Tibetan
གས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རགས་པ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །ཡང་ན་ལྟོས་པ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ལྟོས་པས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྲོ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིག་རགས་པ་ཡིན་ལ་ཤིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྲོ་མ་ཕྲ་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕྲ་བ་ཡང་ཡིན་གྱི། ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་བསྩགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོ་མ་ཕྲ་མོ་དེ་ཉིད་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་རགས་པ་ཡིན་ལ་རགས་པ་དེ་ཉིད་ཤིག་དང་ནས་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྲ་བ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་བཞིན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་རྣམ་པར་མི་གནས་ན་ཇི་ལྟར་ན་རགས་པ་ཡང་ཕྲ་བ་ཡིན་ལ་ཕྲ་བ་ཡིན་བ་ཡང་རགས་པ་ཡིན། མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པས་བྱ་བྲག་ཡོད་པ་ནི་ལྟོས་པས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ཏེ་རགས་པ་ཡང་ཕྲ་བ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་དུ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕ་དང་བུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བུ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཡིན་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བུ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་བཤེས་ཡིན་ན། མཆོད་སྦྱིན་དེ་ཁྱབ་འཇུག་བཤེས་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་ནི་ཕ་ཡིན་ལ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་ནི་བུ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཕའི་ངོ་བོར་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་སྦྱིན་དེ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་བཤེས་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལྷ་སྦྱིན་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །ངན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱ་ནོམ་པ་ནི་ཉོན་མོ
Chinese
གས་པའོ། །“其他的外部”是指那些存在于他人的相续中，且不被视为有情众生的事物。或者说，“从生处之门”是指内部的眼等五处，存在于自己和他人相续中。其他的外部，即色等五境，存在于自己和他人相续中，不被视为有情众生，并且因为是外部生处的自性，所以也是非显色。粗大是指有障碍，这是因为微尘积聚的缘故。微细是指无障碍，即非显色的色。或者说，“是相对的”是指或者通过相对而变成粗大和微细。例如，相对于虱子，蝨子是粗大的，而相对于蝨子，蝨子是微细的。因此，如果是这样，那么有障碍的本身既是粗大的也是微细的。而无障碍的，因为不是积聚的，所以仅仅是微细的。“因为是相对的，所以不成立”是指那个微小的蝨子，相对于阳光的微尘来说是粗大的，而那个粗大的蝨子，相对于虱子和大麦来说是微细的。就像此岸和彼岸一样，如果粗大和微细不是截然不同的，那么怎么会粗大的也是微细的，微细的也是粗大的呢？不是这样的，因为相对而有差别。“因为相对而有差别”是指因为相对而有差别，所以不是不成立。无论相对于什么而粗大的也是微细的，但无论何时相对于它都不是微细的，相对于其他事物也不是微细的，这是它的定义。就像父亲和儿子一样，例如，天施的儿子是祭施，祭施的儿子是遍入友，祭施相对于遍入友来说，他是父亲，相对于天施来说，他是儿子。因为是相对的，所以这不成立为父亲的自性，也不是不成立，因为相对而有差别。祭施相对于遍入友来说不是儿子，相对于天施来说也不是父亲，这就像这样。“恶劣的是具有烦恼的”是指因为被圣者们所呵责的缘故。“丰饶的是烦恼
English
གས་པའོ། །“The other's exterior” refers to those things that exist in the continuum of others and are not counted as sentient beings. Or, “from the door of the birth place” refers to the five internal sense bases, such as the eye, which exist in the continuum of oneself and others. The other's exterior, namely the five objects such as form, exist in the continuum of oneself and others, are not counted as sentient beings, and because they are the nature of the external birth place, they are also non-manifesting. Gross means having obstruction, because of the accumulation of fine particles. Subtle means without obstruction, which is non-manifesting form. Or, “it is relative” means that it becomes gross and subtle through relativity. For example, relative to a louse, a flea is gross, and relative to a flea, a louse is subtle. Therefore, if it is so, then that which has obstruction is both gross and subtle. But that which is without obstruction is only subtle because it is not accumulated. “Because it is relative, it is not established” means that the tiny louse is gross relative to the dust of sunlight, and that gross louse is subtle relative to a flea and barley. Just like the near shore and the far shore, if gross and subtle are not distinct, then how can the gross also be subtle and the subtle also be gross? It is not so, because there is difference due to relativity. “Because there is difference due to relativity” means that there is difference due to relativity, therefore it is not unestablished. Whatever is gross relative to something is never subtle relative to that thing, nor is it subtle relative to something else, that is its definition. Like father and son, for example, the son of Devasbyin is Yajnadatta, and the son of Yajnadatta is Vishnu Mitra. Yajnadatta, relative to Vishnu Mitra, is the father, and relative to Devasbyin, is the son. Because it is relative, it is not established as the nature of the father, nor is it unestablished, because there is difference due to relativity. Yajnadatta is not the son relative to Vishnu Mitra, nor is he the father relative to Devasbyin, it is like that. “Bad is that which has afflictions” means because it is condemned by the noble ones. “Abundant is afflicti
