Tibetan
ཚོམ་མོ། །ཡང་ཆོས་མངོན་ པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་འདོད་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུའང་འཆད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་བ་མཐོང་བས་སྦང་བར་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་བཅུ་དང་བདུན་བདུན་བརྒྱད། །ལྟ་བ་གསུམ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །མཐོང་བས་རིམ་བཞིན་སྤོང་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་ཕྲ་རྒྱས་བཅུར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་དག་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་ཆར་ཡང་ཡོད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བདུན་ཡིན་ལ། འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་བདུན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་གཏོགས་སོ། །ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་དེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོབ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལོ། །བདེན་པ་མཐོང་པའི་འོག་ཏུ་ལམ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་བ་གཅིག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའང་དེ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་བ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་མཆོག་དུ་འཛིན་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་དུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། མ་རིག་པ་རྣམས་ནི་ རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ལྟ་བ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་བཞི་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ནི་
Chinese
总而言之。还有，在《法蕴论》中，关于那十种随眠，欲界具有三十六种，色界具有三十一种，无色界具有三十一种，总共也阐述为九十八种。如何理解呢？三界的随眠，总的来说，是见所断和修所断。其中，暂且说欲界中现行的见所断有三十二种。哪些呢？经中说：彼等十与七，七与八，除见三与二，于欲苦等中，见断次第生。如此，在所说的十种随眠中，欲界中苦谛见所断的有全部十种。集谛见所断的是其中的七种，灭谛见所断的也是七种，即除了坏聚见、边执见、戒禁取。道谛见所断的是八种，即除了坏聚见、边执见。因此，欲界的随眠中见所断的就是那三十二种，因为仅仅通过见真谛就能断除。四种是修所断，即贪、嗔、痴、慢。在见真谛之后，通过修道才能断除。因此，这样一来，坏聚见是一种，是苦谛见所断。边执见也是如此。邪见有四种，是苦谛、集谛、灭谛、道谛见所断。见取和疑也是如此。戒禁取有两种，是苦谛和道谛见所断。贪、嗔、慢、无明等有五种，是见四谛所断和修所断。因此，这些是十二种见。疑是四种。贪是
English
In short. Furthermore, in the Abhidharma, regarding those ten latent tendencies, the desire realm has thirty-six, the form realm has thirty-one, and the formless realm has thirty-one, which are also explained as ninety-eight in total. How is this understood? The latent tendencies of the three realms, in summary, are those to be abandoned by seeing and those to be abandoned by cultivation. Among these, let's say that the manifest tendencies to be abandoned by seeing in the desire realm are thirty-two. What are they? It is said in the sutra: "Those ten and seven, seven and eight, except for three and two views, in the suffering of desire, etc., are abandoned sequentially by seeing." Thus, among the ten latent tendencies that are spoken of, in the desire realm, all ten are abandoned by seeing the truth of suffering. Those to be abandoned by seeing the truth of origin are seven of them, and those to be abandoned by seeing the truth of cessation are also seven, namely, except for the view of the aggregates as real, the view of extremes, and the adherence to ethics and vows as supreme. Those to be abandoned by seeing the truth of the path are eight, namely, except for the view of the aggregates as real and the view of extremes. Therefore, the latent tendencies of the desire realm that are to be abandoned by seeing are those thirty-two, because they are abandoned merely by seeing the truths. Four are to be abandoned by cultivation, namely, desire, anger, ignorance, and pride. They are abandoned by cultivating the path after seeing the truths. Therefore, in this way, the view of the aggregates as real is one type, which is to be abandoned by seeing the truth of suffering. The view of extremes is also the same. Wrong view is of four types, which are to be abandoned by seeing the truth of suffering, origin, cessation, and path. Holding views as supreme and doubt are also the same. Adherence to ethics and vows as supreme is of two types, which are to be abandoned by seeing the truth of suffering and the truth of the path. Desire, anger, pride, and ignorance are of five types, which are to be abandoned by seeing the four truths and by cultivation. Therefore, these are twelve views. Doubt is four. Desire is
Tibetan
ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ཡང་ལྔ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཡང་ལྔ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་ལ། །གཟུགས་ཁམས། དེ་དག་ཉིད་ལས་ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམ་ལ་ལྔ་ལྔ་བོར་ནས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར། དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཕྲ་རྒྱས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དགུ་བཅུ་བརྒྱད་དུ་འདོད། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་ནི་ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་བྱེ་བྲག་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འདོད་དོ། །ཇི་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་གིས་སྤོང་ངམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲིད་རྩེ་ལས་སྐྱེས་བཟོད་པ་ཡིན། །སྤང་བྱ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ཉིད། །གང་དག་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ས་ལས་སྐྱེས་པ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བདེ་དག་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་སྐྱེས་མཐོང་དང་བསྒོམ་གཉིས་ཀྱིས། །བཟོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ས་ལྷག་མ་དག་གི་ཕྲ་རྒྱས་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་མིན་སྤང་བྱ་བསྒོམ་གཉིས་ཀྱིས། །ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་གང་དག་ཤེས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་གཉི་གའི་ཡང་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་བསྟན་པས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཅི་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་གི་རྟག་ཆད་དང༌། མེ་དང་དམན་ལ་མཆོག་ལྟ་དང༌། །རྒྱུ་མིན་ལམ་མིན་དེར་ལྟ་བས། །དེ་དག་ལྟ་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བདག་གམ་བདག་གིར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པས་ན་འཇིག་པའོ། །བསྩགས་པས་ན་ཚོགས་པ་སྟེ། མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འཇིག་ཚོགས་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་རིལ་བོར་འདུ་ཤེས་པ་སྤོང་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དེ། འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོག
Chinese
五是也。 嗔恚也是五。 我慢也是五。 无明也是五。 如此一来，欲界中的微细烦恼就是那三十六个。 唯除嗔恚。 色界。 从那些之中，嗔恚各自舍弃五五。 色界的微细烦恼就是三十一个。 色界如何，同样，无色界的微细烦恼也是三十一个。 如此认为有九十八个。 如此一来，论藏师们认为，从那六个微细烦恼中，以差别、相、界的区分，有六十八个。 如是，所说由见断的微细烦恼，是仅由见断除吗？ 回答说：不是。 那么如何呢？ 有顶生忍。 当断由见断。 凡是从有顶地所生的，以类智忍所断除的，那些是由见断除的。 不是由修断除的。 余生见与修二者。 应加上以忍断除。 其余地的微细烦恼，以法忍和类智忍所断除的，依情况，圣者们是由见断除的。 凡夫们是由修断除的。 非忍当断修二者。 所有地的微细烦恼，凡是以智所断除的，那些都是恒时由修断除的。 五见是从名相的角度来显示的，不是从自性的角度来显示的。 那么，它们的自性是什么呢？ 我与我所常断，劣与下视胜，非因非道彼见故，彼等是五见。 认为是我或我所，这是萨迦耶见。 坏灭故为坏灭。 积聚故为集合，是众多的意思。 此既是坏灭也是集合，故为坏灭集合，即是近取五蕴。 为了遣除常想和整体想，故如是说。 这些的前行，就是执着这些为我。 坏灭集合。
English
Five it is. Anger is also five. Pride is also five. Ignorance is also five. Thus, the subtle defilements in the desire realm are those thirty-six. Except for anger. Form realm. From those, anger is abandoned five by five respectively. The subtle defilements of the form realm are thirty-one. Just as the form realm is, similarly, the subtle defilements of the formless realm are also thirty-one. Thus, it is considered to be ninety-eight. Thus, the Abhidharma masters consider that from those six subtle defilements, with the distinctions of difference, aspect, and realm, there are sixty-eight. As such, are those subtle defilements that are said to be abandoned by seeing, abandoned only by seeing? It is said: No. Then how is it? Endurance born from the peak of existence. What is to be abandoned is itself abandoned by seeing. Whatever is born from the ground of the peak of existence, what is to be abandoned by the forbearance of subsequent knowledge, those are indeed what is to be abandoned by seeing. It is not what is to be abandoned by cultivation. Remaining births, by both seeing and cultivation. It should be added that what is to be abandoned by forbearance. The subtle defilements of the remaining grounds, what is to be abandoned by the forbearance of Dharma and subsequent knowledge, accordingly, for the noble ones, it is what is to be abandoned by seeing. For ordinary beings, it is what is to be abandoned by cultivation. Non-forbearance, what is to be abandoned by both cultivation. Whatever subtle defilements of all grounds are to be abandoned by knowledge, those are always to be abandoned by cultivation. The five views are shown from the perspective of names, but not from the perspective of their nature. So, what is their nature? Self and what is mine, permanence and annihilation, inferior and base seeing as superior, seeing what is not a cause as a path, those are the five views. Seeing as self or as what is mine is the view of the perishable aggregate. Because it decays, it is decaying. Because it is accumulated, it is an aggregate, meaning many. This is both decaying and an aggregate, therefore it is a decaying aggregate, that is, the five aggregates of close grasping. In order to eliminate the thought of permanence and the thought of wholeness, it is said thus. What precedes these is grasping these as self. Decaying aggregate.