Tibetan
ར་ནི་མི་རིགས་ཀྱི། ཇི་ལྟར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་ཞིང་རིགས་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་མ་རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་རིག་པའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་མིང་དང༌། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའོ། །མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མིང་ཕུང་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། མིང་དང་དབང་པོ་དང་དོན་གྱི་དབང་གིས་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ རོ། །མིང་གང་གི་དབང་གིས་ཤེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གྲག་པ་སྟེ། དེ་ན་དེ་དང་དེ་དག་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བ་ལང་དང་རྟ་དང་གཟུགས་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མིང་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མིང་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདིར་ལུས་པོར་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རེག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེག་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང༌། འདུས་ཏེ་བྱུང་བའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རེག་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས། །ལྔ་ནི་ཐོགས་པའི་རེག་པ་ཡིན། །དྲུག་པ་བླ་དགས་ཚིག་ཅེས་བྱ། །མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལྔ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐོགས་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚིག་བླ་དགས་ལ་མིང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལྷག་མ་ལ་དམིགས་པས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གྲག་གོ །ཡང་རེག་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རིག་དང་མ་རིག་དང་གཞན་རེག །རིག་པའི་རེག་པ་དང༌། མ་རིག་པའི་རེག་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་བཞིན་དུ། དྲི་མེད་ཉོན་མོངས་ཅན་ལྷག་མ། །རིག་པའི་རེག་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་རེག་པའོ། །མ་རིག་པའི་རེག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རེག་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གཉི་ག་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པའོ། །ལྷག་མ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་མ་རིག་པའི་རེག་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་ཕྱོགས་གཅིག་སྨོས་པས་རེག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གནོད་སེམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རེག །གནོད་སེམས་དང༌། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན། བདེ་བ་ཚོར་བ་འགྱུར་ སོགས་གསུམ། །བདེ་བ་ཚོར་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བར་འགྱུར་བ་དང༌། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཚོར་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེག་པ་དེ་དག་ནི་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རེག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྔར་རེག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཚོར་བ་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དག་ལས་བྱུང་བའི་བར་ཏེ། དེ་དག་ལས། ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཞན། མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལྔ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་ལ། །རྣམ་པར་དག་ནི་ཡང་བཅོ་བརྒྱད། །ཡང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉིད་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་དབྱེའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཡིད་བདེ་བའི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་སྟེ། ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བའམ། ཡུལ་དག་ལ་ཉེ་བར་རྒྱུ་བས་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་སྟེ། ཚོར་བའི་དབང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་འདི་དག་ལས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་དུའི་དམིགས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བར་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་རང་ལ་དམིགས་ཐམས་ཅད། །འདོད་པའི་ཁམས་དག་ན་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རིམ་གྱིས་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ལས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་གཉིས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ནི་དྲི་དང་རོ་དང་ཉེ་བར་རྒྱུ་བ་དྲུག་མ་གཏོགས
Chinese
如同人种一样，如同亲近的烦恼贪欲心之外是不同种姓一样，智慧和无明也是如此。无明的意义已经解说完毕。还有，名为“名”和“色”的意义是什么呢？色是广义上如前所说的。名是具有色的名蕴。为什么呢？因为凭借名、根和境的作用而作用于境。凭借哪个名的作用呢？即是世间所称说的，在那里，那些成为装饰的，如牛、马、形状和味道等等。那些又为什么是名呢？因为名作用于那些境。其他的人说，因为在此身体中趋向于其他生，所以名是非色蕴。六处已经解说完毕。应当讲述触，即六触。从眼之和合触到意之和合触之间。那些也是和合而生的。是从根、境和识的聚集而产生的。那六种触之中，五种是有对触，第六种称为增语词。眼、耳、鼻、舌、身的和合触五种是依赖于有对根的有对触。第六种意的和合触是增语词的触。为什么增语词称为名呢？因为它是缘于剩余的，所以称为增语词的触。又说，那六种触本身变成三种，即明、无明和其它触。明触，无明触，以及与那两者不同的非明非无明的触。那些也依次是，无垢、烦恼和剩余。明触是无漏的触。无明触是具有烦恼的触，因为具有明和无明。剩余的是因为不具备两者相同的，所以是非明非无明的触。剩余的又是什么呢？是具有漏洞的善和无覆无记。还有，无明触是再三地
English
