Tibetan
་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་ལ་རྫས་སུ་བཟུང་ན་ནི་རྫས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁ་ཅིག་ལ་ཅི་རིགས་པར་རྫས་གཞན་དབྱིབས་དང་ཡང་བ་ཉིད་དང༌། ལྕི་བ་ཉིད་དང༌། འཇམ་པ་ཉིད་དང༌། རྩུབ་པ་ཉིད་དང༌། གྲང་བ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང༌། སྐོམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྫས་བརྒྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫས་དགུ་པ་ཡིན་པ་ནས་རྫས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་རྫས་བརྒྱད་པའི་ངེས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྫས་དགུ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་རྫས་དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་པའི་ངེས་པ་ཉམས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྫས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། རེག་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་འབྱུང་བས་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་སྒྲ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་རྫས་བཞི་པ་ཡིན་ལ་སྒྲ་དང་བཅས་ན་ནི་རྫས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞིའོ། །རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ །དེ་ལྟར་ན་དབྱིབས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལ་ཡང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་རེག་བྱ་ཡིན་པས་འདི་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ལ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནས་ཕྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་མངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་མང་པོར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྔོན་པོའམ་སེར་པོ་གཅིག་གི་རྟེན་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཞན་དྲིའམ་རོའི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་རྟེན་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་རིགས་ལ་རྫས་སུ་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གྱི་རིགས་ལ་རྫས་སུ་བཟུང་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཅིག་གི་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལས་ནི་མི་འདའོ། །དེ་ལྟར་འབད་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་རྫས་ཁོ་ན་ལ་རྫས་
Chinese
如果将自性等等的极微之物执为实物，那么说具有八种实物等等就太少了，因为某些东西根据情况也有其他的实物，如形状、轻性、重性、柔性、粗性、冷、饥、渴等等。如果是这样，那么所谓的第八种实物就会变成第九种实物，乃至第十四种实物，这样一来，第八种实物的确定性就会丧失。对于第九种实物等等，也应同样地应用。同样地，在色界中，也应理解到第六、第七和第八种实物的确定性会丧失。说“应说具有四种实物”是因为什么呢？因为经中说“触是两种”，因此，地等诸要素也是触的生处，因此，如果承认没有声音，那么就应说色、香、味、触是四种实物，如果带有声音，那么就是五种实物。所谓“成为所依的是什么”是指地等四者。所谓“成为能依的是什么”是指色、香、味、触的一个方面。这样一来，因为形状也包含在色之中，而且轻性等等也是触，所以说这太少是不对的，而且将作为所依的从触的生处中取出，显示为四种，所以说太多也是不对的。因此，所谓“要素的实物会变得很多”是广说的。分别说者们的宗义是，作为原因的蓝色或黄色的一种所依的四大，并不是作为原因的其他色、香、味的所依。那么是什么呢？它们的所依只是其他的四大。所谓“在此将种类执为实物”是指，在此将四大种类的种类执为实物，其他的四大种类也不会超出一种四大种类的种类。因此，为什么要努力进行分别解释呢？因为这里稍微将实物仅仅执为实物
English
If we take the subtle substances of nature and so on as real substances, then saying that they possess eight substances is too little, because some things, according to circumstances, also have other substances, such as shape, lightness, heaviness, softness, roughness, cold, hunger, thirst, and so on. If this is the case, then what is called the eighth substance will become the ninth substance, and even the fourteenth substance, so that the certainty of the eighth substance will be lost. The same should be applied to the ninth substance and so on. Similarly, in the realm of form, it should also be understood that the certainty of the sixth, seventh, and eighth substances will be lost. Why is it said that "it should be said to have four substances"? Because the sutra says that "touch is of two kinds," therefore, the elements such as earth are also the source of touch, therefore, if it is admitted that there is no sound, then it should be said that form, smell, taste, and touch are four substances, and if there is sound, then it is five substances. What is meant by "what is the support" refers to the four elements such as earth. What is meant by "what is supported" refers to one aspect of form, smell, taste, and touch. In this way, since shape is also included in form, and lightness and so on are also touch, it is not right to say that this is too little, and it is also not right to say that it is too much because the support is taken out of the source of touch and shown as four kinds. Therefore, the so-called "the substances of the elements will become many" is a broad statement. The tenets of the Vaibhashikas are that the four elements that are the support of one blue or yellow form that is the cause are not the support of other forms, smells, or tastes that are the cause. What then? Their support is only the other four elements. The so-called "here, the genus is taken as the substance" means that here, the genus of the four great elements is taken as the substance, and the other four great elements will not go beyond the genus of one of the four great elements. Therefore, why bother to explain in detail? Because here, a little bit, only the substance is taken as the substance.
