Tibetan
དོ། །ཟག་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིང་བསལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོ་འཕོ་བར་སྦྱོར་བའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་རྣམས་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་རིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་འཕོའམ། འོན་ཏེ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཉི་གར་ཡང་སྲིད་དོ་སྙམ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དོན་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འབགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གི་དབང་པོ་དག་རྣོན་པོར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བསམས་ནས། འཇིག་ རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་དག་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ལ་ལ་ནི་དད་པས་མོས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་སློབ་པ་མ་སྨོས་པ་ནི་སློབ་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་སློབ་པ་ཡང་དབང་པོ་དག་འཕོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གཡོ་བ་ལས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ནས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་དོན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ཉེ་བར་མི་སྤྱོད་དེ་མངོན་དུ་མི་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ཇི་ཞིག་གིས་བརྩལ་བ
Chinese
དོ། །如是所说，从一切如漏处之法中，已变得清凉且已去除，那是就学习阶段而言的。因为说已从如漏处之法欲乐中变得清凉。论师认为是就阿罗汉的阶段而言而那样说的，也没有过失。因为不可能结合，所以在见道上不是，因为见道是十五刹那，在那里没有机会结合以转移根器。有些人说，在异生位时，诸根会转移，那么是以何种方式，是以具有何种适当之相的道来转移诸根呢？还是以具有寂静等相来转移呢？因为没有特别区分，所以认为两种情况都有可能。就像这样，论师会解释说，圣者的诸根不会以具有染污的道来转移，因为特别区分了“染污者”的缘故。无论如何，想到要努力使我的诸根变得敏锐，在修习世间或出世间道时，应知诸根会以无间道和解脱道的次第来转移。有些人说，这是在信解位时，这里没有提到无学，是因为这是有学和异生位的缘故。也应理解无学也会转移诸根。如果具有不动法者，安住于现法乐住者，如何会完全退失呢？这是因为如果根器敏锐，甚至安住于现法乐住者也不可能完全退失，更何况从解脱的不动法中退失呢？认为不可能而提问。对于佛陀来说，只有从亲近处才会完全退失，这是因为为了调伏众生而进入，所以不会亲近安住于现法乐住者，即不会显现。也有从那和未获得者中完全退失，这是指对于具有不动法者，以何种方式来修习呢？
English
Do. It is said that it has become cool and removed from all things like the place of leakage, which is in terms of the stage of learning. Because it is said that it has become cool from the practice of wanting things like the place of leakage. The teacher thinks that it is said in that way in terms of the stage of the Arhat, and there is no fault. Because it is impossible to combine, it is not on the path of seeing, because the path of seeing is fifteen moments, and there is no opportunity to combine to transfer the senses there. Some people say that the senses will be transferred in the stage of ordinary beings, so in what way, with what kind of appropriate aspect, does the path transfer the senses? Or is it transferred with aspects such as peace? Because there is no special distinction, it is thought that both situations are possible. Like this, the teacher will explain that the senses of the noble ones will not be transferred by the path with defilements, because the "defiled ones" are specially distinguished. In any case, thinking of trying to make my senses sharp, when practicing the worldly or transcendental path, it should be known that the senses will be transferred in the order of the uninterrupted path and the path of liberation. Some people say that this is at the stage of faith, and the non-learner is not mentioned here, because this is the stage of the learner and the ordinary being. It should also be understood that the non-learner will also transfer the senses. If one has the nature of immovability, how can one who dwells happily in the present Dharma completely degenerate? This is because if the senses are sharp, it is impossible to completely degenerate even from those who dwell happily in the present Dharma, let alone degenerate from the immovable Dharma of liberation? It is asked because it is thought to be impossible. For the Buddha, only from close association will there be complete degeneration, because in order to subdue beings, they do not associate with those who dwell happily in the present Dharma, that is, they do not manifest. There is also complete degeneration from that and what has not been obtained, which means, in what way does one practice for those who have the nature of immovability?
