Tibetan
ན་པ་ཡང་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་ཆོས་ལ་ལྟའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ སྤྲིན་དང་བཅས་པའི་མཚན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་མེད་པའི་མཚན་མོ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་དང་བཅས་པའི་ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སློབ་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་ཤིན་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་མེད་པའི་ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མི་སློབ་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གསལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ངེས་རྟོག་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་དཔྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ངེས་པར་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ་ཤེས་རབ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གིས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཆགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱོགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོ
Chinese
也是如此。世俗有烦恼者和无烦恼者。世俗有烦恼者和无烦恼者，以及有学者和无学者，不是世俗有烦恼者和无烦恼者，以及有学者和无学者，而是观察他们的法。是怎样的呢？比如， 如同有云的夜晚观看事物一样，世俗有烦恼者的见解是观察法，这是“非常不清楚”的说法。如同没有云的夜晚观看事物一样，世俗无烦恼者的见解是观察法，这是“不清楚”的说法。如同有云的白天观看事物一样，有学者的见解是观察法，这是“不清楚”但“不是非常”的说法。如同没有云的白天观看事物一样，无学者的见解是观察法，这是“非常清楚”的说法。“无决定分别”的意思是因为没有分别。分别是对境进行决定的思辨，是先导的决定引导。因此，“智慧是有烦恼的吗”这样广说的原因是，因为没有分别，所以与贪欲等相应的意识智慧，是有烦恼的或无烦恼的，是知尽和不生，是遮蔽和不记别，以及其他的见解都不是。以观看事物的意义来说，是指不是眼睛进行分别的见解。那么是什么呢？以观看事物的意义来说，智慧是通过分别来进行的，这样来解释。通过与其他的识相应也是，是指其他的识显现的人，是执着于其他的识的说法。将会看到，是因为眼根和境等很近的缘故。如果按照眼识所见的那一方来说，因为没有那个识，所以没有过失。只有那个识才能看到，这是
English
It is also the same. Worldly beings with afflictions and without afflictions. Worldly beings with afflictions and without afflictions, as well as learners and non-learners, are not worldly beings with afflictions and without afflictions, nor learners and non-learners, but rather observe their Dharma. What is it like? For example, Just as one sees forms on a cloudy night, so the view of worldly beings with afflictions is to observe the Dharma, which is the expression "very unclear." Just as one sees forms on a cloudless night, so the view of worldly beings without afflictions is to observe the Dharma, which is the expression "unclear." Just as one sees forms on a cloudy day, so the view of learners is to observe the Dharma, which is the expression "unclear" but "not very." Just as one sees forms on a cloudless day, so the view of non-learners is to observe the Dharma, which is the expression "very clear." The meaning of "without definite conceptualization" is because there is no conceptualization. Conceptualization is the definite deliberation on an object, which is the preceding definite guidance. Therefore, the reason for extensively explaining "Is wisdom afflicted?" is that because there is no conceptualization, the wisdom of consciousness associated with desire, etc., is either afflicted or unafflicted, is the knowledge of cessation and non-arising, is obscured and unindicated, and other views are not. In terms of the meaning of seeing forms, it means that it is not the view of the eye's conceptualization. What is it then? In terms of the meaning of seeing forms, wisdom is through conceptualization, and that is how it will be explained. Also, through being associated with other consciousnesses, it refers to a person in whom other consciousnesses have manifested, which is the expression of being attached to other consciousnesses. It will be seen because the eye faculty and objects, etc., are near. If according to the side seen by the eye consciousness, there is no fault because there is no that consciousness. Only that consciousness will see, this is
Tibetan
ད་ན་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། ། གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་གཞུང་ལུགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བས། བསྒྲིབས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡུལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་གང་གི་ཕྱོགས་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་ཁོ་བོ་མིག་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ་མིག་ལྟ་བར་འཇུག་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་བསྒྲིབས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པར་རུང་བ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བར་རུང་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །མིག་གི་ཡུལ་བསྒྲིབས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡང་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་རུང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་གིས་མཐོང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་བཀག་པ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་མིག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྷག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཐོགས་པས་དེ་ཕན་ཆད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བ
Chinese
现在因为有见，没有则没有的缘故。因为中间有阻隔， 色不是见的缘故。名为“ལོ།”的这个声音，是用来显示对方的宗派的。名为“因为它是无碍的”这句话，是因为识不是有身体的，所以也能越过墙壁等而见到。识论者说：被遮蔽之处，识是不生的。他们这样说，是认为境没有显现的缘故。如果说不生，是因为它是无碍的，所以也能越过墙壁等，那么被墙壁等遮蔽的境，识也会生起吧。如果这样想，那么按照什么观点呢？就是按照分别说者我，按照什么方面，眼睛能见到呢？就是按照我，眼睛是有碍的，所以不能进入被墙壁等遮蔽之处，眼睛不能看。那么，按照分别说者的观点，被遮蔽之处，识也会生起吧。为了消除从心中产生这种诘难的疑虑，分别说者自己又说：识也和所依一起。就像眼睛不能进入被遮蔽之处一样，识也和所依一起进入同一个境，所以可以不生，识不能进入。眼睛的境被遮蔽的意义是什么，那也就是识的意义，所以识也可以不生。而按照识论者您的观点，识是无碍的，所以即使是被遮蔽之处，识也会生起，如果生起，那么就不会不生起。因此，可以成立眼睛能见，而识不能见。这样遮破了识论者，并且导师站在他们的立场上，详细地说了：眼睛也像身体的根一样，是与境相触的吗？或者有什么不同呢？就像身体的根与境相触，被墙壁等 阻碍，所以不能进入墙壁等之后，因为被墙壁等
English
Now, because there is seeing, and if there is no seeing, then there is no seeing. Because there is an obstruction in between, Form is not seen. The sound called "lo" is used to indicate the opponent's tenets. The statement "because it is unobstructed" means that consciousness is not corporeal, so it can pass through walls and see. The proponents of consciousness say: In a concealed place, consciousness does not arise. They say this because they think that the object is not manifest. If it is said that it does not arise, because it is unobstructed, it can pass through walls and so on. Then, in the case of an object concealed by walls and so on, consciousness will arise. If you think like this, then according to what view? It is according to the Vaibhashikas, according to what aspect can the eye see? It is according to me, the eye is obstructed, so it cannot enter a place concealed by walls and so on, the eye cannot see. Then, according to the Vaibhashikas, consciousness will arise even in a concealed place. In order to dispel the doubt of raising this objection from the heart, the Vaibhashikas themselves say: Consciousness also goes together with the support. Just as the eye cannot enter a concealed place, consciousness also enters the same object together with the support, so it can not arise, consciousness cannot enter. What is the meaning of the eye's object being concealed, that is also the meaning of consciousness, so consciousness can also not arise. But according to your view, the proponents of consciousness, consciousness is unobstructed, so even if it is a concealed place, consciousness will arise. If it arises, then it will not not arise. Therefore, it can be established that the eye can see, but consciousness cannot see. In this way, the proponents of consciousness are refuted, and the teacher takes their position and says in detail: Is the eye also like the body's sense organ, touching the object? Or is there any difference? Just as the body's sense organ touches the object, it is blocked by walls and so on, so it cannot enter after the walls and so on, because it is blocked by walls and so on.