Tibetan
གྲག །འདིར་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཚེ་རབས་གསུམ་དུ་བར་ཆད་མེད་པར་འབྲེལ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་རིལ་པོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡོད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལས་བསྒྲགས་ཤེ་ན། གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ཉིད་ལས་བསྒྲགས། མ་རིག་པ་གཙོ་བོའི་ཚེ་ནི་མ་རིག་པར་བཤད་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གཙོ་བོའི་ཚེ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒ་ཤི་གཙོ་བོའི་ཚེ་ཡང་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྟེ། ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ནི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་ལ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གཞན་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། མདོ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་དང༌། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན། སྔོན་དང་ཕྱི་མ་བར་མཐའ་ལ། །རྨོངས་པ་ རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་བསྟན་ཏོ། །བར་གྱི་མཐའ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སྲེད་པ་དང༌། ལེན་པ་དང༌། སྲིད་པ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རབས་གསུམ་མོ། །ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་དང༌། གཞི་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ནི་མ་རིག་པ་དང༌། སྲེད་པ་དང༌། ལེན་པའོ། །ལས་གཉིས་ནི། འདུ་བྱེད་དང༌། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞི་བདུན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་ཤི་སྟེ། ཡན་ལག་བདུན་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་བདུན་གཞི་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་སྟེ། ཡན་ལག་བདུན་པོ་ཉིད་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །ལྷག་མ་ལྔ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དབུས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི། རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་འ
Chinese
གྲག །這裡認為，十二緣起的五蘊在三世中無間斷地相連，是相互依存的。如果所有支分都具有五蘊，為什麼只宣說無明等法呢？因為宣說的是主要的支分。無明是主要的時候就說是無明，行是主要的時候就是行。同樣，老死是主要的時候也直到老死，沒有過失。又為什麼經中說是十二支，而《分別論》中說什麼是緣起呢？說是所有有為法。經中說是眾生，而《分別論》中說是眾生和非眾生。又為什麼經中只說眾生呢？為了遮遣對前後際的愚昧。 為了遮遣對前際的愚昧，所以宣說了無明和行。為了遮遣對後際的愚昧，所以宣說了生和老死。為了遮遣對中際的愚昧，所以宣說了識、名色、六處、觸、受、愛、取、有，因此是三世。又，應當這樣理解緣起，它是煩惱、業和基三者的自性。其中，三種煩惱是無明、愛和取。兩種業是行和有這兩個支分，是業的自性。七種基是識、名色、六處、觸、受、生、老死，這七支是業和煩惱的所依，所以稱為基。七支如何是基，同樣也是果，這七支本身就成了果。剩下的五支因為是業和煩惱的自性，所以是因。又為什麼基五種和煩惱兩種是各自分別的，所以中間的因和果廣泛地宣說，而且兩種是各自分別的，所以對未來的時
English
Grak. Here, it is considered that the five aggregates of the twelve links of dependent origination are interconnected without interruption in the three lifetimes. If all the limbs have all five aggregates, why are only phenomena such as ignorance proclaimed? Because it is proclaimed from the main limb itself. When ignorance is the main one, it is said to be ignorance. When actions are the main ones, they are actions. Similarly, when old age and death are the main ones, it goes up to old age and death. There is no fault. Again, why is it said to be twelve links in the sutras, and what is dependent origination in the Vibhanga? It is said to be all conditioned dharmas. In the sutras, it is called sentient beings. In the Vibhanga, it is called sentient and non-sentient beings. Again, why does the sutra only speak of sentient beings? To reverse ignorance about the beginning, end, and middle. To reverse ignorance about the past end, ignorance and action are taught. To reverse ignorance about the future end, birth, old age, and death are taught. To reverse ignorance about the middle end, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, and existence are taught. Therefore, it is three lifetimes. Moreover, dependent origination should be understood as being of the nature of three things: afflictions, karma, and basis. Among them, the three afflictions are ignorance, craving, and grasping. The two karmas are the links of action and existence, which are the nature of karma. The seven bases are consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, birth, old age, and death. The seven links are called bases because they are the support for karma and afflictions. How are the seven links the basis? Likewise, they are also the result. The seven links themselves become the result. The remaining five are the cause because they are of the nature of karma and afflictions. Again, why are the five bases and the two afflictions distinct? Therefore, the cause and effect in the middle are extensively taught, and because the two are distinct, the future time
Tibetan
