Tibetan
ང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་འཐོབ་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་མེད་དེ། གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྣམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་རྣམས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྣམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྡུས་ཏེ། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེར་བསྔོགས་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མེད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་དེ་དག་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་དག་གི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དག་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ས་པ་ཁོ་ནའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་ཚད་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་དེ་དག་ལ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་འཐོབ་པོ། །དྲོ་བར་གྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡང་འཐོབ་པོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མི་འཐོབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མི་འཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་འཁོར་ལ་ཡང་མི་འཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མེད་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་གཞན་ལ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་སྔོན་མེད་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་གཞན་ལ་སྟེ། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་སྦྱོར་བ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་འཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྔོན་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མ་འོངས་པ་འཐོབ་ཀྱི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དང༌། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དག་གི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྔོན་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དེ་དེ་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་མ་འོངས་པ་འཐོབ་ཀྱི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལམ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལའོ། །ལམ་ས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་ས་གང་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་ཏེ། ས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་བ་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་པ་དང༌། དངོས་གཞིའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་འཐོབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས། བསམ་གཏན་གཉིས་བ་འཐོབ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་བའི་དངོས་གཞིས་བསྡུས་པ་འཐོབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ ལ་བརྟེན་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་འཐོབ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྒྱས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་འཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་འཐོབ་པོ། །གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའི་ས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ
Chinese
与我分离的解脱道最后是什么呢？ 那就是获得虚空无边处的实际。也没有以他心智所知的无色界所摄持的，因为是依靠色来修习的缘故。加行道和三种神通的解脱道等，以及现前修证无量等功德等，被称为加行道等和以三种神通解脱道等，以及现前修证无量等功德等，这样来组合词句。 “等”这个词语，是总摄解脱和胜伏处等功德，被称为现前修证无量等功德。 提到禅定，是为了特别赞叹，因为在那里没有他心智。 三种神通是知晓神变之境的神通，以及忆念前世的神通三种解脱道和知晓心之差别的神通。 从欲界和三种禅定中，脱离贪欲的解脱道最后那些，以及禅定之地的加行道那些，以及仅仅是禅定之地的三种神通的解脱道和无量，以及解脱和胜伏处，以及遍处等功德现前修证的那些的加行，以及解脱和殊胜的道那些，被那些所摄持的什么是未来的世俗智所能获得的。 除了变得温暖等与决择分相应的那些之外，他人的心识，特别是获得功德的差别，显现出来的那一个，也同样可以获得。与决择分相应的那些，则无法获得他心智。为什么呢？因为是见道的眷属的缘故这样说了。就像见道无法获得他心智一样，也想到它的眷属也无法获得。前所未有
English
What is the final path of liberation from self? That is the attainment of the actual basis of the sphere of infinite space. There is also no comprehension of others' minds by the formless realm, because it is cultivated based on form. The paths of liberation of the preparatory practices and the three superknowledges, etc., and the actual realization of qualities such as the immeasurable, etc., are called the paths of the preparatory practices, etc., and the paths of liberation by the three superknowledges, etc., and the actual realization of qualities such as the immeasurable, etc., thus combining the words. The word "etc." includes qualities such as liberation and the spheres of mastery, and is called the actual realization of qualities such as the immeasurable. The mention of meditation is for special praise, because there is no knowledge of others' minds there. The three superknowledges are the superknowledge of knowing the realm of miracles, and the three paths of liberation of the superknowledge of remembering past lives, and the superknowledge of knowing the variety of minds. From the desire realm and the three meditations, the final paths of liberation from desire, and those of the preparatory practices of the meditative grounds, and the paths of liberation of the three superknowledges of only the meditative grounds, and the immeasurable, and liberation, and the spheres of mastery, and the qualities such as the all-pervading spheres, the preparatory practices of those who actually realize them, and liberation, and those special paths, whatever is encompassed by those is what future conventional wisdom can attain. Apart from those that are in accordance with the decisive factors, such as becoming warm, that particular manifestation of the mind of others, especially the attainment of the distinction of qualities, can also be attained. Those that are in accordance with the decisive factors do not attain the knowledge of others' minds. Why? Because it is said that it is the retinue of the path of seeing. Just as the path of seeing does not attain the knowledge of others' minds, it is thought that its retinue also does not attain it. Unprecedented
Chinese
以“于其他获得道”等广说，是指唯有各自的补特伽罗于其他获得先前未得之道。除了欲界和三个禅定中未离贪的解脱道的最后道之外，无论是加行道、无间道，还是殊胜道，凡是获得先前未得之道，对于获得该道者来说，唯有世俗智在未来可得，而他心智则不然。同样，对于现证三种神通和无量等功德的无间道，凡是获得先前未得之道，对于获得该道者来说，也唯有世俗智在未来可得，而他心智则不然，因为那不是殊胜的。又，所谓“于何道”，是指世间道或出世间道。所谓“何道地”，是指无碍解等有漏和无漏。所谓“最初获得何地”，是指从离欲界的贪欲而获得初禅直至有顶，是说“于该地”的同义词。如何呢？如果依于无碍解地，通过世间道而从欲界离贪，并获得初禅，那么在第九解脱道上，世俗智的加行道的自性是无碍解地，正行道的自性是获得初禅地。同样，如果依于二禅的加行道，从初禅离贪，并获得二禅，那么也同样获得由二禅的加行道所摄的世俗智，以及由二禅的正行道所摄的世俗智。同样，依于无想无想非想处生的加行道，从无所有处生离贪，并获得有顶，之间可以广说。何时依于无碍解地的无漏地，从欲界离贪，并获得初禅，彼时也同样获得该世俗智。何时依于初禅的正行地，从初禅离贪，
English
The extensive explanation such as "obtaining the path in others" refers to the fact that only individual beings obtain a path previously unattained in others. Except for the final paths of liberation from desire in the desire realm and the three dhyanas, whether it is the path of application, the path of immediate result, or the path of distinction, whoever obtains a path previously unattained, for that person, only conventional wisdom is attainable in the future, but not the wisdom of knowing others' minds. Similarly, for the path of immediate result of attaining the three superknowledges and immeasurable qualities, whoever obtains a path previously unattained, for that person, only conventional wisdom is attainable in the future, but not the wisdom of knowing others' minds, because that is not special. Furthermore, "on which path" refers to the worldly path or the path beyond the world. "Which path ground" refers to the unobstructed liberation and so on, with outflows and without outflows. "Initially obtaining which ground" refers to from the first dhyana to the peak of existence, through being free from desire, it is a synonym for "on that ground." How is it? If one relies on the ground of unobstructed liberation, and through the worldly path becomes free from desire from the desire realm and obtains the first dhyana, then on the ninth path of liberation, the nature of the approximation of conventional wisdom is the ground of unobstructed liberation, and the nature of the actual ground is obtaining the ground of the first dhyana. Similarly, if one relies on the approximation of the second dhyana, becomes free from desire from the first dhyana, and obtains the second dhyana, then in the same way, one obtains the conventional wisdom gathered by the approximation of the second dhyana and the conventional wisdom gathered by the actual ground of the second dhyana. Similarly, relying on the approximation of the realm of neither perception nor non-perception, becoming free from desire from the realm of nothingness, and obtaining the peak of existence, the explanation should be expanded in between. When one relies on the outflowless ground of unobstructed liberation, becomes free from desire from the desire realm, and obtains the first dhyana, at that time, one also obtains that conventional wisdom in the same way. When one relies on the actual ground of the first dhyana, becomes free from desire from the first dhyana,