Tibetan
་པས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་གྱི་སའི་ཁམས་འབའ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ནི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྐྲ་དང་སྤུ་དག་གོ་ཞེས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ཁོ་ནས་སའི་ཁམས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་བོར་ཏེ་ནང་གིས་སའི་ཁམས་མེད་པས་སའི་ཁམས་འདི་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མདོ་འདི་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཆི་མ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དེ་ལས་མཆི་མ་དང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་སའི་ཁམས་མ་བཤད་པས་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ ན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་ནུས་ན་མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་ལ་རག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷག་མ་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པར་ནུས་ན། །མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་ལ་རག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་དང༌། མཐའི་བར་མི་ཤེས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་མི་ཤེས་པ་དང༌། དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤེས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་རིག་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པས་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དགྲ་བཅོམ
Chinese
因此，头发等也是色等（五蕴中的色蕴等）的自性，但不是仅仅地界（四大种之一的地大）的自性。然而，从那之中，什么是地界呢？头发和体毛等，就是说仅仅头发等才显示地界，因为除了头发等之外，舍弃后内部没有地界，所以这仅仅是完整地显示了地界。同样，从这之中，“无明等”的意思是，同样从这部经中，无明、行和识等仅仅是完整地显示，而不是有剩余。眼泪、鼻涕和痰等，意思是那部经中没有出现眼泪、鼻涕和痰等。因此，因为没有讲述它们所具有的地界，所以显示仅仅是有剩余。或者，如果能够像那一样显示，那么“依赖于无明的剩余”这句话详细地出现，意思是如果能够像没有讲述的缘故，地界的剩余存在于鼻涕和痰等那样显示。依赖于无明的剩余，如果“如果”这个词是认为不能显示而使用的，因为已经讲述了所有不了解之处，比如不了解前际、不了解后际、不了解际的中间、不了解佛、不了解法、不了解僧。无明是五蕴的阶段，为什么将感受等不同的种类显示为无明呢？感受等不可能是无明本身。存在和不存在的确定，意思是如果存在或不存在，那么按照顺序，存在和不存在的确定本身就是支分，因为无明存在时，行就存在，如果无明不存在，那么行也不存在，所以仅仅无明是支分，而不是感受等，因为阿罗汉们有这些，但不会产生作为产生识的支分的行，这是总结语。因此，即使有五蕴，行也不会产生，这是详细的说明。阿罗汉
English
Therefore, hair and so on are also the nature of form and so on (the form aggregate among the five aggregates), but it is not the nature of only the earth element (one of the four great elements). However, from that, what is the earth element? Hair and body hair, etc., that is to say, only hair, etc., shows the earth element, because apart from hair, etc., there is no earth element inside after abandoning it, so this is only a complete display of the earth element. Similarly, from this, the meaning of "ignorance, etc." is that, similarly, from this sutra, ignorance, action, and consciousness, etc., are only completely shown, not with remainder. Tears, mucus, and phlegm, etc., mean that tears, mucus, and phlegm, etc., do not appear in that sutra. Therefore, because the earth element they have is not mentioned, it shows that there is only remainder. Or, if it can be shown like that, then the sentence "depending on the remainder of ignorance" appears in detail, meaning that if it can be shown that the remainder of the earth element exists in mucus and phlegm, etc., because it has not been mentioned. It depends on the remainder of ignorance, if the word "if" is used because it is thought that it cannot be shown, because all the places of not understanding have been mentioned, such as not understanding the past extreme, not understanding the future extreme, not understanding the middle of the extreme, not understanding the Buddha, not understanding the Dharma, not understanding the Sangha. Ignorance is the stage of the five aggregates, why are different kinds such as feelings shown as ignorance? Feelings, etc., cannot be ignorance itself. The determination of existence and non-existence means that if there is existence or non-existence, then in order, the determination of existence and non-existence itself is a limb, because when ignorance exists, action exists, and if ignorance does not exist, then action does not exist, so only ignorance is a limb, not feelings, etc., because arhats have these, but the action that produces the limb of consciousness will not arise, this is the concluding remark. Therefore, even if there are five aggregates, action will not arise, this is a detailed explanation. Arhat
