Tibetan
ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འདུས་བཟང་། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འདུས་བཟང་། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨྨ་ཀོ་ཤ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཤཱ་སྟྲ་བྷཱ་ཥྱ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་མུན་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་བཅོམ་ཞིང༌། འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་ལས་ནི་འགྲོ་བ་དྲངས། །ཇི་བཞིན་དོན་སྟོན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་མཛོད་རབ་བཤད་པར་བྱ། བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་བཞེད་པས་རང་གི་སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐོག་མར་སྨོས་ཏེ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བརྩོམ་མོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པའོ། །འདིའི་འམ་འདིས་མུན་པ་བཅོམ་པས་མུན་པ་བཅོམ་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མུན་པ་བཅོམ་པས་མུན་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བརྙེས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཤིན་ཏུ་གཏན་བཅོམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་གཏན་བཅོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟོད་ནས། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟོད་པ་ནི། འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་ལས་ནི་འགྲོ་བ་དྲངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་རྫབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་དེར་བྱིང་བ་སྐྱབས་མེད་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱག་བརྐྱང་ནས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་སོ། །འདི་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོན་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པས་འཁོར་བའི་འདམ་རྫབ་ལས་འགྲོ་བ་དྲངས་ཀྱི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་སྦྱིན་པ་དང་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་ན་ཇི་བཞིན་དོན་སྟོན་པའོ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོས་གཏུགས་པའོ། །ཇི་བཞིན་དོན་སྟོན་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། སློབ་མ་འཆོས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སོ། །བསྟན་བཅོས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་མངོན་མཛོད་འདིར་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲང་བཅས། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །རྗེས་འབྲང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པའོ། །བརྡར་བཏགས་པ་ནི། དེ་ཐོབ་བྱ་ཕྱིར་གང་དང་བསྟན་བཅོས་གང༌། །གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང༌། བསམས་པ་དང༌། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་དག་འཐོབ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡི་དོན་འདིར་ཡང་དག་ཆོས་ཕྱིར་རམ། །འདི་ཡི་གནས་དེ་ལ་ནི་ཆོས་མངོན་མཛོད། །བསྟན་བཅོས་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་གཙོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་འདིར་ཆུད་པས་དེ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དེའི་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ལས་འདི་ཕྱུང་བས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་མངོན་བ་དེ་ཉིད་འདིའི་མཛོད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་མངོན་བ་བསྟན། འདི་དང་པོ་ཉིད་དུ་སུས་བསྟན་ན། གང་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མངོན་པ་འཆད་པར་གུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་རྣམས། །གང་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདིར། །འཁྱམས་ཏེ་དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་ཞེས་གྲག །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང
Chinese
《阿毗达磨俱舍论》的论著的以词句形式所作的释论，集贤。 《阿毗达磨俱舍论》的论著的以词句形式所作的释论。 集贤。 印度语：阿毗达磨俱舍迦哩迦夏 शास्त्र 婆ष्य。 藏语：《法蕴论》的论著的以词句形式所作的释论。第一卷。顶礼文殊童子！以何者彻底摧毁一切黑暗，从轮回的泥潭中救度众生。如实开示意义者，我顶礼彼。将要善说论著《法蕴论》。因欲造论，为使了知自己导师的伟大自性，故最初宣说功德，从而开始顶礼。何者，是指以佛陀薄伽梵的角度而说的。以此或以此摧毁黑暗，故为摧毁黑暗者。于一切处，以一切方式摧毁黑暗，故为摧毁一切黑暗者。无知，是障碍证见真实义之故，是黑暗。彼亦为佛陀薄伽梵寻得对治，于一切所知，成为后来不生的法性，故为彻底摧毁。因此，彼为彻底摧毁一切黑暗者。如是赞叹成办自利圆满后。又以薄伽梵彼者，赞叹成办利他圆满，即：从轮回的泥潭中救度众生。其中，轮回是众生流转的处所之故，且难以超越之故，成为泥潭。众生沉溺其中，无依无怙，薄伽梵以具足慈悲心，伸出开示正法的妙手，如其根器而救度之。此乃显示成办利他的方便。彼于开示时，以如实开示真实义，故从轮回的泥潭中救度众生，而非以神变与殊胜布施及威力。以如实无倒地开示意义，故为如实开示意义者。如是，对具有成办自他利益之圆满者，顶礼，即是头面接足。如实地
English
