Tibetan
ས་ཀྱི་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་འཆི་བ་དག་ལ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་འགག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཕན་ཚུན་བྲལ་ཏེ་འགག་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྔ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། གཟུགས་མེད་དག་ཏུ་འཆི་བ་ནི། །ཡིད་དང་སྲོག་དང་བཏང་སྙོམས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འཆི་བའི་ཚུལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྲིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་དགེ་བའོ། ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་འཆི་བའི་ཚུལ་ནི་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆི་བ་ལ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་བསྣན་པར་བྱ་སྟེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ། །དེས་ན་གང་དུ་གསུམ་བཤད་པ་དེར་ནི་བརྒྱད་དོ། །གད་དུ་བརྒྱད་ཡིན་པ་དེར་ནི་བཅུ་གསུམ་མོ། །གང་དུ་བཅུ་ཡིན་པ་དེར་ནི་བཅོ་ལྔའོ། །གང་དུ་དགུ་ཡིན་པ་དེར་ནི་བཅུ་བཞིའོ། །ཡང་གང་དུ་བརྒྱད་ཡིན་པ་དེར་ནི་བཅུ་གསུམ་མོ། །གང་དུ་བཞི་ཡིན་པ་དེར་ནི་དགུའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བརྩི་བར་བྱའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཁམས་དག་ན་ནི་རིམ་གྱིས་འཆི་བ་མེད་དོ། །དབང་པོའི་སྐབས་སུ་དབང་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབང་པོའི་སྐབས་སུ་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཆོས་ཏེ་དབང་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རམ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དབང་པོའི་སྐབས་ཏེ་དབང་པོའི་ཕུང་པོ་ལས་དབང་པོའི་ཆོས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རམ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དཔྱད་དེ་བསྟན་བཅོས་འདི་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐ་མ་གཉིས་དགུས་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དགུ་དག་གིས་འཐོབ་པ་ནི་དགུས་འཐོབ་པའོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། འབྲས་བུ་ཐ་མ་གཉིས་སོ། །ཐ་མ་ན་འདུག་པ་ནི་ཐ་མ་དག་གོ །འབྲས་བུ་ཐ་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཐ་མ་དག་སྟེ་དེ་གཉིས་སོ། །ཡང་ཐ་མ་དག་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབྱུག་པ་ལ་ཐ་མ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྲེངས་ཏེ་འདུག་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་མ་ཡིན་ནོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བར་མ་དག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཐ་མ་དེ་གཉིས་ནི་དབང་པོ་དགུ་ཁོ་ནས་འཐོབ་སྟེ། དགུ་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་མ་ གཏོགས་པ་དག་དང༌། ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་དགུས་འཐོབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་ལས་སྐད་ཅིག་པ་ཅྭ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་བར་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཐོབ་བོ། །དེ་ན་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དེ་གནས་སྐབས་དེ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་ གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ།
Chinese
要知道，所有这些地界都只是具有特殊性。为了说明这种特殊性，提到了“次第死亡有四”。对于这些，认为“各自没有止息”是指在欲界中，彼此分离而没有止息。 “善心中常有五”指的是，如“在无色界中死亡，有意识、生命和舍”。像这样，以上所说的所有死亡方式都是具有特殊性的。死亡的心识可能有三种，即烦恼的、无记的和善的。 其中，烦恼的和无记的死亡方式，已经以普遍说明的方式讲述完毕。以善心死亡时，应加上信等五种，因为信等这些在善心中是必然存在的。因此，在何处说了三，那里就是八。在何处是八，那里就是十三。在何处是十，那里就是十五。在何处是九，那里就是十四。又在何处是八，那里就是十三。在何处是四，那里就是九，应该详细计算。在色界和无色界中，没有次第死亡。 “在根的章节中，应该考察所有的根法”，有些人说，在根的章节中要做的是考察所有的根法，即根的状态的差别或作用的差别。另一些人说，根的章节是指从根的蕴中考察根法，即状态的差别或作用的差别，因为这部论典也是简略的。 “最后的两个果位由九获得”，意思是说，由九根获得的是由九获得。什么是呢？是最后的两个果位。处于最后的是最后的。最后的果位是最后的果位，即那两个。又，什么是最后的呢？是入流果和阿罗汉果，就像棍子有两个末端一样，从伸展开来安住的那些中
English
It should be understood that all these realms are only with specific distinctions. To explain this distinction, it is mentioned, "There are four gradual deaths." Regarding these, the thought that "each does not cease separately" refers to the fact that in the desire realm, they do not cease separately from each other. "In virtue, there are always five" refers to the fact that, like "in the formless realms, death is with mind, life, and equanimity." Like this, all the ways of death mentioned above are with specific distinctions. The mind of death can be of three types: afflicted, unspecified, and virtuous. Among these, the ways of afflicted and unspecified death have already been explained in a general way. When dying with a virtuous mind, five