Tibetan
་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲས་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དེ་ལ་དད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་དང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཀུན་ཤེས་པར་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། དབང་པོ་དགུ་ནི་རེ་རེ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དང་ཡང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་གིས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཐལ་བར་ མི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་ནི་མ་བཤད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཕན་ཆད་ནམ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འདི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་ཐོབ་པོ་ཞེས་པ་ལས། ས་གོང་མ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་འདི་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་གི་ཚེ་དང་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །གང་གི་ཚེ་དེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཕན་ཆད་ནམ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ན་གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཁོ་ན་འགོག་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མེད་དེ། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོས་ནི་ནུས་ཏེ། དབང་པོ་སྤོ་བ་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ན་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མཐར་གྱིས་འཐོབ་པ་འདི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ནས་དབང་པོ་འཕོ་བར་བྱེད་ལ་དབང་པོ་འཕོས་
Chinese
如果依靠它来获得阿罗汉果，那就是通过乐受根获得的。获得果位时，信等五根、意根、俱知根和俱知根所依之根，以及乐受、喜受、舍受根中的任何一个，这九根是各自起作用的。又因为是反复获得，所以说是十一根。有人问：这对于不还果来说，又会如何成为过失呢？意思是：为什么经论中只说阿罗汉果是由十一根获得的，而不说不还果呢？回答是：这在完全退失之前，是永远无法通过乐受根获得的。所谓不还果，是指获得了第三禅及以上境界的人。如果从更高的境界退失，就不能说这个人是从不还果退失，即使是退到第二禅也是如此。当他从初禅退失时，才能说他从不还果退失，因为不还果是通过舍弃与最后部分相应的五种事物来安立的。当他从离欲界贪欲中退失时，如果没有第三禅，那他怎么能通过乐受根获得不还果呢？因此，经中说，这在完全退失之前，是永远无法通过乐受根获得的。那么，这可以通过喜受根获得吗？如果有人问：为什么唯独遮止乐受根呢？回答是：如果要在第九解脱道中进入正行禅定，就可以获得。但这是不可能的，因为凡是会退失的人，都是钝根者，而钝根者是无法在第九解脱道中进入正行禅定的。利根者才能做到，但改变根器是很困难的。如果有人说：这是真的，但如果钝根者最终获得了不还果，又从不还果退失，然后改变根器，根器改变了
English
If one attains the state of an Arhat through it, then it is attained through the faculty of pleasure. When attaining the fruit, any one of the nine faculties—the five faculties of faith and so on, the mind faculty, the faculty of complete knowledge, the faculty associated with complete knowledge, and the faculties of pleasure, joy, and equanimity—each performs its function. And because it is attained again and again, it is said to be by eleven. Someone asks: How does this become a fault with regard to the Non-returner? The question means: Why does the scripture only say that the fruit of Arhatship is attained by eleven, and not say that the fruit of Non-returning is also attained? The answer is: This is never attained by the faculty of pleasure until one has completely fallen away. The Non-returner is said to have attained the level of the third dhyana and above. If one falls away from a higher level, it is not said that this person has fallen away from the fruit of Non-returning, even if one falls back to the second dhyana. It is only when one falls away from the first dhyana that it is said that one has fallen away from the fruit of Non-returning, because the fruit of Non-returning is established by abandoning the five things that correspond to the final part. When one falls away from being free from desire and attachment, if there is no third dhyana, how can one attain the fruit of Non-returning through the faculty of pleasure? Therefore, it is said that this is never attained by the faculty of pleasure until one has completely fallen away. Then, can this be attained by the faculty of joy? If someone asks: Why do you only exclude the faculty of pleasure? The answer is: If one enters the actual samadhi in the ninth path of liberation, it can be attained. But this is not possible, because whoever is going to fall away is a dull faculty, and whoever is a dull faculty cannot enter the actual samadhi in the ninth path of liberation. Sharp faculties can do it, but it is difficult to change faculties. If someone says: That is true, but if a dull faculty eventually attains the fruit of Non-returning, and then falls away from it and changes faculties, and the faculties have changed