A commentary on the verses of the treatise Abhidharmakosha, The Assemblage of the Wise. A commentary on the verses of the treatise Abhidharmakosha. The Assemblage of the Wise. In Sanskrit: Abhidharmakosha-karika-shastra-bhashya. In Tibetan: A commentary on the verses of the treatise Abhidharmakosha. Volume One. Homage to youthful Manjushri! By whom all darkness is utterly destroyed, and beings are led from the mire of samsara. To that one who shows the meaning as it is, I pay homage. The treatise Abhidharmakosha will be well explained. Because he wishes to compose the treatise, in order to make known the greatness of his own teacher, he first mentions the qualities and thus begins to pay homage to him. "By whom" is spoken with reference to the Buddha, the Bhagavan. By this or by this, darkness is destroyed, therefore it is the destroyer of darkness. In all places, in all ways, darkness is destroyed, therefore it is the destroyer of all darkness. Ignorance is darkness because it obstructs the seeing of the true meaning. That, too, is because the Buddha, the Bhagavan, has found the antidote, and in all objects of knowledge, it has become of a nature that does not arise later, therefore it is utterly destroyed. Therefore, that one is the one who has utterly destroyed all darkness. Thus, having praised the perfection of accomplishing benefit for oneself. Again, by that same Bhagavan, the perfection of accomplishing benefit for others is praised, namely: beings are led from the mire of samsara. Among these, samsara is the place where beings are attached everywhere, and because it is difficult to cross over, it has become a mire. Beings are drowning there, without refuge or protection, and the Bhagavan, endowed with compassion, extends the hand of teaching the sacred Dharma and leads them according to their abilities. This shows the means of accomplishing benefit for others. That is, when he teaches, he teaches the truth as it is, therefore he leads beings from the mire of samsara, not by miracles, excellent generosity, or power. Because he teaches the meaning as it is, without perversion, he is the one who shows the meaning as it is. Thus, to that one who possesses such perfection of accomplishing benefit for oneself and others, I pay homage, which means to touch the head to the feet. As it is,
Chinese
向导师顶礼后，要做什么呢？ 答：要详细讲解论著。为了调伏弟子而著论。什么是论著呢？答：在此《俱舍论》中，什么是“阿毗达磨”？阿毗达磨，具有无垢智慧和随行者。 其中，智慧是指对法的完全辨别。无垢是指无漏。具有随行者是指具有眷属。这样，就可以说具有无漏五蕴者为阿毗达磨。这些暂时是胜义阿毗达磨。假设的比喻是：为了获得它，什么是“什么”和“论著”？“什么”是指听闻、思维、禅修所生，以及生来就有的具有烦恼的智慧及其眷属。“论著”是指为了获得那些无漏智慧，成为其集合的，因此称为阿毗达磨。从词义上讲，为了执持各自的特征，所以是法。因此，这是趋向于胜义法涅槃或法的特征的阿毗达磨。阿毗达磨已经讲完。 这部论著如何成为阿毗达磨的宝藏呢？因为它的意义完全包含在这里，或者因为它的处所是阿毗达磨，所以是阿毗达磨的宝藏。论著名为阿毗达磨，其主要意义都包含于此，因此这部论著就像它的宝藏一样。或者，因为从此论中提取了阿毗达磨，所以这部论著的处所就是阿毗达磨。因此，阿毗达磨本身就是这部论著的宝藏。因此，这部论著是阿毗达磨的宝藏。 又为何要宣说阿毗达磨？最初是谁宣说的？为何导师恭敬地讲解阿毗达磨呢？答：因为没有对法进行完全辨别，就没有使烦恼平息的方法。因为世人被烦恼所困，在这轮回的海洋中漂泊，所以据说这是导师所说的。因为没有对法进行完全辨别，就没有使烦恼平息的方法。而且，由于烦恼的缘故，
English
Having prostrated to the teacher, what should be done? Answer: The treatise should be explained in detail. The treatise is for taming disciples. What is the treatise? Answer: In this Abhidharma-kosa, what is "Abhidharma"? Abhidharma, with undefiled wisdom and followers. Among them, wisdom means the complete discernment of dharmas. Undefiled means without outflows. Having followers means having retinue. Thus, it can be said that those with the five aggregates without outflows are called Abhidharma. These are temporarily the ultimate Abhidharma. The assumed metaphor is: In order to obtain it, what is "what" and "treatise"? "What" refers to the wisdom with afflictions and its retinue, which arises from hearing, thinking, and meditation, and which is obtained from birth. "Treatise" refers to the collection of those undefiled wisdoms, in order to obtain them, therefore it is called Abhidharma. In terms of definition, it is dharma because it holds its own characteristics. Therefore, this is the Abhidharma that tends towards the ultimate dharma Nirvana or the characteristics of dharma. Abhidharma has been explained. How is this treatise the treasury of Abhidharma? Because its meaning is completely contained here, or because its place is Abhidharma, it is the treasury of Abhidharma. The treatise is called Abhidharma, and its main meanings are all contained in it, so this treatise is like its treasury. Or, because Abhidharma is extracted from this treatise, the place of this treatise is Abhidharma. Therefore, Abhidharma itself is the treasury of this treatise. Therefore, this treatise is the treasury of Abhidharma. Also, why is Abhidharma taught? Who taught it first? Why does the teacher respectfully explain Abhidharma? Answer: Because without completely distinguishing the dharmas, there is no way to pacify the afflictions. Because people are trapped by afflictions and wander in this ocean of samsara, it is said that this was spoken by the teacher. Because without completely distinguishing the dharmas, there is no way to pacify the afflictions. Moreover, due to afflictions,