Tibetan
པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི། ཁམས་གོང་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ ཡིན་པ་དང༌། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ཤེས་པའི་ས་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ས་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་དེ་གཉིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ལ་རྒྱུ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ལས་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་དང༌། ལམ་ཤེས་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས། འགོག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་འགོག་པ་ལ་འགོག་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། གྱ་ནོམ་པ་དང༌། ངེས་པ
Chinese
法是欲界的对治，随知是上界的对治。如论中所说：何为知法？知晓与欲界相应的诸行，无漏者为何；知晓与欲界相应的诸行之因，无漏者为何；知晓与欲界相应的诸行之灭，无漏者为何；知晓能舍弃与欲界相应的诸行之道，无漏者为何，此即名为知法。此外，知法与知法之地，无漏者为何，此即名为知法。何为随知？知晓与色界和无色界相应的诸行，无漏者为何；知晓与色界和无色界相应的诸行之因，无漏者为何；知晓与色界和无色界相应的诸行之灭，无漏者为何；知晓能舍弃与色界和无色界相应的诸行之道，无漏者为何，此即名为随知。此外，随知与随知之地，无漏者为何，此即名为随知，如是等等宣说。从行相上说，是知晓痛苦和集起，因为二者在近取五蕴的体性上没有差别，所以不是从所缘上说。如论中所说：何为知晓痛苦？对于近取五蕴，以无常、痛苦、空性、无我作意，其无漏之识为何。何为知晓集起？对于有漏之因，以因、集起、生起、缘起作意，其无漏之识为何，此即名为知晓集起。从行相和所缘上说，是知晓灭谛和道谛，灭谛和道谛是从行相和所缘上安立的。如论中所说：何为知晓灭谛？对于灭谛，以灭、寂静、殊胜、
English
The Dharma is the antidote to the desire realm, and subsequent knowledge is the antidote to the higher realms. As it is said in the treatise: What is knowing the Dharma? What is the undefiled knowledge that knows the conditioned phenomena associated with the desire realm; what is the undefiled knowledge that knows the cause of the conditioned phenomena associated with the desire realm; what is the undefiled knowledge that knows the cessation of the conditioned phenomena associated with the desire realm; what is the undefiled knowledge that knows the path that leads to the abandonment of the conditioned phenomena associated with the desire realm, this is called knowing the Dharma. Furthermore, knowing the Dharma and knowing the ground of knowing the Dharma, what is undefiled, that is called knowing the Dharma. What is subsequent knowledge? What is the undefiled knowledge that knows the conditioned phenomena associated with the form and formless realms; what is the undefiled knowledge that knows the cause of the conditioned phenomena associated with the form and formless realms; what is the undefiled knowledge that knows the cessation of the conditioned phenomena associated with the form and formless realms; what is the undefiled knowledge that knows the path that leads to the abandonment of the conditioned phenomena associated with the form and formless realms, this is called subsequent knowledge. Furthermore, subsequent knowledge and knowing the ground of subsequent knowledge, what is undefiled, this is called subsequent knowledge, and so on. Knowing suffering and arising is from the aspect, because there is no difference between the two in the nature of the five aggregates of grasping, so it is not from the object. As it is said in the treatise: What is knowing suffering? What is the undefiled knowledge that considers the five aggregates of grasping as impermanent, suffering, empty, and selfless. What is knowing arising? What is the undefiled knowledge that considers the defiled cause as cause, arising, production, and condition, this is called knowing arising. Knowing cessation and the path is from the aspect and the object, cessation and the path are established from the aspect and the object. As it is said in the treatise: What is knowing cessation? For cessation, with cessation, peace, excellence,
Tibetan
ར་འབྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ལམ་ལ་ལམ་དང༌། རིགས་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ལ་ནི་སྐྱེའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་བཅུ་སྔར་སྐྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱས་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཤེས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པས་ཆོས་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡང་ཡོད་པ་སྲིད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འགོག་པ་དང་ལམ་དག་ནི། ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་འོག་མ་ཡང་དམན་པར་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དག་ནི་ས་འོག་མ་དམན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་ གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་རྒྱལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་སྔར་རྒྱལ་བར་གྱུར་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་རྒྱལ་ཟིན་པས་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཤེས་པ་ནི་ག
Chinese
从灭尽生起的作意之智慧，是无漏的，这被称为灭尽智。什么是道智？对于道，以道、理、修、决择而作意的智慧，是无漏的，这被称为道智。之所以说“最初”，是为了区别于未生智，因为未生智是在已作之相续中产生的。说“是所有无漏智慧的因”是指在先生起十种智慧的情况下，未生智是具有同等分因的所有无漏的因。灭尽智不是所有无漏的因，因为未生智更为殊胜，所以不是因。说“是所有之对治”是指欲界见道和修道所断的五种行相的一切对治，法智是见道和修道所摄的以四圣谛为对境的一切，所以说，法智只是欲界的对治。然而，法智也可能是色界和无色界的对治。那是什么呢？是对灭尽和道之法智。灭尽和道，不属于界，所以它们不会被置于下等。苦和集之谛是下等，所以对它们进行对境的法智不是色界和无色界的对治，应该理解这一点。提到修道，是因为在色界和无色界中行持的见道所断之法，是被随知忍所摧毁的。那么，为什么随知以灭尽和道为对境，被修道所摄，却不是三界的对治呢？因为已经胜过了欲界。只有法智才能先胜过欲界，然后随知才生起，因此，因为已经胜过了欲界，所以它不是欲界的对治，而是法智。
English
The wisdom of attention arising from cessation, which is without outflows, is called the wisdom of cessation. What is the wisdom of the path? The wisdom of attending to the path with path, reason, practice, and determination, which is without outflows, is called the wisdom of the path. The reason for saying "initially" is to distinguish it from the unarisen wisdom, because the unarisen wisdom arises in the continuum of what has been done. Saying "is the cause of all wisdom without outflows" means that in the case of first generating the ten wisdoms, the unarisen wisdom is the cause of all without outflows with an equal share cause. The wisdom of exhaustion is not the cause of all without outflows, because the unarisen wisdom is more excellent, so it is not the cause. Saying "is the antidote to all" means that the antidote to all five aspects included by what is abandoned by the seeing and meditation of the desire realm, the Dharma wisdom is all that is aimed at the four noble truths included by the path of seeing and meditation, so it is said that the Dharma wisdom is only the antidote to the desire realm. However, Dharma wisdom may also be the antidote to the form and formless realms. What is that? It is the Dharma wisdom for cessation and path. Cessation and path do not belong to the realm, so they are not placed as inferior. The truths of suffering and origin are inferior, so the Dharma wisdom that takes them as objects is not the antidote to the form and formless realms, this should be understood. Mentioning the path of meditation is because what is abandoned by the path of seeing that is practiced in the form and formless realms is to be destroyed by the forbearance of subsequent knowledge. So why is it that subsequent knowledge, which takes cessation and path as its object and is included by the path of meditation, is not the antidote to the three realms? Because it has already overcome the desire realm. Only Dharma wisdom can first overcome the desire realm, and then subsequent knowledge arises after that, therefore, because it has already overcome the desire realm, it is not the antidote to the desire realm, but Dharma wisdom is.