Tibetan
ཚན་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ན་ཡིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་བརྗོད་དེ། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་སྟེ། གང་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པ་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པ་དེ་ནི་ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་གིས་ཡིག་འབྲུ་འབྲི་ཞིང་རྒྱ་རྐོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་ཡིན་པར་བཞེད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་སྐད་གྲགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཡིག་འབྲུ་ནི་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་ཡི་གེའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ནི་ཡི་གེ་དང་ཡི་གེ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །བགྲང་བ་དང་སྙན་དངགས་ནི་ངག་གི་ལས་རིགས་པས་རབ་ཏུ་བཅུག་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིག་འབྲུ་དང་རྒྱ་དག་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །བགྲང་བ་དང་སྙན་དངགས་དག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་སློང་བར་གྱུར་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་ཡོད་པས་དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གཉིས། གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་པ་རྣམས་ན་རེ་ཡང་ན་གང་ལ་ཡིད་ཀྱིས་བགྲང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲངས་འདི་ཡང་འཁོར་དང་བཅས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡིག་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཞར་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །འབྲེལ་པ་གཞན་ཡང་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བསྟན་ལ། འདི་ཡང་དེ་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་ཉེ་བར་འགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་བཀབ་ པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ནོ། །གནག་པའི་ཕྱིར་རམ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོར་བའི་ཕྱིར་ངན་པ་སྟེ། གནག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་
Chinese
總的來說，在世間，所謂的文字等等是這樣說的：所謂的「連同發起」是指連同心和心所生的集合，也就是發起身之業的。以理完全攝持的連同發起身之身之業，那就是文字和印。第三十八卷。因為在因上安立果，所以在論典中，身之業是書寫文字和雕刻印章，所以認為是文字和印，但並不像世間所說的那樣，因為在世間，文字是存在於書本等等之上的文字符號。印是文字和非文字的符號，人們是這樣認為的。計數和詩歌是以理完全攝持的連同發起的語之業，應當這樣理解。所謂的「五蘊的自性」是指文字和印章等的色蘊是身之業。計數和詩歌等的色蘊是語之業。對於兩者來說，由於有連同發起的受等四蘊，所以它們是五蘊的自性。所謂的「總攝意之法者為何」是指一、二、三等等的數字。有法相論者說，或者是指以意計數者。這個數字也因為連同眷屬而被執取，所以是四蘊的自性。在開示文字等等的體性的同時，也將連同過失等等的法類的體性也一併安立。其他的聯繫是，這些名相是在法蘊的解釋中開示的，而這也是它的簡略，所以安立這些名相。由於與煩惱的體性連同生起，所以是連同過失。因為被煩惱覆蓋，所以是被遮蔽，煩惱也同樣是被相應的其他的煩惱所遮蔽。因為是黑暗的，或者因為被聖者捨棄，所以是惡的，黑暗是指以具有煩惱的方式內在的。
English
In general, in the world, what is called letters and so on is said like this: What is called "together with arising" refers to the collection of mind and mental factors, that is, what causes the action of the body to arise. The action of the body, together with arising, which is fully grasped by reason, is letters and seals. Volume thirty-eight. Because the result is established on the cause, in the treatise, the action of the body is writing letters and carving seals, so it is considered to be letters and seals, but it is not like what is said in the world, because in the world, letters are the symbols of letters that exist on books and so on. Seals are symbols of letters and non-letters, this is what people think. Counting and poetry are the action of speech, together with arising, which is fully grasped by reason, it should be understood like this. What is called "the nature of the five aggregates" refers to the form aggregate of letters and seals, etc., which is the action of the body. The form aggregate of counting and poetry, etc., is the action of speech. For both, because there are the four aggregates of feeling, etc., which arise together, they are the nature of the five aggregates. What is called "what is it that summarizes the laws of the mind" refers to the numbers such as one, two, three, etc. Some Dharmalakṣaṇavādins say, or it refers to what is counted by the mind. This number is also grasped together with its retinue, so it is the nature of the four aggregates. While explaining the nature of letters and so on, the nature of the categories of dharmas such as together with faults, etc., is also established together. The other connection is that these terms are explained in the explanation of the Dharma aggregate, and this is its abbreviation, so these terms are established. Because it arises together with the nature of afflictions, it is together with faults. Because it is covered by afflictions, it is obscured, and afflictions are also obscured by other corresponding afflictions. Because it is dark, or because it is abandoned by the noble ones, it is evil, darkness refers to being internal in a way that has afflictions.
