Tibetan
་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་བརྗོད། །དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་སུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཅེ་ན། དེར་སོ་སོའི། བསམ་གཏན་ལ་ནི་ས་གསུམ་པ། །བཞི་པ་ལ་ནི་ས་བརྒྱད་པ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙོམས་འཇུག་དགེ་བ་རྩེ་གཅིག་སྟེ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ན་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་ནི་བསམ་གཏན་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བཅས་ཕུང་པོ་ལྔ། །འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི། དཔྱོད་དང་དགའ་དང་བདེ་དང་ལྡན། །དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་དཔྱོད་པ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ཞེས་སྨོས་པས་རྟོག་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་དང་མེ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་དཔྱོད་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི། ཡན་ལག་ལྔ་ལྔ་སྤངས་པ་ནི། །དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི་དཔྱོད་པ་སྤངས་པ་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་དགའ་བ་སྤངས་ལ་དགེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སྤངས་པའོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟ་བར། དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད། རྣམ་པ་གང་གིས་ན། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡིན་ལ། བཞི་ཡང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་མེད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སོ། །འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་མའི་ས་ལས་དབེན་ལས་སྐྱེས། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། ལམ་གང་གིས་ས་འོག་མ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང༌། གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉེ་བར་བསྡོགས་པ་གསུམ་དང་བཅས། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པས། གཟུགས་དང་བྲལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། མ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ཡང་གཟུགས་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། ཆུང་ཟད་སེར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕུང་པོ་བཞི་ཞེས་བཤད་པ་གནག་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན། གཟུགས་མེད་བ་ན་གཟུགས་མེད་དོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ གཟུགས་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་དུ་གཟུགས་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ། གཟུགས་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་འདུ་འཕྲོད་རྙེད་པ་ལས་སྐྱེའོ། །དེ་ནི་ཐལ་ཟིན་ཏོ། །འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གསུམ་ནི། དེ་བཞིན། སྤྱིར་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང༌། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་བྱ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ། །ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མིང་གྲངས་བཞིན་དུ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དམན་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པའོ། །འདུ་ཤེས་དམན་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འདུ་ཤེས་དེ་ནི་གསལ་བའང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྙོམས་འཇུག་དངོས་གཞིའི་རྫས། །རྣམ་བརྒྱད། དེ་ལྟར་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ་དངོས་གཞིའི་རྫས་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང༌། བདུན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གཞན་པ་བདུན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་དང་དག་པ་དང༌། ཟག་མེད་རྣམས་དང་ལྡན་པའོ། །རོ་མྱང་བ་དང༌། དག་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །བརྒྱད་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རོ་མྱང་བ་དང་དག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ། རོ་མྱང་མཚུངས་ལྡན་སྲེད་བཅས་ཏེ། །རོ་མྱང་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡིད་དགེ་བ་ནི། །དག་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་ནི་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དེས་ཅི་ཞིག་རོ་མྱང་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེས་མྱོང་ངོ༌། །སྙོམས་པར་འཇུགས་པ་དག་ལ་འདས་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་དེས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་ལངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་མེད་འཇིག་རྟེན་འདས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྫས་དེ་དག་ལས་བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། དང་པོ་ལྔ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྟོག་དཔྱོད་དང༌། དགའ་བདེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན། །རྟོག་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་དེ་ལྔའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན། བསམ་གཏན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དམག་གི་ཡན་ལག་བཞི་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གྲག་གོ །གཉིས་པའི་ཡན་ལག་དག་དང་ལྡན། །དགའ་ལ་སོགས་དང་བཞི་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་བཞིའོ། །གསུམ་པའི་བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་དང༌། །ཤེས་བཞིན་བདེ་དང་གནས་དང་ལྔ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཡན་ལག་ནི་བཏང་སྙོམས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྔའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཐ་མའི་བདེ་མིན་སྡུག་བསྔལ་མིན། །བཏང་སྙོམས་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་བཞི། །ཐ་མ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་བསམ་གཏན
Chinese
说生之禅定。彼于世间之藏处如何说耶？于彼各各，禅定为三地，第四为八地。如是已说竟。当说等至之禅定。是故说，等至善心一境性，无有差别，若善心一境性即是禅定，是定之自性故。随行蕴五，与眷属者，当知是五蕴之自性。又，善心一境性之初禅如何？四禅之间如何耶？略说初禅，具伺喜乐，善心一境性之初禅，与伺、喜、乐相应而具足。说伺之时，亦已说寻，为俱时伺察之故，如烟与火。无寻则无具喜乐之伺察。三禅是， 舍弃五五支，与名为善心一境性相合。二禅是舍弃伺，而具喜乐。三禅是舍弃喜，而具善。四禅是舍弃伺、喜、乐。诸禅如何耶？如是无色。以何等相耶？彼等亦是生与等至二者，亦是四者，彼等之生已说竟。等至之无色，无有差别，是善心一境性之自性，如是则以彼等相。若与眷属，则是四蕴，是随行之无色故。从下地远离而生，从四禅远离而生者，是虚空无边处。从彼远离而生者，是识无边处。从彼远离而生者，是无所有处。从彼远离而生者，是非想非非想处。如是则是四无色。何谓远离耶？以何道从下地生厌离
English
The dhyana of birth is spoken of. How is it said in the worldly treasury? There, each, dhyana is the third ground, the fourth is the eighth ground. Thus it has been said. The dhyana of entering into equipoise is to be spoken of. Therefore it is said, entering into equipoise is a single-pointed virtue. Without distinction, the single-pointedness of a virtuous mind is dhyana, because it is the nature of samadhi. The five aggregates with followers, with retinue, should be known as the nature of the five aggregates. Furthermore, what is the first dhyana of single-pointed virtuous mind like? What is it like between the four dhyanas? Briefly, the first is, possessing investigation, joy, and bliss. The first dhyana of single-pointed virtuous mind is endowed with investigation, joy, and bliss. By mentioning investigation, contemplation is also explained, because of simultaneous investigation, like smoke and fire. Without contemplation, there is no investigation endowed with joy and bliss. The third dhyana is, Abandoning five and five limbs, it is combined with what is called single-pointed virtuous mind. The second dhyana is abandoning investigation and possessing joy and bliss. The third is abandoning joy and possessing virtue. The fourth is abandoning investigation, joy, and bliss. How are the dhyanas? Likewise, the formless. In what manner? Those are both birth and entering into equipoise, and also four, for the birth of those has already been explained. The formless of entering into equipoise, without distinction, is the nature of single-pointed virtuous mind, thus in those aspects. If with retinue, then it is four aggregates, because it is the formless that follows. Born from separation from the lower ground, born from separation from the fourth dhyana is the sphere of infinite space. Born from separation from that is the sphere of infinite consciousness. Born from separation from that is the sphere of nothingness. Born from separation from that is the sphere of neither perception nor non-perception. Thus there are four formless realms. What is meant by separation? By what path does one become disgusted with the lower ground?