Tibetan
ངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་དེར་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་འདས་པ་འམ་མ་འོངས་པ་འམ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འམ་ནང་གི་འམ་ཕྱིའི་འམ་རགས་པའམ་ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། ཐག་རིང་པོ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཟུགས་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ལ་ཡོད་པའི་རགས་པ་ ཉིད་ནི་མེད་དོ། །ཕྲ་བ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྟེན་ཀྱང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་སྟེ། རགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཚོར་བའོ། །ཕྲ་བ་ནི་དཔེ་གཉིས་ལ་འདི་བཞིན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའོ། །རགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་བའོ། །ཕྲ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རགས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་གནས་བརྟན་འགའ་ཞིག་གམ། ཡང་ན་མིང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །སྐལ་ལྡན་ཁྱད་པར་ཅན་ན་རེ་དེ་ནི་གནས་བརྟན་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་བདག་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ན་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས། མདོ་སྡེ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དངོས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་རེ་ཆོས་དུས་རྣམས་སུ་འཇུག་པ་ན་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་རྫས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ
Chinese
所谓“非有垢者”，是因为烦恼未曾染污的缘故。所谓“远”，是指过去和未来，是因为相续断灭的缘故，以及未至彼处的缘故。所谓“近”，是指现在生起，是因为相续邻近的缘故。乃至对于“识”也是如此，意思是说，无论感受是什么，是过去、未来、现在，还是内部、外部，粗大或微细，恶劣或殊胜，无论是在遥远的地方还是在邻近的地方，都全部汇集起来，归入于称为“受蕴”的范畴。同样，对于“识”，也要将所有这些汇集起来，归入于称为“识蕴”的范畴。这些与过去等同，如同色法一样。这是一种区别，即感受等粗大的，如同依赖于五根的感受等，因为不是有身，所以自身所具有的粗大是不存在的。微细的，是从意所生，也是因为所依不是有身。或者说，从地来说，感受等有粗大和微细，粗大的是在欲界中行持的感受。微细的，两种例子都是如此。初禅之地。粗大的是初禅之地。微细的是二禅之地，乃至如此。粗大的是无所有处的处所。微细的是有顶之地。感受如何，对于识也要同样宣说。所谓“尊者”，是指经部师的某些长老，或者是一个名叫“彼”的人。具德殊胜者说，那是长老法护。对此我说，如果他是法护，那么他就是说过去和未来是存在的，所以不是经部师，这是说他不是实事师的同义词。像这样，说事物自身发生变化的是尊者法护，他说法在各个时期进入时，事物自身会发生变化，但本质本身发生变化则不是。
English
The term "not having stains" means because afflictions have not defiled it. The term "distant" refers to the past and future, because the continuum is broken and because it has not reached there. The term "near" refers to what arises in the present, because the continuum is close. Likewise, it is the same up to "consciousness," meaning that whatever feeling it may be, whether it is past, future, or present, internal or external, coarse or subtle, bad or excellent, whether it is far away or near, all of that is gathered together and included in the category called "aggregate of feeling." Similarly, for "consciousness," all of these are gathered together and included in the category called "aggregate of consciousness." These are the same as the past, just like form. This is a distinction: the coarse aspects of feeling, etc., are like the feelings, etc., that rely on the five senses, but because they are not embodied, the coarseness that exists in themselves does not exist. The subtle is what arises from the mind, also because the basis is not embodied. Or, in terms of levels, feeling, etc., have coarse and subtle aspects. The coarse is the feeling that is practiced in the desire realm. The subtle is like this in two examples: the level of the first dhyana. The coarse is the level of the first dhyana. The subtle is the level of the second dhyana, and so on. Similarly, the coarse is the level of the sphere of nothingness. The subtle is up to the peak of existence. Just as feeling is, consciousness should be spoken of in the same way. The term "Venerable" refers to some elders of the Sutra school, or someone named "That." The fortunate and distinguished one says that it is the Elder Dharmapala. To this I say that if he is Dharmapala, then he is speaking of the existence of the past and future, so he is not a Sutra follower, which is a synonym for saying that he is not a realist. Thus, the Venerable Dharmapala is the one who says that things themselves change, and he says that when dharmas enter into various times, the things themselves change, but the essence itself does not change.