Tibetan
ཆུད་པར་བྱའོ། །དྲི་མེད་དགེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དག་པའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལས་གཞན་པ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཁོ་ན་ངན་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་དག་ཁོ་ན་ངེས་པར་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་ངན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གྱ་ནོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བར་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །འདུས་བྱས་དགེ་བསྟན་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའང་རུང་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གུས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་གང་ཞེ་ན། འདུས་མ་བྱས་དང༌། མི་དགེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གོམས་པར་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཞན་དག་ན་རེ་བསྐྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་བྱས་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དག །འདུས་མ་བྱས་ལ་དེ་དག་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བས་སོ། །བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་འགོག་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པས་བླ་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི་དགེ་བ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ
Chinese
应当舍弃。所谓的“无垢善”是指那些无漏的善，因为它们达到了纯净的极致，所以是殊胜的。与恶和殊胜不同的，则被认为是“中间”。之所以这样说，是为了明确只有烦恼才是恶，只有无垢的善才是殊胜。除此之外的，既非恶也非殊胜，因此是中间。所谓的“有为善应修习”，是指无论是具有烦恼的还是没有烦恼的善，都应毫无差别地修习，通过在相续中生起的方式来恭敬。所谓的“其余则不应修习”，那么其余的是什么呢？就是无为法、不善法以及任何具有烦恼的法，也就是所谓的“隐蔽且未说明”。之所以说“不应串习”，是因为不应反复修习。其他人说，是因为不应生起。之所以说“也没有果”，是因为有为法有因果，无为法没有因果。所谓的“具有上者”，是指具有殊胜者。不善法是被隐蔽且未说明的法所具有上者，因为隐蔽且未说明的法没有不悦意的异熟果。隐蔽且未说明的法是被有为的非隐蔽且未说明的法所具有上者，因为它们不是烦恼性的。这些法又被具有烦恼的善法所具有上者，因为具有烦恼的善法的果是悦意的。这些法又被无漏法所具有上者，因为没有烦恼。无漏的有为法又被无为法所具有上者，因为无为法是常恒的。无为法如虚空和择灭，因此择灭也被择灭所具有上者，因为择灭是常恒的善法。
English
It should be abandoned. The so-called "immaculate virtue" refers to those virtues without outflows, because they have reached the ultimate purity, so they are supreme. What is different from evil and supreme is considered "intermediate." The reason for saying this is to clarify that only afflictions are evil, and only immaculate virtue is supreme. Other than that, it is neither evil nor supreme, so it is intermediate. The so-called "conditioned virtue should be cultivated" means that whether it is virtue with outflows or without outflows, it should be cultivated without any difference, and respected by generating it in the continuum. The so-called "the rest should not be cultivated," then what is the rest? It is unconditioned phenomena, non-virtuous phenomena, and any phenomena with afflictions, which is the so-called "obscured and unspecified." The reason for saying "should not be habituated" is because it should not be practiced repeatedly. Others say it is because it should not be generated. The reason for saying "there is no result" is because conditioned phenomena have cause and effect, while unconditioned phenomena do not. The so-called "having a superior" means having a supreme one. Non-virtuous phenomena are possessed by obscured and unspecified phenomena, because obscured and unspecified phenomena do not have unpleasant Vipaka results. Obscured and unspecified phenomena are possessed by conditioned, non-obscured, and unspecified phenomena, because they are not afflictive. These phenomena are also possessed by virtuous phenomena with outflows, because the result of virtuous phenomena with outflows is pleasant. These phenomena are also possessed by uncontaminated phenomena, because there are no afflictions. Uncontaminated conditioned phenomena are also possessed by unconditioned phenomena, because unconditioned phenomena are permanent. Unconditioned phenomena such as space and analytical cessation, therefore analytical cessation is also possessed by analytical cessation, because analytical cessation is a permanent virtue.