Tibetan
་ན་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པས་གང་ཞིག་གི་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་དེའི་སེམས་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་དམིགས་པ་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་འདིས་རང་གི་སེམས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སེམས་དེས་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལ་ཡུལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་དང༌། འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བསྡུ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལས་དགར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ན་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མེད་དེ། མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ལ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའམ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ན་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སྲིད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་མ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་མ་བསྡུས་པ་སྟེ། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང༌། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྤོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་པས་སོ། །དོན་དམ་པ་དག་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པ་འམ། དོན་དམ་པས་རྩེན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དག་གོ །དེ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ཅེ་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཐུན་པས་དེ་གཉིས་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའི་དེ་གཉིས་དངོས་སུ་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཐུན་པས་དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྟོད་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པས་སོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངག་གམ་ཚིག་གཉིས་པོ་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྲིད་དོ། །འདི་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེ་ནི་གཞན་ནས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རུང་སྟེ། ཚིག་གཞན་ནས་ཚིག་དེ་གཉིས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པའོ། །རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །ཆད་པ་དང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བས་སོ། །མཆོག་དང་གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང༌། དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་སོ། །དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་སོ། །ནེམ་ནུར་དང་ཡིད་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སོ། །སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་སོ། །རློམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གིས་སོ། །དེར་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་སྐད་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ནི་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །རྫས་སུ་བདུན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཁ་ཅིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་རྫས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྟེ་བདུན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་པས་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མེད་དེ་དཔེར་ན་དབང་པོ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཁྱེར་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ཉིད་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ལ། ལམ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། ངེས་པར་ འབྱིན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་བཞིར་
Chinese
如果因为了解他人的心而执著于自己的自性，就像这样，如果通过了解他人的心而执著于某个人的心，那么那个了解他人心的心也会缘于那个心，这是存在的。因此，为了通过了解他人的心而完全了解所缘的自己，如果这个了解他人心的心只缘于自己的心，那么那个心执著于它自身，这就不合乎道理，因为对自身起作用是相违的。所有“了解他人心”的详细解释是，将境、心和心所，以及物质的自相、现在产生的、他人的相续、欲望和具有色法等词语组合起来。说“心和心所”是为了区别于色法等。说“物质”是为了排除世俗谛的存在。说“自相”是为了遣除共相。说“现在产生的”是为了与过去和未来区分开。说“他人的相续”是为了明示自己的相续。说“具有欲望和色法，以及不具有”是为了否定无色法和具有色法。所谓“遮止见道”，是因为安住于见道时，不会现证了解他人心，因此不包括在见道中，因为见道不是缘于心和心所的断灭。所谓“缘于修道”，是指包含在修道中的同义语。所谓“不具有空性和无相”是指不具有空性三摩地和无相三摩地。空性三摩地与苦谛智相应，无相三摩地与灭谛智相应。因为了解他人心的行相和所缘不同，所以不是苦谛智或灭谛智，因此说与二者不相应。间接意味着与无愿三摩地相
English
If, by knowing the minds of others, one becomes attached to one's own self-nature, just as, if by knowing the minds of others, one becomes attached to the mind of someone, then that mind that knows the minds of others will also focus on that mind, which exists. Therefore, in order to fully know oneself as the object of knowing the minds of others, if this mind that knows the minds of others only focuses on one's own mind, then that mind grasping itself is not reasonable, because acting on oneself is contradictory. The detailed explanation of all "knowing the minds of others" is to combine the words object, mind and mental factors, as well as the self-characteristic of matter, what arises in the present, the continuum of others, desire, and having form, etc. Saying "mind and mental factors" is to distinguish it from form, etc. Saying "matter" is to exclude conventional existence. Saying "self-characteristic" is to reject the general characteristic. Saying "arising in the present" is to separate it from the past and future. Saying "the continuum of others" is to clarify one's own continuum. Saying "having desire and form, and not having" is to negate formlessness and having form. The so-called "blocking the path of seeing" is because when abiding in the path of seeing, one does not directly realize knowing the minds of others, therefore it is not included in the path of seeing, because the path of seeing does not focus on the cessation of mind and mental factors. The so-called "focusing on the path of meditation" is a synonym for being included in the path of meditation. The so-called "not having emptiness and signlessness" means not having the samadhi of emptiness and the samadhi of signlessness. The samadhi of emptiness is associated with the knowledge of suffering, and the samadhi of signlessness is associated with the knowledge of cessation. Because the aspect and object of knowing the minds of others are different, it is not the knowledge of suffering or the knowledge of cessation, therefore it is said to be not associated with the two. Indirectly, it implies being associated with the samadhi of wishlessness.
