Tibetan
་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་འཇིག་རྟེན་འཁྱམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ །ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་སློབ་མས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །གང་དག་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་རྣམས་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད། །འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཟག་བཅས། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། ཟག་རྣམས་ཀུན་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །རྣམ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང༌། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཟག་པ་ཀུན་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་བ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲིབ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་གང་དུ་གཟུགས་འགྲོར་རུང་བའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང་བྲལ་ལ། །གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟགས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོས་པའོ། །ཅི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འམ་ཞེན་སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡིན། སོ་སོ་རེ་རེ་ཡིན། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་རྫས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་བྲལ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །སོ་སོར་ བརྟགས་པའི་འགོག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེ་ལ་གཏན་ཏུ་བགེགས་བྱེད་པ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་མིན་གཞན། །མ་འོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་བགེགས་སུ་གྱུར་པ་བྲལ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟག
Chinese
在此轮回大海中，世间漂泊。因此，为了彻底区分法，导师释迦牟尼佛宣说了阿毗达磨，据说如此。没有阿毗达磨的教导，弟子们无法彻底区分。哪些是依靠阿毗达磨的教导需要彻底区分的法呢？回答说：法有有漏和无漏。这是对一切法的简要概括。那么，什么是有漏法呢？回答说：除了道以外的一切有为法都是有漏。除了道谛以外，其他的有为法都是有漏的。为什么呢？因为在这些法上，烦恼会增长。有漏法已经解释完毕。什么是无漏法呢？无漏法是道谛，以及三种无为法。三种是什么呢？虚空和两种灭。两种是什么呢？择灭和非择灭。这样，虚空等三种无为法，以及道谛，就是无漏法。因为在这些法上，烦恼不会增长。如此，三种无为法已经阐述。其中，虚空无有遮蔽，虚空是无遮蔽的自性，是色法能够运行之处。什么是择灭所断呢？凡是与有漏法分离的，就是择灭。对苦等圣谛反复观察就是择灭，是智慧的差别。由它所获得的灭就是择灭。难道对一切有漏法，都只有一种择灭吗？回答说：不是。那么是什么呢？是各自分离。束缚的法有多少，分离的法也有多少。择灭已经解释完毕。对于生起有永久障碍的，是非择灭。对于未来之法生起有永久障碍，与分离不同的灭，就是非择灭。
English
Wandering in this great ocean of samsara, therefore, the teacher, the Buddha Shakyamuni, taught the Abhidharma for the purpose of thoroughly distinguishing the Dharma, so it is said. Without the teaching of Abhidharma, disciples cannot thoroughly distinguish. What are the dharmas that need to be thoroughly distinguished by the teaching of Abhidharma? It is said: Dharmas are with outflows and without outflows. This is a brief summary of all dharmas. What are the dharmas with outflows? It is said: All conditioned things except the path are with outflows. Other than the truth of the path, other conditioned dharmas are with outflows. Why is that? Because on those, outflows increase. Dharmas with outflows have been explained. What are the dharmas without outflows? The truth of the path without outflows, and also the three unconditioned things. What are the three? Space and the two cessations. What are the two? Cessation through discrimination and cessation not through discrimination. Thus, space and the other three unconditioned things, and the truth of the path, are the dharmas without outflows. Because on those, outflows do not increase. Thus, the three unconditioned things have been explained. Among them, space is unobscured. Space is the nature of being unobscured, where form can move. What does cessation through discrimination separate from? Whatever is separated from dharmas with outflows is cessation through discrimination. Repeatedly examining the noble truths such as suffering is discrimination, which is a distinction of wisdom. The cessation to be attained by it is cessation through discrimination. Is there only one cessation through discrimination for all dharmas with outflows? It is said: No. Then what is it? It is each separate one. As many substances as bind, so many substances are separated. Cessation through discrimination has been explained. What permanently obstructs arising is other than cessation through discrimination. Whatever cessation other than separation permanently obstructs the arising of future dharmas is non-discrimination.