Tibetan
ནས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོན་པོར་གྱུར་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཁོ་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་བོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་ གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་དགུའམ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འཇུག་ན་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་པོ། ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་འཇུག་པར་བྱེད་ན་ནི་དགུ་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཕན་ཆད་ནམ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དེ་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འབྲས་བུ་དེ་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་དང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དག་གིས་འཐོབ་པོ། །དེ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་དབང་པོ་སྦྱངས་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་ཏེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་པ་ལ་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་བརྒྱད་པ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་དགུ་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོས་ཀྱང་འཐོབ་པོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་དེས་ནི་དུས་གཉིས་དག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དགག་པའི་དོན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངེས་པ་ ལ་ཞུགས་ཀྱང་རུང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆག
Chinese
而且变得根器敏锐，仅通过之前所说的次第，就能获得不来果。如果进入第九个解脱道之正行，那么不来果将通过九个或八个根获得。如果通过世间道进入，则通过信等五根、意根，以及由无间道所摄的舍根，和由解脱道正行的禅定所摄的乐意根获得。如果通过出世间道进入，则应理解第九个是遍知根。因此，说“此后永远无法通过乐根获得，因为已经完全退失”是说得很好的。那么，以离欲为先，将通过十一个根获得。如何呢？如果钝根之人获得第三禅，并依靠第三禅而进入决定，那么在第十六个心刹那，将成为不还者。他将通过乐根、信等五根、意根、遍知根和遍知根的根获得果位。因此，如果从不来果中完全退失，并通过修习根而成为根器敏锐者，仅仅依靠无与伦比的（道），而获得不来果，并进入第九个解脱道之正行，那么他的果位将如前一样，通过舍根、乐意根、信等五根、第八个意根和第九个遍知根获得。如果有人问，那么这个人将在两个时期通过十一个根获得不来果吗？因此，为了驳斥这些，说“以离欲为先，则不会完全退失”，因为他的离欲是通过两种道获得的。也就是说，无论依靠什么而进入决定，都不会完全退失对欲的离欲。因此，他的离欲，即对欲的贪欲
English
Moreover, having become keen in faculties, one attains the fruit of non-returning solely through the previously explained sequence. If one enters the actual practice of the ninth path of liberation, then that fruit of non-returning will be attained through nine or eight faculties. If one enters through the worldly path, then it is attained through the five faculties of faith and so forth, the faculty of mind, the faculty of equanimity gathered by the path of no interval, and the faculty of mental ease gathered by the contemplation of the actual practice of the path of liberation. If one enters through the supramundane, then one should understand that the ninth is the faculty of complete knowledge. Therefore, it is well said that "after this complete degeneration, it is never attained by the faculty of ease." Well then, with detachment as the precursor, it will be attained by eleven faculties. How so? If a person of dull faculties, having attained the third dhyana, enters certainty relying on the third dhyana, then in the sixteenth moment of mind, he will become a non-returner. He attains that fruit through the faculty of ease, the five faculties of faith and so forth, the mind, the complete knowledge, and the faculties that bring about complete knowledge. Therefore, if one completely degenerates from that fruit of non-returning, and having trained the faculties, becomes the nature of keen faculties, and relying solely on the unsurpassed, attains the fruit of non-returning, and enters the actual practice of the ninth path of liberation, then his fruit, as before, is also attained through the faculty of equanimity, the faculty of mental ease, the five faculties of faith and so forth, the eighth faculty of mind, and the ninth faculty of complete knowledge. If someone asks, "Then will that person attain the fruit of non-returning through eleven faculties in two periods?" Therefore, in order to refute these, it is said, "With detachment as the precursor, there will be no complete degeneration," because his detachment is attained through two paths. That is to say, no matter what one relies on to enter certainty, one will not completely degenerate from detachment from desire. Therefore, his detachment, that is, the desire for desire.