Tibetan
་པའི་ཕྱིར། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་དོ། །རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མ་དག་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་འདིར་བསྡུས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་སྤང་ བར་བྱའོ། །རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གཉིས་པའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔྱོད་པ་ཡང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པའི་ནང་དུ་འདུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་ནང་དུ་ཡང་མི་འདུའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་དག་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་བཅས་པ་ན་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དཔྱོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་ནི་རྟོག་པ་ཡང་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཁམས་གསུམ་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དཔྱོད་པ་ནི། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་ལ། དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་དུ་མི་འདུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་དཔྱོད་པ་ནི་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་དང་པོ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་ནི་མི་འདུ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་ཡང་མི་འདུ་སྟེ་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་ཡང་མི་འདུ་སྟེ། དེ་ནི་དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ། རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔྱོད་པ་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་པའོ། །རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ན་དཔྱོད་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉི་ག་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ནི་མ་བཤད་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཞིག་གམ་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉི་ག་སྤངས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་ཞེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི། སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བསམས་པ་ནི་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་གཞན་ནི་མེད་དོ་སྙམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིས་ཕུང་པོ་ལྟན་པ་ལས་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་རྩོལ་བ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དེ་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གནག་སེམས་རྟིང་བའོ། །དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྟེ་སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་བཞིན་དུ་གང་སེམས་ཞི་བ་བའོ་ཞེས་བཤད་དེ། གཏན་ལ་མི་འབེབས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་སེམས་པའོ། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དམ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྩིང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་དེ་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྟ་རྐང་གཅིག་པ་ལ་རྐང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་གསུམ་བཅད་ནས་རྐང་པ་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་རྐང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་ཡིད་ལ་ཡོད་པས་ན་ཡིད་ཀྱིའོ། །གཡེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་ཟབ་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་རུ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གཡེང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་མིང་དུ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་མིང་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པས་འདི་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མིང་ལ་མི་ལྟོས་པར་དམིགས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲག་གོ །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚིགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །དམིགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་ཁོ་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་བདུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉི་གར་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཁོ་ན་དམིགས་པ་ད
Chinese
的缘故。其余的都是有漏。这叫做宣说。有伺察和无伺察的，是五种识的界。对于“是”这个词，是确定了只有伺察和无伺察。最后三个是三种。这意思是说，只有最后那些才是三种。除了伺察和无伺察之外，意思是说伺察和无伺察是与法界相同且具有相同性质的，如果将二者都包括在这里，那就太过分了，所以应当完全避免。伺察会包含在另外两种形式之中。从特殊禅定中产生的伺察会包含在第三种形式之中。除此之外的，就不会包含在任何三种形式之中，这将会在后面解释。意界等与法界相同且具有相同性质，直到与此相关联，这些在欲界和初禅的本体以及近分定中，都是有伺察和无伺察的，因为与伺察和无伺察相同且具有相同性质。因此，在特殊禅定中，因为没有伺察，所以没有伺察，但因为与伺察相同且具有相同性质，所以只有伺察。因此，从第二禅开始，直到有顶，既没有伺察，也没有无伺察。所有与法界不相同且不具有相同性质的，是指在三种界中，所有不具有色和心的，以及无为法。特殊禅定的伺察，因为没有伺察，所以也没有伺察，并且因为没有第二个伺察，所以也没有伺察。如果这三种伺察不包含在其中，意思是说，欲界和初禅地的伺察，暂时不会包含在第一种形式，即有伺察和无伺察之中，因为它是有伺察的，但不是无伺察的，因为它与伺察不具有相同性质。也不会包含在第二种形式，即没有伺察只有伺察之中，因为它与伺察具有相同性质，并且第二个伺
English