Tibetan
སུ་གཟུང་སྟེ། རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་སུ་གཟུང་སྟེ། རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་དེའི་རིགས་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ནི་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དོན་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་འདུན་པ་སྟེ། འདོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཅི་དེ་རྣམས་ངེས་པར་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་དག་གི་དོན་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་བསགས་པར་གནས་པ་དག་ལ་འབྱུང་བ་དང་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་གཅིག་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བོང་རྡོག་སྐམས་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་གཉིས་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་གཤེར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་གསུམ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །དེ་ཉིད་དྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པའི་བར་ཡང་ཡོད་དེ་བོང་རྡོག་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་འདུས་པ་གང་ལ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདུས་པ་ལ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འོད་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་རླུང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཨ་ག་རུའི་སྡོང་བུ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིའོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་ལྷན་ཅིག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་མེད་པར་མི་སྐྱེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་སེམས་མེད་པར་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཐམ
Chinese
如何执取呢？就是作为所依的那些。稍微一点是作为生处的物质而执取，就是作为有依的那些。作为有依的那些也应当执取为同类。这是说，词句是从意乐的角度进入的，所以应当考察意义。这是说，简略和广大的随行之词就是意乐，因为是从意欲的角度进入的，所以应当考察那些意义，即那些是否一定是同时产生。瑜伽行派作意者们必定会说，在积聚处所安住的那些，是从生起和变化而来的。如何呢？回答说：也有从一个聚合生起的，比如干燥的土块。也有从两个生起的，比如同样的湿润。也有从三个生起的，比如同样的温暖。甚至有从一切生起的，比如土块湿润和温暖的那个行进的状态。对于作为因的色，也应当了知，在哪个聚合上，哪个作为因的色被缘取，它就在那里。也有聚合具有一个作为因的色，比如光。也有具有两个作为因的色，比如风，伴随着声音和气味。也有具有三个作为因的色，比如烟。那是因为通过色、气味和触觉的差别而完全区分的缘故，对于此，应当了知触觉的差别就是轻。也有具有四个作为因的色，比如沉香树。也有具有五个作为因的色，比如同样的伴随着声音。应当说像这样等等。其余的也应当说，就是那些不具有心和心所的。心和心所决定同时。这是说，心也必须有心所才能生起，而心所也必须有心才能生起，应当这样决定，而不是一切心
English
How to grasp? It is those that have become the basis. A little is grasped as the substance of the birthplace, which is what has become the dependent. Those that have become dependent should also be grasped as the same kind. It is said that words enter from the perspective of intention, so the meaning should be examined. This is to say that the words that follow the concise and the extensive are intention, because they enter from the perspective of desire, so the meaning of those should be examined, that is, whether those are necessarily produced simultaneously. Those who practice yoga and contemplate will surely say that those who dwell in the accumulated place are those that have come from arising and change. How is it? It is said that there are also those that arise from one aggregate, such as a dry clod. There are also those that arise from two, such as the same moisture. There are also those that arise from three, such as the same warmth. There are even those that arise from all, such as the state of the clod being moist and warm. For the form that is the cause, it should also be known that on which aggregate, which form that is the cause is perceived, it is there. There are also aggregates that have one form as the cause, such as light. There are also those that have two forms as the cause, such as wind, accompanied by sound and smell. There are also those that have three forms as the cause, such as smoke. That is because it is completely distinguished by the difference of form, smell, and touch. For this, it should be known that the difference of touch is lightness. There are also those that have four forms as the cause, such as the agarwood tree. There are also those that have five forms as the cause, such as the same accompanied by sound. It should be said like this and so on. The rest should also be said, that is, those that do not have mind and mental factors. Mind and mental factors are definitely together. This is to say that the mind must have mental factors to arise, and the mental factors must have mind to arise, it should be determined like this, not all minds.