things such as faith should be added, because these things such as faith are necessarily present in a virtuous mind. Therefore, where three are mentioned, there are eight. Where there are eight, there are thirteen. Where there are ten, there are fifteen. Where there are nine, there are fourteen. Again, where there are eight, there are thirteen. Where there are four, there are nine, and this should be calculated in detail. In the form and formless realms, there is no gradual death. "In the section on faculties, all the dharmas of the faculties should be examined." Some say that what should be done in the section on faculties is to examine all the dharmas of the faculties, that is, the differences in the state of the faculties or the differences in their functions. Others say that the section on faculties refers to examining the dharmas of the faculties from the aggregate of faculties, that is, the differences in state or the differences in function, because this treatise is also concise. "The last two fruits are obtained by nine," which means that what is obtained by the nine faculties is obtained by nine. What are they? They are the last two fruits. What is at the end is the last. The last fruits are the last fruits, that is, those two. Again, what are the last ones? They are the fruits of stream-enterer and arhat, just as a stick has two ends, from among those who are stretched out and abiding
Chinese
入流果和阿罗汉的果位是下等的。一来果和不来果是中等的。那两个下等果位只能通过九种根获得。哪九种呢？除了信等和具有遍知的根之外，还有意根和舍根，通过这九种获得，如是说。对此，现观的次第是这样的：苦法智忍，苦法智，苦类智忍，苦类智，集法智忍，集法智，集类智忍，集类智，灭法智忍，灭法智，灭类智忍，灭类智，道法智忍，道法智，道类智忍，道类智，这十六个刹那被称为现观。其中，从那之中取出十五个刹那：未见因见故，见道。因为这样说，从苦法智忍到道类智忍之间的十五个刹那是见道，那被称为能遍知的根。第十六个刹那，道类智是修道，从那之后，直到金刚喻定之间的无漏道，所有那些也都是修道，那被称为遍知根。对此，入流果是在道类智忍的阶段获得的。在那里，信等五根必定存在，因为那个阶段是善的缘故。道类智忍，这个能遍知根的自性，是现在的。意根也同样具有。因为依赖于无与伦比，所以舍根也必定存在。
English
The fruit of entering the stream and the fruit of Arhatship are the lowest. The fruit of once-returner and the fruit of non-returner are intermediate. Those two lowest fruits are obtained only through nine faculties. Which nine? Faith and so forth, and those excluding the faculty of complete knowledge, and the faculties of mind and equanimity, are obtained through these nine, so it is said. In this regard, the order of realization is as follows: the forbearance of the knowledge of dharma in suffering, the knowledge of dharma in suffering, the forbearance of subsequent knowledge in suffering, the subsequent knowledge in suffering, the forbearance of the knowledge of dharma in origination, the knowledge of dharma in origination, the forbearance of subsequent knowledge in origination, the subsequent knowledge in origination, the forbearance of the knowledge of dharma in cessation, the knowledge of dharma in cessation, the forbearance of subsequent knowledge in cessation, the subsequent knowledge in cessation, the forbearance of the knowledge of dharma in the path, the knowledge of dharma in the path, the forbearance of subsequent knowledge in the path, the subsequent knowledge in the path, these sixteen moments are called realization. Among these, fifteen moments are taken out from that: 'Because of seeing the unseen, the path of seeing.' Because it is said thus, the fifteen moments from the forbearance of the knowledge of dharma in suffering to the forbearance of subsequent knowledge in the path are the path of seeing, that is called the faculty of complete knowledge. The sixteenth moment, the subsequent knowledge in the path, is the path of cultivation, and from then on, all the uncontaminated paths up to the vajra-like samadhi are also the path of cultivation, that is called the faculty of complete knowledge. In this regard, the fruit of entering the stream is obtained in the stage of the forbearance of subsequent knowledge in the path. There, the five faculties of faith and so forth undoubtedly exist, because that stage is virtuous. The forbearance of subsequent knowledge in the path, this nature of the faculty of complete knowledge, is present. The faculty of mind is also similarly possessed. Because it relies on the incomparable, the faculty of equanimity also undoubtedly exists.