Tibetan
ས་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་དང༌། གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ལ་ལས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཀྱི་མཐའ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང༌། རང་བྱུང་གི་ཆོས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་མ་ཐོབ་ལ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོས་ཀྱང་རུང་བྱུང་གི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་ཁ་ཅིག་ཐོབ་པ་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལའོ། །ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མདོ་དང་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གང་ ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལས་འདི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ནིང་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའི་མདོ་དེ་དང་མི་འགལ་ལོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་ཅར་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ་གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཁོ་ན་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ལ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་སྨྲ་བ་ན་རེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་བདེན་ན། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་ཟིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ནི་ལ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་གཡེན་སྤྱོ་བའི་ཉེས་པས་དབང་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ལ་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་གཡེན་སྤྱོ་བའི་ཉེས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི
Chinese
对于亲近处所而完全退失，以及由于没有获得殊胜之人的法而从没有获得中完全退失也是有的。比如，对于不退法者，也有一些人没有获得大声闻圣者舍利子和目犍连等人的最极边际之法，以及自生之法，即使是大声闻也没有获得自生之殊胜法，不具备获得，等等。阿罗汉对其他人，是指具有退失之法者等根器迟钝者。从获得中也有退失，这句话中，“也”字表示先前所说的也有退失。不退法者亲近处所而产生退失，因此与经部不相违背。这句话是指，从“于现法中”到“无论何者，此将退失”之间所出现的经文，与该经文不相违背。分别说部说，六种阿罗汉的解脱也是不退的。如果所有阿罗汉的无漏解脱都是不退的，那么为什么不与时俱进地将解脱本身安立为不退法者，而其他则不是呢？因此，说不退失者说，所有无漏解脱都是不退的，说了这个。即使那是真的，如何安立为不退法者呢？就像已经说过的，从安住于现法中的快乐者中，有些人由于利养和恭敬的过失而失去能力，因此会退失，即根器迟钝者。有些人不会退失，即根器敏锐者。因此，将他们安立为不退法者。因为根器迟钝者从安住于现法中的快乐者中，由于利养和恭敬的过失而退失，而根器敏锐者则不会，因此，如何使不退法者从安住于现法中的快乐者中退失呢？
English
There is complete degeneration in approaching a place, and there is also complete degeneration from not obtaining because of not obtaining the Dharma of a special person. For example, for those with the Dharma of non-regression, some have not obtained the Dharma of the ultimate limit of great hearers such as the venerable Śāriputra and Maudgalyāyana, and some have not obtained the Dharma of self-origination, and even great hearers have not obtained some special Dharma of self-origination, not possessing attainment, and so on. "Arhat to others" refers to those with the Dharma of degeneration, etc., who are dull-witted. In the statement "there is also degeneration from attainment," the word "also" indicates that there is also the degeneration mentioned earlier. The statement that "the Dharma of non-regression arises from approaching a place, therefore it does not contradict the Sutra" means that it does not contradict the Sutra that appears from "in this life" to "whatever, this will degenerate." The Vaibhāṣikas say that the liberation of all six Arhats is also non-regression. If the uncontaminated liberation of all Arhats is indeed non-regression, then why is it said that liberation alone is established as the Dharma of non-regression without being combined with time, and others are not? Therefore, those who say non-degeneration say that all uncontaminated liberation is non-regression, and this is said. Even if that is true, how is it established as the Dharma of non-regression? Just as it has been said, from those who abide in happiness in this life, some degenerate because of the fault of gain and honor, thus losing their power, i.e., those who are dull-witted. Some do not degenerate, i.e., those who are sharp-witted. Therefore, they are established as the Dharma of non-regression. Because dull-witted ones degenerate from those who abide in happiness in this life because of the fault of gain and honor, while sharp-witted ones do not, therefore, how can the Dharma of non-regression degenerate from those who abide in happiness in this life?