Chinese
具足即是存在，如是宣说。以知尽和不生所不摄持，名为以知尽和不生所不摄持，即非知尽和不生的 自性之义。何以故？知他心是缘于实物的自相，并且是具有普遍分别和完全寻求之意念者，而知尽和知不生并非如此，因此未被二者所摄持。所谓无间道被遮止，即是其断除之道，而知他心是解脱和殊胜之道。虽是胜义谛，然以依赖世俗故，是说具有胜义谛之因，或是以胜义谛而嬉戏故，是胜义谛。彼二依赖于世俗，何以故此等依赖于世俗，故空性和无我之相不成立。如何此等依赖于世俗耶？我的生已尽，此后不再知有其他生，是依次而说的。此等若为无漏，如何是如是之相耶？以彼等之力，由随后的施设名言之门，所谓“由他识”是多余之词。何以故从彼等之后所生起的世俗之识，进入如是之相，故彼等具有同类之因，因此说彼二依赖于世俗，实则认为彼二并非直接依赖于世俗。何以故如是因具有同类性，故唯有依赖于视彼为我的见解而进入，故是与赞叹和无我之相以外的十四种相相应者。所谓不具足之心，即是无漏。以理所生之门而知，是说不错乱地知晓之同义语。此是处所，此是所依，是说此二也是无漏之相，所谓此是处所，即是此具有体性之义。此是所依
English
Being endowed is said to be existence. Not being encompassed by knowing cessation and non-arising means not being encompassed by knowing cessation and non-arising, which means it is not the nature of knowing cessation and non-arising. Why? Knowing the minds of others focuses on the self-characteristics of objects and has the intention of universal discrimination and complete seeking. However, knowing cessation and knowing non-arising are not like that, so they are not encompassed by the two. The so-called unobstructed path being blocked means it is the path of abandonment, while knowing the minds of others is the path of liberation and distinction. Although they are ultimate truths, they rely on conventional truths, meaning they have the cause of ultimate truth, or they are ultimate truths because they play with ultimate truth. The two rely on conventional truths, and because these rely on conventional truths, the aspects of emptiness and selflessness do not exist. How do these rely on conventional truths? My birth is exhausted, and I will not know another existence after this, which is said in order. If these are without outflows, how are they such aspects? Through the power of those, through the door of subsequent designation, the words "by other knowledge" are superfluous. Why is it that the conventional consciousness arising after those enters into such aspects, so those have a similar cause, therefore it is said that the two rely on conventional truths, but in reality, it is thought that the two do not directly rely on conventional truths. Why is it that because of such a similar cause, it only enters by relying on the view of seeing that as self, so it is in accordance with the fourteen aspects other than the aspects of praise and selflessness. The so-called non-endowed mind is without outflows. Knowing through the door of reason means knowing without confusion, which is a synonym. This is a place, this is a basis, meaning these two are also aspects without outflows, and the so-called this is a place means this has the meaning of having essence. This is a basis.
Chinese
哦，被称为“是”的这个词，是“这是原因”的同义词。 这个词的意思是“这不是”，详细解释就是这两个词语。如果认为“这是存在的”，“这是基础”，从而认识到无常等等，这就是可能的。“这是种类”如果想要这样认为，那是不行的，因为它不是从其他地方产生的。因为这两个词不是从其他词语产生的。被称为“见道所断”的是见道所断的形态。被称为“通过非理性的方式产生认知”的是指颠倒地认知。被称为“我和我的”是指与坏聚见相似的心。被称为“断灭和常恒”是指常见和断见。被称为“无因，无作者，诽谤”是指邪见。被称为“最胜，主，特别殊胜，神圣”是指执取见为最胜。被称为“清净，解脱，决定出离”是指执取戒律和苦行为最胜。被称为“犹豫，二意，怀疑”是指怀疑。被称为“贪著”是指贪欲。被称为“憎恨”是指嗔恨。被称为“傲慢”是指我慢。被称为“愚痴”是指无明。即使在那里也会出现这样的话，但那样的话也不会出现，因此要知道它的意思不是这样。被称为“实体是七种”是因为一些宗义认为，实体是苦的四种形态，以及集等等，每一种形态都是一种，所以是七种。凡是原因的形态，也就是集、生起和缘，都只是名称不同而已，没有区别，例如自在、帝释和持世一样。同样，灭尽本身就是寂静、殊胜和决定出离，所以是一种形态。道本身也是正理、修习和决定 出离，所以是一种形态。因此有人说，瑜伽士认为苦的形态是四种。