Tibetan
་པའི་ཡན་ལག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གཉི་གར་གྲུབ་བོ། །ཡང་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་གང་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། གལ་ཏེ་རིག་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་བས། དེ་བས་ན། རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་གཞན། །མ་རིག་མི་མཛའ་བརྫུན་སོགས་བཞིན། །ཇི་ལྟར་མཛའ་བོ་ལས་བཟློག་ན་འགའ་ཞིག་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་མི་མཛའ་ བ་ཡོད་ཀྱི་གང་མཛའ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་དགྲ་མ་ཡིན་ལ་མཛའ་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཚིག་ནི་བརྫུན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་མ་ཡིན་པ་དང༌། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ཡང་རིག་པའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཆོས་གཞན་ཞིག་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ལས་སོ། །གཞན་ཡང༌། ཀུན་དུ་སྦྱོར་སོགས་ཚིག་གི་ཕྱིར། །མདོ་ལས་མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང༌། འཆིང་བ་དང༌། ཕྲ་རྒྱས་དང༌། ཟག་པ་དང༌། ཆུ་བོ་དང༌། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མེད་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་ནི་ཆོས་གཞན་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ཆུང་མ་ངན་པ་ལ་ཆུང་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་མ་རིག་པ་ཡང་ད་བཞིན་ནོ། །ལྟ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ངན་པ་མིན། །སྨད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་མ་རིག་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །འོ་ན་གང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡིན་པར་འོས་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་ཤེས་རབ་ཏུ་གྱུར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྫས་གཉིས་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་ལྟ་བར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ཀྱང༌། ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མདོ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བའོ། །མ་རིག་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་འདག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཤེས་ར་བ་དེ་ཉིད་པྲཛྙཱ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ
Chinese
的支分是缘起。这样一来，因为是因和果，所以一切支分也都是二者成立的。那么，所谓的“无明”是什么意思呢？如果说凡不是无明的，那么眼等也成了过失。如果说是不具有明，那么，那样一来就成了什么也不是，那也是不行的。因此，无明是与明相违的另一种法，就像不友善、谎言等一样。就像与朋友相反，有些成了朋友的对立面，有些不是敌人，也不是没有友谊一样。所谓正直，就是真实。与此相反的词就是谎言，不是法，不是意义，不是行为等，就像与法等相违一样，无明也应被视为与明相违的另一种法。这是从哪里来的呢？是从显示为缘起的自性而来的。此外，为了“遍行”等词的缘故，经中说无明是遍行、系缚、微细增长、漏、河流、结合，如果仅仅是没有，就不会变成那样，眼等也不是，因此，无明是另一种法。例如，对坏妻子说不是妻子，对坏儿子说不是儿子一样，无明也是如此。因为是见，所以不是恶慧。被贬低的智慧是烦恼，如果是见的自性，那么无明就不合理。那么，凡不是见的，就成了无明吗？那也是不合理的。为什么呢？因为与见相同。如果无明成了智慧，那么智慧的两种体性就不会相同，因为与见不相同。由此也可以证明，为了显示智慧是烦恼的缘故，经中说，被贪欲所染污的心是不解脱的，被无明所染污的智慧是不清净的，这也说明智慧本身就是智慧（梵文：prajñā，梵文罗马拟音：prajñā，汉语字面意思：智慧）的烦恼。
English
The branch of is dependent origination. In that case, since it is cause and effect, all the branches are also established as both. Then, what is the meaning of "ignorance"? If it is said that whatever is not ignorance, then the eyes and so on would also become faults. If it is said that it is without knowledge, then, in that case, it would become nothing at all, which is also not possible. Therefore, ignorance is another dharma that is contrary to knowledge, just like unkindness, lies, and so on. Just as the opposite of a friend, some become the opposite of a friend, and some are neither enemies nor without friendship. What is called upright is truth. The word that is contrary to this is a lie, not dharma, not meaning, not action, etc., just as being contrary to dharma, etc., ignorance should also be regarded as another dharma that is contrary to knowledge. Where does this come from? It comes from showing the nature of dependent origination. Furthermore, for the sake of words such as "pervasiveness," the sutra says that ignorance is pervasiveness, bondage, subtle increase, leakage, river, and combination. If it is merely non-existence, it will not become like that, and the eyes and so on are not, therefore, ignorance is another dharma. For example, just as saying that a bad wife is not a wife, and saying that a bad son is not a son, ignorance is also like that. Because it is seeing, it is not bad wisdom. Degraded wisdom is affliction. If it is the nature of seeing, then ignorance is unreasonable. Then, whatever is not seeing, does it become ignorance? That is also unreasonable. Why? Because it is the same as seeing. If ignorance becomes wisdom, then the two natures of wisdom will not be the same, because it is not the same as seeing. This can also prove that, in order to show that wisdom is the cause of affliction, the sutra says that the mind defiled by desire is not liberated, and the wisdom defiled by ignorance is not pure, which also shows that wisdom itself is the affliction of wisdom (Sanskrit: prajñā, Romanized Sanskrit: prajñā, literal Chinese meaning: wisdom).