Tibetan
་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ན་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་ན་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་མདོའི་དོན་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲགས་པ་ཁོ་ན་ལྟར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྱམས་པ་དེར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལ་གཟིགས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་ངོ༌། །སུས་ཆོས་མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ནས། བྱམས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པའི་མདོ་དེའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང༌། ཆོས་ནི་གང༌། སངས་རྒྱས་ནི་གང༌། ཇི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཆོས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་གསུངས་ནས་མདོ་དེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་འདུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་འདི་ཆོས་ཉིད་དང༌། ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དང༌། རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌།
Chinese
那些的处境中有五蕴，但在福德的趋近中，无动摇地趋近之间的识不生起，即连接相续的识不生起，这是总结语。因为趋近于那个和那个生，所以是趋近。因为福德趋近，所以是福德趋近的识，在无动摇地趋近之间也与此相同。同样，在无明不存在的处境中，虽然有五蕴，但取受有等也不生起，所以经的意义就是如所说的那样，无明等应如所宣说的那样理解，这是总结语。因此，即使有其他的蕴，因为不是行等的因，所以那些不是支分，经是“如是我闻”等，以及“薄伽梵在王舍城（Rajagriha，今比哈尔邦的拉杰吉尔）的鹫峰山，与一千二百五十位比丘的大比丘僧团，以及众多的菩萨摩诃萨一起安住”等，以及“具寿舍利子对菩萨摩诃萨慈氏这样说道。慈氏，在此薄伽梵观察娑罗树的绿叶后，对诸比丘说了这部经。诸比丘，谁见缘起，谁就见法。谁见法，谁就见佛”这样开示后，薄伽梵不再说话，慈氏，善逝所开示的这部经的意义，缘起是什么？法是什么？佛是什么？如何见缘起就见法等，以及缘起是指什么，这指无明等”这样说了。说了之后，从那部经中，“如来出现也好，不出现也好，诸法的法性是存在的”，从那之后，“这指法性，以及法住性，以及法决定性，以及缘起性，以及真如，以及无颠倒的真如。
English
Although there are five aggregates in the state of those, the consciousness between approaching without moving does not arise when approaching merit. That is, the consciousness that connects does not arise. This is the concluding statement. Because of approaching that and that birth, it is approaching. Because of approaching by merit, it is the consciousness of approaching by merit. It is the same between approaching without moving. Similarly, although there are five aggregates in the state where there is no ignorance, taking existence and so on does not arise, so the meaning of the sutra is only as stated. Ignorance and so on should be understood as they are proclaimed. This is the concluding statement. Therefore, even if there are other aggregates, since they are not the cause of actions and so on, those are not limbs. The sutra is "Thus have I heard" and so on, and "The Blessed One dwelt in Rajagriha (present-day Rajgir in Bihar) on Vulture Peak Mountain, together with a great community of monks of one thousand two hundred and fifty monks, and many Bodhisattva Mahasattvas," and so on, and "The Venerable Shariputra said this to the Bodhisattva Mahasattva Maitreya. Maitreya, here the Blessed One, having observed the green leaves of the Sala tree, spoke this sutra to the monks. Monks, whoever sees dependent origination sees the Dharma. Whoever sees the Dharma sees the Buddha," after this teaching, the Blessed One did not speak again. Maitreya, the meaning of this sutra taught by the Sugata, what is dependent origination? What is the Dharma? What is the Buddha? How does seeing dependent origination see the Dharma, and so on, and what does dependent origination mean, this refers to ignorance and so on." After saying that, from that sutra, "Whether the Tathagatas appear or do not appear, the Dharma nature of all phenomena exists," from then on, "This refers to Dharma nature, and Dharma abiding, and Dharma determination, and dependent origination, and Suchness, and non-inverted Suchness.