Therefore. The rest are contaminated. This is called proclaiming. Those with investigation and analysis are the five consciousness realms. The word "is" in "is" is to ascertain that it is only with investigation and analysis. The last three are the three kinds. This means that only the last ones are the three kinds. Other than investigation and analysis means that investigation and analysis are of the nature of being the same as and possessing the same characteristics as the dharma realm. If both of them are included here, it would be too much, so it should be completely avoided. Investigation will be included in the other two forms. Analysis that arises from special meditative concentration will be included in the third form. Other than that, it will not be included in any of the three forms, which will be explained later. The mind realm, etc., are the same as and possess the same characteristics as the dharma realm, up to and including what is related to this. These in the desire realm and the main body of the first dhyana, along with the near attainment, are with investigation and with analysis, because they are the same as and possess the same characteristics as investigation and analysis. Therefore, in special meditative concentration, because there is no investigation, there is no investigation, but because it is the same as and possesses the same characteristics as analysis, there is only analysis. Therefore, from the second [dhyana] onwards, up to the peak of existence, there is neither investigation nor analysis. All that is not the same as and does not possess the same characteristics as the dharma realm refers to all that does not possess form and mind in the three realms, and the unconditioned. The analysis of special meditative concentration, because there is no investigation, there is also no investigation, and because there is no second analysis, there is also no analysis. If these three kinds of analysis are not included in these, it means that the analysis of the desire realm and the first dhyana ground will not be included in the first form, which is with investigation and with analysis, because it is with investigation, but it is not with analysis, because it does not possess the same characteristics as analysis. Nor will it be included in the second form, which is without investigation and only with analysis, because it possesses the same characteristics as investigation, and the second
Chinese
是故。第三，不属于“既无寻亦无伺”之中，因为没有第二伺察。虽说没有伺察，但并非没有寻思，因为与寻思相应。若问应如何说？因此说“无伺唯有寻”，因为没有第二伺察所以没有伺察。因为与寻思相应所以唯有寻思。所谓“因此”，是指因为在具有寻思和伺察的地上，所谓“无伺唯有寻”的伺察是第四种。所谓“其余二者皆舍”，是指其余未述说的十有色界。因为怀疑那些是有寻唯伺，还是既无寻亦无伺，所以为了确定而说“其余二者皆舍”，即“唯是既无寻亦无伺”之意。所谓“如何是无分别者”，是因为与眼识相应而知蓝色，但并非认为是蓝色。所谓“分别有三种”之说，此处的“说”字是引述他宗的论点。自宗认为，心和智慧的差别在于自性分别没有其他法，即如此以蕴显示，何为寻思？即普遍努力的意的表达，是心和智慧的差别，是粗略的意念。何为伺察？即个别寻思的意的表达，是心和智慧的差别，如是安住寂静的心。未决断之时是心，决断之时是智慧，如此分别。第六品。因此，对于那些是否有自性寻思，所谓“因此”是连词，或“是故”之意。因为自性只是粗分别的特征，所以是自性的
English
Therefore. Third, it does not belong to the category of "neither investigation nor analysis," because there is no second analysis. Although there is no analysis, it is not that there is no investigation, because it corresponds to investigation. If asked, how should it be said? Therefore, it is said, "There is no analysis, only investigation," because there is no second analysis, so there is no analysis. Because it corresponds to investigation, there is only investigation. The so-called "therefore" refers to the fact that on the ground of having both investigation and analysis, the analysis of "no analysis, only investigation" is the fourth type. The so-called "the rest are both abandoned" refers to the remaining ten form realms that have not been mentioned. Because of the doubt whether those are with investigation and only analysis, or neither investigation nor analysis, in order to determine, it is said, "the rest are both abandoned," meaning "only neither investigation nor analysis." The so-called "how are those without discrimination" is because they know blue in association with eye consciousness, but do not think it is blue. The saying that "discrimination has three types," the word "saying" here is quoting the point of view of another school. Our own school believes that the difference between mind and wisdom is that self-nature discrimination has no other dharmas, that is, in this way, the aggregates are shown, what is investigation? That is, the expression of the mind that universally strives, which is the difference between mind and wisdom, and is a rough thought. What is analysis? That is, the expression of the mind that individually investigates, which is the difference between mind and wisdom, such as the mind that dwells in peace. The time of non-decision is the mind, and the time of decision is the wisdom, thus distinguishing. Sixth fascicle. Therefore, regarding whether those have self-nature investigation, the so-called "therefore" is a conjunction, or the meaning of "therefore." Because self-nature is only a characteristic of coarse discrimination, it is self-nature.
Chinese
分别念即是念。彼等五种识聚，以相应的方式存在，因此被称为具有分别念。其他则不然，因为这些没有决定的念和随念的分别念。因此，被称为没有分别念。例如，就像对只有一条腿的马说没有腿一样。砍断三条腿后，即使有一条腿，也说没有腿。同样，即使有一个分别念，也称为没有分别念。那是决定的分别念，指的是不是等持的意之智慧，而是从听闻和思惟中产生，以及生来就获得的。因为它存在于意中，所以是意的。散乱指的是多种多样，是目标多种多样的同义词。或者，缺乏深刻，是再三依赖目标的散乱。为什么称为决定的分别念呢？因为依赖于目标而施加名称，并且对色、受、不作意和痛苦等进行决定的缘故。等持是从禅修中产生的，不依赖于名称而专注于目标，因此不应称其为决定的分别念。意的忆念本身，无论是等持还是非等持的一切，都是等持和非等持。什么是自性忆念呢？因为经中说“心显现”，所以不依赖于名称，仅仅专注于体验目标的意义。与五种识聚相应的是体验。