Tibetan
་མང་པོ་པ་དག་གི་ནང་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཚད་མར་བྱས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་ཀྱི། སློབ་དཔོན་གྱི་འདོད་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་སྟེ། བརྗེད་ངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་ཡང་འདིར་དེ་དག་གི་ནང་དུ་མ་བཀོད་དོ། །འདིར་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་བཅུ་དག་འདོན་ཏེ། ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ནར་ལོག་པར་མོས་པ་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་ཁོ་ན་བརྗེད་ངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། མུ་དང་པོ་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །བཞི་པ་ནི་ས་མང་པོ་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུའི་ས་པ་རྣམས་དང༌། གཞན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་མུ་བཞི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔར་ནི་མུ་དང་པོ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་མུ་དང་པོ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྷག་པར་བསྣན་ཏེ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །སྔར་ནི་མུ་གཉིས་པ་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷག་པར་བསྣན་ཏེ་དྲུག་ཡིན་ལ། སྔར་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་མུ་གསུམ་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་
Chinese
如果有人说，因为在许多地法中说了，所以与《阿毗达磨》相违背，那么，“变化知”是把经作为量，知道烦恼的许多地法变成十种，但是不知道论师的意愿，论师的观点是不知道的，因为失念等是许多地法，虽然是烦恼的许多地法，但是这里没有包括在其中。这里是想要说具有决定的语言，因为这里是想要说烦恼的许多地法。从分别论中取出烦恼的十种许多地法，因为没有决定。又，怎么样它们是许多地法呢？因此，详细地说了“念只是烦恼”。“等”这个词表示慧只是烦恼，不是正知，作意只是烦恼，不是如理作意，信解只是烦恼，被认为是邪信解。之所以说“因为那个”，是因为念等只是烦恼，因为是失念等。 这样一来，就变成四句，因为念等是两种自性。 第一句只是许多地法，即受等。 第二句只是烦恼的许多地法，即不信等。 第三句既是许多地法，也是烦恼的许多地法，即念等五种。 第四句不是许多地法的自性。 “除了这些种类之外”是指善的许多地法，小烦恼地法，以及非相应行等。 对它们的四句来说，会出现“不是那样”的说法。 怎么样不是那样呢？之前说第一句是受等五法是第一句，如果那样，加上等持就变成六种了。之前说第二句是懈怠等五法，现在加上掉举就变成六种了。之前说掉举等五种是第三句，现在是掉举
English
If someone says that it contradicts the Abhidharma because it is mentioned in many bhūmika-dharmas, then 'transformation-knowing' takes the sutra as a measure and knows that the many bhūmika-dharmas of affliction become ten, but does not know the teacher's intention, the teacher's view is unknown, because forgetfulness and so on are many bhūmika-dharmas, although they are many bhūmika-dharmas of affliction, they are not included here. Here, it is intended to speak with definite words, because here it is intended to speak only of the many bhūmika-dharmas of affliction. From the Vibhajya, ten many bhūmika-dharmas of affliction are extracted, because there is no certainty. Also, how are they many bhūmika-dharmas? Therefore, it is explained in detail that 'mindfulness is only affliction'. The word 'etc.' indicates that wisdom is only affliction, not proper knowledge, attention is only affliction, not proper attention, belief is only affliction, and is considered to be wrong belief. The reason for saying 'because of that' is that mindfulness and so on are only affliction, because they are forgetfulness and so on. In this way, it becomes four categories, because mindfulness and so on are of two natures. The first category is only many bhūmika-dharmas, namely feeling and so on. The second category is only many bhūmika-dharmas of affliction, namely disbelief and so on. The third category is both many bhūmika-dharmas and many bhūmika-dharmas of affliction, namely the five of mindfulness and so on. The fourth category is not the nature of many bhūmika-dharmas. 'Apart from these kinds' refers to the many bhūmika-dharmas of virtue, the minor afflictive bhūmika-dharmas, and the non-associated formations and so on. For their four categories, the statement 'it is not so' will arise. How is it not so? Previously, it was said that the first category is the five dharmas of feeling and so on, which is the first category. If so, adding samadhi would make it six. Previously, it was said that the second category is the five dharmas of laziness and so on, but now adding distraction would make it six. Previously, it was said that the five with distraction were the third category, but now it is distraction
Tibetan
བོར་བ་བཞིན་ནོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་རྨུགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་ལན་ནི། རྨུགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པར་འདོད་པས། དེ་ལྟར་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་གི་ནང་དུ་མ་བཏོན་པ་སུ་ཞིག་གིས་ཉེས་ཏེ། ཅི་ངས་ཉེས་སམ། འོན་ཏེ་གང་དག་མི་འདོན་པས་ཉེས་ཟེར་ན། གདོན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཏོན་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་བཏོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། རྨུགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྤྱོད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གེགས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་མཐུན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་དང་ནག་པོ་དག་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པར་ མཚུངས་པས་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་དག་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་འདོར་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནང་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞར་ཡང་ངོ༌། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་གང་ཞིག་གང་ལ་མཐུའི་སྒོ་ནས་ཤས་ཆེའི། ཚད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ནི་དྲུག་ཁོ་ནར་གྲུབ་ཀྱི་བཅུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་འབྱུང་གི །གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་པར་བརྗོད་དོ། །མི་དགེ་ལ་ནི་ཁྲེལ་མེད་དང༌། །ངོ་ཚ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། མ་གུས་ངོ་ཚ་མེད་ཁྲེལ་མེད། །ཁ་ན་མ་ཐོ་འཇིགས་མི་ལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་སོ། །འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུའི་ས་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉུང་དུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ལ། གང་དུ་དམིགས་པ་དེར་ཡང་རེ་རེ་ནས་དམིགས་ཀྱི། ཚོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་དབང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་མ་རིག་པ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆུང་དུའི་ས་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་ནང་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ནས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་དྲུག །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་རང་དབང་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་དང༌། འགྱོད་པ་དང༌། གཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དག་གཟུང་ངོ༌། །འདིར་སྨྲས་པ། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་འགྱོད་པ་དང༌། །གཉིད་དང་ཁོང་ཁྲོ་ཆགས་རྣམས་དང༌། །ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ། །བརྒྱད་ནི་མ་ངེས་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་
Chinese
如同抛弃一般。第四品如前。彼中不会生起昏沉，对于所说之答复是，对于“昏沉是”之句，因为如同愚痴等一般，与一切烦恼相同而具有，所以想成为烦恼地众多者。如是彼虽具有烦恼地众多者之体性，然于烦恼地众多者之中未曾去除，谁之过耶？岂是我的过失耶？抑或说谁不去除即有过失耶？应去除者虽是，如是说。为何不去除耶？为与三摩地相顺故未去除。如何是与彼相顺耶？行持昏沉乃三摩地极速生起，此说广为流传，因为昏沉非为散乱之故。行持彼则速疾生起三摩地，行持掉举则不如是，因为是散乱之故。“说也”之声是不可能的。沉没与掉举二者，因为是三摩地之障碍故，仅仅是障碍则不应相顺，如同白色与黑色一般，因为是互相违背之故。虽是违背，然于不散乱上是相同故，是相顺也。于“何者”等句中，将开示如是之义，何者行持昏沉，彼则必定行持掉举，何者行持掉举，彼亦必定行持昏沉。为何耶？为此，此等无论何时亦不舍弃一同行持之自性，如是说，内中之“也”字，乃是更也。一同行持之法乃是一同行持，彼之事物乃是一同行持之自性。然则出现“然而”之语，纵然是如是，如是然则昏沉与掉举，何者于何者以串习之门而较多，非以量之门，彼则应知为行持彼者，为此大烦恼地唯有六者成立，而非十者。又为何？明明有其他，然何以唯有此等称为烦恼地众多者耶？彼等亦是恒常
English
It is like abandoning. The fourth section is as before. From that, dullness does not arise. The answer to what was said is, regarding the phrase "dullness is," because it is similar to ignorance and so forth, and possesses all afflictions in the same way, it is desired to be a place of many afflictions. Thus, although it possesses the characteristic of being a place of many afflictions, who is at fault for not removing it from among the places of many afflictions? Is it my fault? Or is it said that whoever does not remove it is at fault? It should be removed, but it is said so. Why was it not removed? It was not removed because it is in accordance with samadhi. How is it in accordance with it? The practice of dullness is the very rapid arising of samadhi, which is widely spread, because dullness does not cause distraction. Practicing it quickly generates samadhi, but practicing excitement does not, because it causes distraction. The sound of "it is said" is impossible. Sinking and excitement are both obstacles to samadhi, so it is not reasonable to be in harmony with being only obstacles, just as white and black are mutually contradictory. Although they are contradictory, they are the same in that they do not distract, so they are in harmony. In the phrase "whoever," and so on, this meaning will be shown: whoever practices dullness will inevitably practice excitement, and whoever practices excitement will inevitably practice dullness. Why? For this reason, it is said that these never abandon the nature of practicing together, and the word "also" within means "again." The dharma of practicing together is practicing together, and its object is the nature of practicing together. However, the word "however" appears, and even if it is so, then whichever of dullness and excitement is greater in terms of familiarity, but not in terms of quantity, should be known as practicing that. Therefore, the great place of affliction is established as only six, not ten. And why again? Although there are others, why are only these called places of many afflictions? They are also always
Chinese
生起于具烦恼的心。因为不是其他，所以说是大烦恼地法。对于不善来说，就是无惭和无愧。其中“是”这个词，是确定地把握“仅仅是不善”的意思。 “那二者”等等是：不敬、无愧、无惭，不顾罪恶、不畏惧。就是从那里开始的。 “因为这些有小烦恼地法”等将会广说。 “小”的意思是少。那些是缘于所有具烦恼的心，并且在所缘之处也是一一缘，而不是集合缘。 “仅仅是无明”等，其中“仅仅”这个词是为了排除贪等。因为嗔等是自主的，所以不与贪等同等具有。 “以修所断”等，不是以见所断，因为嗔等是以修所断的缘故。 “仅仅是意地”等，不是与眼等识同等具有，因为嗔等是意的缘故。“和”这个词是 جمع 的意思。将会如此宣说：因为仅仅与以修所断的无明一起生起的意之识同等具有，所以称为小烦恼地法。 “这些将从近烦恼中宣说”等，是从《俱舍论》的处所开始的。此外还有“烦恼垢六，近烦恼也是自主的”。就是从那里开始的。那五种心所不仅是那些，那么是什么呢？还有其他不决定的。那些是什么呢？因此说了“寻、伺、后悔、睡眠等”。 “等”这个词包括了贪、嗔、慢、疑。这里说到：寻和伺、后悔，睡眠和嗔、贪等，慢和疑，这八种是不决定的。这是总结的偈颂。