། དེ་དང་གང་ཁོ་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྲིད་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའི། གཟུགས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་ཟུང་བས་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་མི་བྱའི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་དག་འདུ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སེམས་དང་མཚུངས་པར་ཡང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སེམས་སྨོས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སེམས་ཁོ་ན་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་
Chinese
这是因为依赖于六处。因为这些有对境，所以是有对境的，因为是执持所缘境的缘故。所谓“从各个方面进行区分”，是因为从各个方面执持的缘故。如果问：如何执持呢？识是能对青色等各个方面进行区分的。意识如何执持对境的相呢？感觉领受。作意思择。所谓“因为具有共同性，所以是相应的”，是因为与他者一同具有共同性，所以是相应的。因为具有共同性，所以是相应的，意思是说，不是有些事物是多余的，也不是一同产生的。一同产生的意思是不是有先后。所谓“与他者”，是因为它本身不与自身相应，意思是说，自己的自性不能与自己的自性相应。所谓“以所依、对境、行相、时间和事物相同”，意思是说，眼等根的刹那，哪些是识的所依，那些也同样是感觉等相应的所依。同样，因为一切对境没有差别，所以对境是相同的。因为一切以一种行相产生，所以行相是相同的。感觉等存在的时间，心也存在，这是时间相同。所谓“事物相同”，是指数量相等。如果有人问：在某些心的集合中，有十二种心所生起，在有些心中，有二十二种心所生起等等，难道不是这样吗？因此，才说了“何为事物相同”，意思是说，就像心是一个一样，心所也是一个个的，因为没有两种相同的事物相遇。所谓“广大和分别”，广大本身就是分别，所以是广大和分别。广大和与分别一起，就是广大和具有分别。首先，心的广大和分别
English
This is because it relies on the six places. Because these have objects, they are with objects, because they hold the object. The so-called "distinguishing from each aspect" is because of holding from each aspect. If you ask: How does it hold? Consciousness is able to distinguish each aspect such as blue. How does consciousness hold the characteristic of the object itself? Feeling experiences. Intention thinks. The so-called "because of having commonality, so they are corresponding", is because of having commonality with others, so they are corresponding. Because of having commonality, so they are corresponding, meaning that some things are not redundant, nor do they arise together. Arising together means not having before and after. The so-called "with others", is because it itself does not correspond with itself, meaning that one's own nature cannot correspond with one's own nature. The so-called "with the same basis, object, aspect, time, and substance", means that the moments of the senses such as the eye, which are the basis of consciousness, those are also the corresponding basis of feeling and so on. Similarly, because all objects have no difference, so the objects are the same. Because all arise in one aspect, so the aspects are the same. The time when feeling and so on exist, the mind also exists, this is the same time. The so-called "same substance" refers to the same number. If someone asks: In some collections of minds, there are twelve mental factors arising, in some minds, there are twenty-two mental factors arising and so on, isn't it like this? Therefore, it is said "what is the same substance", meaning that just as the mind is one, the mental factors are also one by one, because there are no two same things meeting. The so-called "vast and differentiated", vast itself is differentiation, so it is vast and differentiated. Vast and together with differentiation is vast and with differentiation. First of all, the vastness and differentiation of the mind
Chinese
解释是：各种不同的识，就是各种不同的明。意处也是这样，等等，已经说完了。从心所的感受领受开始，到心所五种为止。现在是讲述心所的结尾，该讲不相应行了，所以想要说明它的体相，因此广泛地说了“不相应行”等。“和”这个词是为了包括不调和等等。“又”这个词是为了肯定地把握，住和得等等，仅仅是得到，不是和它不同的。得到等等的这些法，是不相应的。和什么不相应呢？应该和心结合。应该说和心不相应，就像心所那样，不和心一起进入对境，是这个意思。说和心不相应，提到心，是为了了解和心同类。它们的和心同类又是什么呢？这些不是色法。因此，色法和心不同类，所以得不到不相应的名称，只有和它相同才可能相应，才说不相应，不是和色法不相应。心所也和它同类，所以肯定地把握没有对境，为了说明它，所以又说了不相应。无为法也和它同类，并且没有对境，为了排除它，所以说了行，因此说：这些行既不和心一样相应，也不是色的自性。将会这样显示：不能仅仅因为和心不相应，就说是不相应行。那么是什么呢？凡是行，但又不是色的自性，也不和心一样相应，那些才叫做不相应。这里提到心，是因为它是主要的，不是仅仅和心不相应。如果不是这样，那么心
English
The explanation is: The various consciousnesses are the various kinds of knowing. The mind-base is also like that, and so on, it has already been said. Starting from the feeling of the mental factors, up to the five mental factors. Now it is the end of the discussion of mental factors, and it is time to talk about non-associated formations, so wanting to explain its characteristics, therefore, it is widely said "non-associated formations" and so on. The word "and" is to include disharmony and so on. The word "also" is to definitely grasp, dwelling and obtaining and so on, are only obtaining, not different from it. These dharmas of obtaining and so on are non-associated. With what is it non-associated? It should be combined with the mind. It should be said that it is non-associated with the mind, like the mental factors, it does not enter into the object together with the mind, that is the meaning. Saying that it is non-associated with the mind, mentioning the mind, is to understand that it is of the same kind as the mind. What is it that they are of the same kind as the mind? These are not form. Therefore, form is not of the same kind as the mind, so it does not get the name of non-associated, only the same as it can be associated, then it is said to be non-associated, not non-associated with form. Mental factors are also of the same kind as it, so definitely grasp that there is no object, to explain it, so it is said again non-associated. Unconditioned is also of the same kind as it, and there is no object, to exclude it, so it is said formation, therefore it is said: These formations are neither associated like the mind, nor are they the nature of form. It will be shown like this: It cannot be said to be non-associated formations only because it is non-associated with the mind. Then what is it? Whatever is a formation, but is not the nature of form, nor is it associated like the mind, those are called non-associated. Here, mentioning the mind is because it is the main one, not only non-associated with the mind. If it is not like this, then the mind