Just as with human races, and just as close afflictions like desire are different from the mind, so too are wisdom and ignorance. The meaning of ignorance has already been explained. Furthermore, what is the meaning of "name" and "form"? Form is as has been extensively explained before. Name is the aggregate of name that possesses form. Why? Because it engages with objects through the power of name, sense faculties, and objects. By the power of which name? That which is spoken of in this world, such as those that have become ornaments, like cows, horses, shapes, and tastes, and so forth. Why are those also names? Because names are applied to those objects. Others say that because in this body it inclines towards other births, name is the non-form aggregate. The six sense sources have been explained. Touch should be discussed, namely the six touches. From the touch of the meeting of the eye to the touch of the meeting of the mind. Those too arise from meeting. They arise from the meeting of the sense faculties, objects, and consciousnesses. Among those six touches, five are touches of resistance, and the sixth is called verbal expression. The five touches of the meeting of the eye, ear, nose, tongue, and body are called touches of resistance because they rely on sense faculties that have resistance. The sixth, the touch of the meeting of the mind, is called the touch of verbal expression. Why is verbal expression called name? Because it focuses on what remains, it is called the touch of verbal expression. Furthermore, those six touches themselves become three: clear, unclear, and other touches. Clear touch, unclear touch, and the touch that is other than those two, neither clear nor unclear. Those are also, in order, immaculate, afflicted, and remaining. Clear touch is the touch without outflows. Unclear touch is the touch with afflictions, because it possesses clear and unclear. The remaining is the touch that is neither clear nor unclear because it does not possess the same as both. What is the remaining? It is wholesome with outflows and unobscured and unspecified. Furthermore, unclear touch is repeatedly
Chinese
由于一切都产生，只说一方面，触就变成两种：有害意乐随之生起的触。因为与有害意乐和随之生起相同。又如果全部归纳起来，乐受转变等三种。乐受转变的触和苦受转变的触，以及非乐非苦受转变的触，因为与乐等相符。这样一来，那些触就变成十六种。触已经讲完。下面要讲受。其中，之前所说的六种触，由此产生的受有六种。从眼根聚合而产生的触所生的受，到意根聚合而产生的触所生的受之间。其中，五种是身的，心的是另外的。眼、耳、鼻、舌、身聚合而产生的触所生的五种受，因为依赖于有色根，所以称为身受。意根聚合而产生的触所生的受，因为只依赖于心，所以称为心受。那本身近行时，清净也是十八种。又是心的受本身，从意近行十八种安立中，分为十八种。意近行十八种是什么呢？意乐近行六种，意不乐近行六种，舍的近行六种，这些意乐等依靠于意，因此它们对境近行，所以是意近行，或者对境近行，所以是意近行，因为受的力量，意对境反复地行。又是这些意近行中，与欲相应的有多少呢？从那些之中，多少的所缘是什么，到同样与无色相应的之间也要说吗？答：一切都以欲为所缘。在欲界中有十八种次第存在，也就是它们一切的所缘也是那个。从它们本身中，十二种有色是行境。在色界中，除了香和味以及近行六种之外
English
Because everything arises, only one aspect is mentioned, and touch becomes two types: touch that arises following harmful intention. Because it is the same as harmful intention and what arises following it. Furthermore, if everything is summarized, there are three types such as the transformation of pleasant feeling. The touch that transforms into pleasant feeling, the touch that transforms into painful feeling, and the touch that transforms into neither pleasant nor painful feeling, because they correspond with pleasantness and so on. In this way, those touches become sixteen types. Touch has been explained. Next, feeling will be explained. Among them, the six types of touch that were previously explained, from which six types of feeling arise. From the feeling that arises from the aggregation of the eye sense, up to the feeling that arises from the aggregation of the mind sense. Among them, five are of the body, and the mind is separate. The five feelings that arise from the aggregation of the eye, ear, nose, tongue, and body senses are called bodily feelings because they rely on the sense organs that have form. The feeling that arises from the aggregation of the mind sense is called mental because it relies only on the mind. When that itself is closely experienced, purity is also eighteen types. Furthermore, the feeling of the mind itself is divided into eighteen types from the establishment of eighteen types of mental close experiences. What are the eighteen types of mental close experiences? Six types of pleasant mental close experiences, six types of unpleasant mental close experiences, and six types of neutral mental close experiences. These pleasant mental experiences and so on rely on the mind, and therefore they closely experience objects, so they are mental close experiences, or they closely experience objects, so they are mental close experiences, because of the power of feeling, the mind repeatedly experiences objects. Furthermore, among these mental close experiences, how many are associated with desire? From among those, what is the object of how many, and should it also be said up to those associated with formlessness? Answer: Everything has desire as its object. In the desire realm, there are eighteen types in order, which means that the object of all of them is also that. From among those themselves, twelve with form are the realm of experience. In the form realm, except for the six close experiences of smell and taste