Chinese
，是为了远离贪欲。那些无色界也称为离色界，具备三个近行。空无边处生处的近行是以第四禅为对境，因此它不是与色蕴的意识分离，所以不获得称为离色界之名，是未离之同义词。有些人说，在无色界中也有少许色，如少许冰雹一般。说四蕴是黑暗，这暂时是对无色界中无色作出的论证，如果存在，怎么会称之为无色界呢？因此，无色界中无色。现在如果从那里死亡 μεταβιβάζω 的那些众生的色蕴，在不少劫的时间里，色蕴的相续断绝后又会产生，这是怎么回事呢？色蕴是从心生起。色蕴是从以其异熟之因完全熏染的心和合而生起。这已经驳斥了。这应当说，难道空无边处生处等，是以虚空等本身为对境，因此才那样称呼吗？不是的。怎么说呢？暂时有三种，同样。一般而言，因为虚空无边和识无边，什么也没有。称为虚空无边。识无边。一点也没有，这样作意并且对它们完全串习，因此才按照它们的名称数量那样称呼。因为低劣，无想非非想。因为意识低劣，所以无想。称为非想非非想处，因为那个意识既不明显，也不是完全没有。如是等持正行的体性，有八种。这样，等持的实际本体是这样的：四禅和四无色定，共有八种。在这些之中，七种有三种形态，除了有顶之外的七种有三种形态：有味、清净和与无漏者相应。有味、清净和与无漏者相同地相应。第八有顶是
English
, it is in order to go away from desire. Those formless realms are also called formless, possessing three proximate states. The proximate state of the sphere of infinite space is focused on the fourth dhyana, therefore it is not separated from the consciousness of the form aggregate. Therefore, it does not obtain the name of being called formless, it is a synonym for not being separated. Some say that even in the formless realms there is a little form, like a little hail. Saying that the four aggregates are dark, this is temporarily an argument for the absence of form in the formless realms. If it exists, how can it be called formless? Therefore, there is no form in the formless realms. Now, how is it that the form aggregates of those beings who die and μεταβιβάζω from there, after the continuity of the form aggregate has been cut off for not a few kalpas, will arise again? Form arises from mind. Form arises from the union of minds that are completely perfumed by its ripening cause. This has already been refuted. This should be said: Is it that the sphere of infinite space and so on, are focused on space and so on themselves, and therefore they are called that way? No. How so? Temporarily, there are three, similarly. In general, because space is infinite and consciousness is infinite, there is nothing. It is called infinite space. Infinite consciousness. There is not even a little, thus attending to it and completely familiarizing with them, therefore they are called that way according to their name and number. Because of inferiority, neither unconsciousness nor non-unconsciousness. Because consciousness is inferior, therefore unconsciousness. It is called the sphere of neither perception nor non-perception, because that consciousness is neither clear nor completely absent. Thus, the nature of the actual practice of equipoise, there are eight kinds. Thus, the actual body of equipoise is like this: the four dhyanas and the four formless absorptions, there are eight in total. Among these, seven have three forms, the seven other than the peak of existence have three forms: savoring, pure, and corresponding to the undefiled. Savoring, pure, and corresponding similarly to the undefiled. The eighth, the peak of existence, is
Chinese
有两种，即品尝和清净以及相应。无漏则是没有的本身。其中，品尝相应则与贪欲相连。品尝是贪欲。世间善心是清净。世间善的等持之物称为清净，因为具有不执著等白色之法。又，品尝并相应的心，它品尝什么呢？它就是品尝者。对于等持者来说，刚过去的那个就是品尝者，从所品尝之物中生起。以什么来品尝，那就是等持。无漏是出世间的。出世间的等持之物就是无漏。从这些等持之物中，禅定具有支分。无色则不是。其中，初禅有五支。初禅有五个支分，即寻伺，以及喜乐定。寻、伺、喜、乐、一心，这五个支分。定既是支分，也是禅定。其余的只是支分，就像军队的四个支分一样，禅定的五个支分也与之相似。第二禅具有支分，喜等有四个。第二禅有四个支分，即内净、喜、乐、一心。第三禅的舍、念、正知、乐和住为五支。第三禅的支分是舍、念、正知、乐和定。所谓“住”是定的异名，经中说，什么是正定呢？就是心和心所正确安住。最后的非乐非苦，舍、念和定为四支。最后是第四禅，它的支分是既非乐也非苦的感受，以及舍清净、相清净和定清净，共有四个。如此禅定