Tibetan
སུ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔར་བཤད་པའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་གཉིས་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ། །འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ལྔའི་བར་དང་ལྡན་གྱི་དྲུག་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འབྲས་བུ་བཞི་རྣམས་གཞག་པ་ནི། །རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ལ་སྔོན་ལམ་བཏང་བ་དང༌། །གཞན་ཐོབ་པ་དང་ཟད་བསྡོམས་དང༌། །ཤེས་པ་བརྒྱད་མཚན་ཐོབ་པ་དང༌། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤངས་པ་སྡོམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྡོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དང་པོ་སྤངས་པ་ནས་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་བར་ལ་གནས་པ་ཡང་དྲུག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་བསྡོམས་པ་དེ་དང་འདྲ་བས་སོ། །སྔོན་ནམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྔོན་རོལ་ལམ་འོག་ཏུའམ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ནས་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཚེ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ལ་ཐོབ་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པ་ རྣམས་དང༌། ཐ་མའི་ཆ་དང་
Chinese
谁知具有二者，即彼时，见前述欲界中所行之苦与集，故而具有已断应断之遍知，以及见色界与无色界中所行之苦与集，故而具有已断应断之遍知。于灭法智忍位者，亦唯具二者。于灭法智者，则具三者等，应如是配合。然安住于见道者，至五者之间，不具六者，因第十六刹那为修道所摄故。安住于道后智者，具有六遍知，即前述诸遍知，以及于色界与无色界中所行之道，见而断除应断之遍知。安立四果者，以五因故乃成办。于果上，舍弃前道，及获得其他与尽灭总集，获得八智相，及获得十六行相。如是讲解岂不妥当耶？答：断为总集，然遍知非总集，故无相违。如云：乃至未得离欲界欲，此中“乃至”之语，乃显示从以修断所断之烦恼第一品断除，至断除第八品之间，安住于此位者，亦唯具六者。所谓“彼等完全退失”，乃谓离欲界欲者，与完全退失之总集相同故。所谓“先已获得离欲界欲”，若问于现观之前，或于现观之后，或云如何耶？答：以世间道离欲界欲，而入决定者，于道后智时，与最后分相应之断除遍知一者，乃具有之。如是，若彼圣者于心之十六刹那获得，则为不还，非为预流或一来。亦有云：断除与最后分相应之五者，则为不还。如是，则断除见所断者，及最后分与
English
Whoever knows possesses two things. At that time, having seen the suffering and origin that operate in the desire realm mentioned earlier, they possess the complete knowledge of having abandoned what should be abandoned. And having seen the suffering and origin that operate in the form and formless realms, they possess the complete knowledge of having abandoned what should be abandoned. Those who abide in the forbearance of knowing the Dharma in cessation also possess only two things. Those who know the Dharma in cessation possess three things, and so on, which should be combined accordingly. However, those who abide in the path of seeing possess up to five things, but not six, because the sixteenth moment is included in the path of cultivation. Those who abide in the subsequent knowledge of the path possess six complete knowledges, namely, all the previously mentioned ones, and the complete knowledge of having abandoned what should be abandoned by seeing the path operating in the form and formless realms. The establishment of the four fruits is accomplished because of the five causes. On the fruit, abandoning the previous path, and obtaining others, and the total collection of exhaustion, obtaining the eight characteristics of knowledge, and obtaining the sixteen aspects. Isn't it inappropriate to explain it this way? Answer: Abandonment is a collection, but complete knowledge is not a collection, so there is no contradiction. As it is said: As long as one has not obtained detachment from desire in the desire realm, the word "as long as" here shows that from the first stage of abandoning the afflictions to be abandoned by cultivation, to the stage of abandoning the eighth stage, those who abide in this position also possess only six things. The so-called "completely lost from them" means that those who are detached from desire in the desire realm are the same as the total collection of complete loss. The so-called "having previously obtained detachment from desire in the desire realm," if asked before or after the direct perception, or how is it? Answer: Having detached from desire in the desire realm by the worldly path, and having entered certainty, at the time of the subsequent knowledge of the path, one possesses the one complete knowledge of abandoning what is in accordance with the final part. Thus, if that noble one obtains it in the sixteen moments of the mind, then he is a non-returner, not a stream-enterer or a once-returner. It is also said that by abandoning the five that are in accordance with the final part, one becomes a non-returner. Thus, those who have abandoned what should be abandoned by seeing, and the final part and