བྲས་བུ་ནི་མདོར་བསྡུས་ལ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅེ་ན། གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་བསྡུས་པ་ནི། །བར་མའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །བར་མ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གཉིས་པའི་རྒྱུ་དང༌། འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་བཤད་དེ། ཡང་དོན་མེད་པའི་འབད་པ་ནི་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ནེ་ད་ལྟ་ན་ནི། མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒ་ཤིའི་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་བས། ཡང་ན་ཡན་ལག་གཞན་ཞིག་གིས་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁ་བསྐང་མི་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་དང༌། །བྱ་བ་ཉིད་དོ་དེ་ལས་གཞི། །དེ་ལས་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ། །འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ལུགས། །ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྲེད་པ་ལས་ལེན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་ཏེ། ལེན་པ་ལས་སྲེད་པ་དང༌། མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །ལས་ལས་གཞི་སྟེ། འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྲིད་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གཞི་ལས་གཞི་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་ནས་རེག་པ་ལས་ཚོར་བའི་བར་དང༌། སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤིའི་བར་རོ། །གཞི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། །ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ལུགས། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞན་པ་དེའི་ཕྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་མ་རིག་པ་ཡང་གཞི་འམ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ། རྒ་ཤིའི་ཚོར་ཐ་ལ་ཐུག་པའི་གཞི་ལས་ནི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས། ཡང་འདི་ལ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཁ་བསྐང་བར་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདིའི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྟེ། །རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་འབྲས་བུར་འདོད། །རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ནི་འདི་ལས་འབྱུང་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །འབྲས་བུར་གྱུར
Chinese
如果说果是简略的，过去时的因由一个烦恼来显示，那么两个的因果归纳为：从中间的推断，中间的因是先前的边和后来的边二者的因，果也因为广泛地推断而没有说，也不做无意义的努力。如果说缘起仅仅是十二支，那么现在，因为没有显示无明的因，轮回就变成有始的了。因为没有显示老死的果，也变成有终的了。或者必须用其他的支来补充，那样一来就没有边际了。因为什么不需要补充呢？因为世尊说： 烦恼生烦恼，行为即彼生，彼生基与恼，此乃有支理。 已经显示了。烦恼生烦恼，即贪爱生执取。烦恼生业，即执取生贪爱，无明生诸行。业生基，即诸行生识，有生生。基生基，即识生名色乃至触生受之间，生生老死之间。基生烦恼，即受生贪爱。因为有支的规律，那样不同，在那之后，烦恼的自性无明也显示为从基或者烦恼所生，老死等触及的基也产生烦恼，所以对此一点也不需要补充。这样一来，这个大苦蕴才能如实产生。如果不是这样，这有什么作用呢？世尊说：比丘们，我要为你们讲说缘起和缘起之法，那么这些有什么差别呢？这个因是缘起，缘起认为是果。成为因的支是从此产生的，所以是缘起。成为果
English
If the result is brief, and the cause of the past is shown through one affliction, then the cause and effect of the two are summarized as: From the inference of the middle, the cause of the middle itself is the cause of both the prior and later ends, and the result is also not explained by extensive inference. Also, do not make meaningless efforts. If it is said that dependent origination is exhausted in only twelve branches, then now, because the cause of ignorance is not shown, cyclic existence becomes having a beginning. Because the result of aging and death is not shown, it also becomes having an end. Or else, another branch must be supplemented, and in that case, there would be no end. Why is it not necessary to supplement? Because the Blessed One said: From affliction, affliction arises, Action itself from that, From that, basis and affliction arise, This is the system of the limb of existence. It has been shown. From affliction, affliction arises, namely, craving arises from grasping. From affliction, action arises, namely, grasping arises from craving, and volitions arise from ignorance. From action, basis arises, namely, consciousness arises from volitions, and birth arises from existence. From basis, basis arises, namely, from consciousness, name and form up to feeling from contact, and from birth up to aging and death. From basis, affliction arises, namely, craving arises from feeling. Because of the system of the limbs of existence, in that way, the nature of affliction, ignorance, is also shown to arise from a basis or affliction, and from the basis that touches aging and death, affliction also arises. Therefore, there is no need to supplement even a little to this. In that way, this great mass of suffering will truly arise. If it is not like that, what is the use of this? The Blessed One said: Monks, I will teach you dependent origination and the Dharma of dependent origination. What is the difference between these? This cause is dependent origination, and dependent origination is considered the result. The limb that has become the cause arises from this, therefore it is dependent origination. Having become the result