Tibetan
ས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་གཅིག་ལ་སྐྱེས་བུའི་མིག་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ན་གང་དག་གཟུགས་གཞན་རྣམས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་རྣམས་འདས་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་འཐོབ་བོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཟག་བཅས་ཞེས་གང་སྨྲས་བ་ལ། འདུས་བྱས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། །འདུས་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང༌། །གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་དུས་དང་གཏམ་གཞི་དང༌། །ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་གཞིར་བཅས་དང༌། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟོས་པའི་ཕྱིར་དུས་སོ། །གཏམ་ནི་ངག་གོ །དེའི་གཞི་ནི་མིང་སྟེ། དོན་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་འདི་དག་ལ་ཡོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཞིར་བཅས་དག་སྟེ། གཞིའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནི། གང་དག་ཟག་དང་བཅས་དེ་དག །ཉེར་ལེན་ཕུང་པོ། །འདིས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་འདུས་ བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དག་སྟེ། དཔེར་ན་རྩྭ་དང་སོག་མའི་མེ་བཞིན་པའམ། དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་མི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་འབྱུང་བས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ལྗོན་ཤིང་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་བཅས
Chinese
非择灭，譬如，如果某人特别执着于一个事物，那么其他的事物，如声音、气味、味道和触觉等都已过去，因此，针对它们的五种识聚也无法产生，因为它们没有能力指向过去的对象。因此，这些各自的非择灭是因为条件不充分而获得的。三种无为法已经阐述完毕。所谓“除了道以外的有为法都是有漏的”，那么这些有为法是什么呢？有为法也就是色等五蕴，即色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。这些是有为法，是由各种因缘聚合而成的。所谓“彼即是时与语基，以及定生与具基”，彼即是有为法。由于过去、现在和未来，或者由于无常所吞噬，所以是时。语是言语。其基础是名，因为能执持具有意义的事物，所以有为法被称为语的基础。定生即是定生，是所有有为法的涅槃。因为这些都存在于此，所以是具有定生。因为具有因，所以是具有基础，因为基础一词是因的意思。这样，这些就是有为法的名称。此外，这些有为法本身就是：哪些是有漏的，哪些是取蕴。如果问这能成就什么？那么，凡是取蕴，就是蕴本身，但也有不是取蕴的，即无漏的有为法。其中，取是指烦恼。因为从烦恼中产生，所以是取蕴，譬如草和糠的火；或者因为依赖于烦恼，所以像国王的人。或者，因为从这些中产生取，所以是取蕴，譬如花和果的树木。有漏
English
Non-analytical cessation, for example, if a person is particularly attached to one object, then other objects such as sounds, smells, tastes, and tactile sensations have passed, and therefore, the five aggregates of consciousness directed towards them cannot arise either, because they have no power to focus on past objects. Therefore, these respective non-analytical cessations are obtained because the conditions are not sufficient. The three types of unconditioned dharmas have been explained. As for what is said, "all conditioned dharmas except the path are tainted," what are those conditioned dharmas? Conditioned dharmas are the five aggregates such as form, namely the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. These are the conditioned dharmas, which are made by the aggregation and conjunction of various conditions. What is called "that itself is time and the basis of speech, as well as definite arising and having a basis," that itself is conditioned dharmas. Because of past, present, and future, or because of being consumed by impermanence, it is time. Speech is language. Its basis is name, because it can hold things with meaning, so conditioned dharmas are called the basis of speech. Definite arising is definite arising, which is the nirvana of all conditioned dharmas. Because these exist in this, they are those with definite arising. Because they have causes, they are those with a basis, because the word "basis" means cause. Thus, these are the names of conditioned dharmas. Furthermore, these conditioned dharmas themselves are: those that are tainted are the aggregates of grasping. If one asks what this accomplishes, then whatever are the aggregates of grasping are the aggregates themselves, but there are also those that are not aggregates of grasping, namely the untainted conditioned dharmas. Among them, grasping refers to afflictions. Because they arise from afflictions, they are the aggregates of grasping, like a fire of grass and chaff; or because they depend on afflictions, like the king's people. Or, because grasping arises from these, they are the aggregates of grasping, like trees with flowers and fruits. Tainted