Tibetan
མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པ་བསྡོམས་པའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསྡོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྡོམ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྒྱུ་མཐའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྡོམ་པར་འདོད་ཀྱི་གཅིག་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བསྡོམས་པ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྤངས་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དག་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ཕྱིར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ན་ནི་དྲུག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་དང་ ལྡན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཆེས་མང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་
Chinese
为了总摄断除五种相同之处，只具有断除与最后部分相同之处的一个遍知。在现观之下，次第获得从欲界断除贪欲，也只具有断除与最后部分相同之处的一个遍知。获得阿罗汉果位，则只具有一个，因为那时总摄了遍知。说“即使在色界中行持的遍缠而完全退失”的差别，是为了断除在欲界中行持而完全退失的具有六个遍知，以及断除在无色界中行持而完全退失的具有两个遍知。说“获得断除色界贪欲，则具有两个遍知”，意思是说不来者断除了色界的贪欲。如果从界中断除了贪欲，为什么不总摄呢？因为没有获得果位。从界中断除贪欲和获得果位，是想用一切因来总摄遍知，而不是只用一个。说“即使在无色界中行持的遍缠而完全退失”，是因为获得阿罗汉果位而总摄了断除与最后部分相同之处，以及色界贪欲灭尽的遍知等，如果被在无色界中行持的烦恼从阿罗汉果位完全退失，则会再次获得。在色界中行持而完全退失，则会具有一个；如果在欲界中行持而完全退失，则会具有六个，因此说了在无色界中行持的遍缠。说不来者和阿罗汉等，是因为没有断除色界贪欲，所以想说不来者和阿罗汉等，因为断除了色界贪欲的不来者，则会具有两个遍知。 说“不是很多”，是想如同次第入流者一样，不是非常多。说“总摄”是什么意思呢？是名为“唯一安立”的同义词。说“以二因”是
English
In order to summarize the abandonment of the five similarities, one possesses only one complete knowledge that abandons the similarity with the final part. Under direct realization, gradually obtaining freedom from desire from the desire realm also possesses only one complete knowledge that abandons the similarity with the final part. Obtaining the state of an Arhat possesses only one, because at that time, the complete knowledge is summarized. The distinction of saying "even if one completely deteriorates due to pervasive entanglement while practicing in the form realm" is to abandon the one who completely deteriorates while practicing in the desire realm, possessing six complete knowledges, and to abandon the one who completely deteriorates while practicing in the formless realm, possessing two complete knowledges. Saying "obtaining freedom from desire for the form realm, one possesses two complete knowledges" means that the non-returner has abandoned desire for the form realm. If one has abandoned desire from the realm, why is it not summarized? Because there is no attainment of the result. Abandoning desire from the realm and attaining the result, one wants to summarize the complete knowledge with all causes, but not with just one. Saying "even if one completely deteriorates due to pervasive entanglement while practicing in the formless realm" is because obtaining the state of an Arhat summarizes the abandonment of similarity with the final part, and the complete knowledge of the exhaustion of desire for the form realm, etc. If one completely deteriorates from the state of an Arhat due to the afflictions of practicing in the formless realm, one will obtain it again. One who completely deteriorates while practicing in the form realm will possess one; if one completely deteriorates while practicing in the desire realm, one will possess six, therefore it is said that pervasive entanglement while practicing in the formless realm. Saying the non-returner and the Arhats, etc., is because they have not abandoned desire for the form realm, so one wants to say the non-returner and the Arhats, etc., because the non-returner who has abandoned desire for the form realm will possess two complete knowledges. Saying "not many" means that one thinks it is not very many, like the one who gradually enters the stream. What does "summarize" mean? It is a synonym for "solely establishing." Saying "with two causes" is