Tibetan
ག་ནི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་མེད་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་དང་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་དུ་བདག་ཡང་དག་བ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ལ། མཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་གཞི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་གཞི་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། མ་རིག་པ་རྣམ་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང༌། ཁེངས་པ་དང༌། མི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་ཞུགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པས་གཞི་དང་བཅས་པ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ལ་དེ་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱི། བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཀྱང་མེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གཞི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་ཀྱི། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞི་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པ་དག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དེས་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་གྱི་འདུ་ཤེས་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་རུང་སྟེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པས་ས་དང་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །མདོ་སྡེ་བ་རྣམས་ན་རེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། ལུང་དང་རིགས་པ་ལས་སོ། །ལུང་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། སློབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱའོ་ཞེས་དང་སྨྲའོ་གསུངས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་མདོ་དེ་ལས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པར་ཟད་དེ། འདིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གཡོ་བ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་
Chinese
是什么呢？如果问，不是那样的烦恼是什么呢？有差别，我见就像无我一样，对于色等事物，执著为作者、受者和支配者，将并非真实的我妄加安立。而执边见等也依附于它的基础上，所以称为无基础。通过修习断除的贪欲、嗔恚、我慢和无明等，仅仅是对色等事物产生贪执、普遍的苦恼、骄傲和不明显的体性，所以称为有基础。因为它们所依附的只是痛苦等，而我等则连我也并不存在。有些人这样说：像这样，通过修习断除的事物，对于可爱和不可爱的相状有各自的确定性。而通过见断除的事物，则没有我等的相状。因此，称为没有各自确定基础的事物。另外，圣者由于不作意时，因为失念而产生烦恼，但并非一定在作意时产生，就像绳子上的蛇的错觉一样。一定不作意时，不可能产生我见等，因为它是普遍作意的缘故。因此，断除了见断所断，并不会从初地完全退失。经部师们说，甚至也不会从阿罗汉果位退失，这才是合理的。这如何理解呢？通过教证和理证。教证如何呢？如经中所说：比丘们，凡是以圣慧所断除的，才是真正的断除。对于学者，应当保持正念，并如是说，但对于阿罗汉则不然。阿难陀，我说即使对于阿罗汉，利养和恭敬也会造成障碍。这部经中仅仅说从安住在见法乐中会退失，而没有说从以身体现证的不动心解脱中，会以任何方式
English
What is it? If asked, what are the afflictions that are not like that? There is a difference. The view of self, like selflessness, clings to things like form as the agent, the experiencer, and the controller, falsely establishing what is not the true self. And clinging to extremes and so on also relies on that basis, so they are called without a basis. The desire, anger, pride, and ignorance that are abandoned through cultivation are merely attachment to things like form, universal torment, arrogance, and indistinct nature, so they are called with a basis. Because what they rely on is only suffering and so on, but I and so on, even I do not exist. Others say this: Like this, for the things that are abandoned through cultivation, there is a separate certainty of the characteristics of the desirable and the undesirable. But for the things that are abandoned through seeing, there are no characteristics of self and so on. Therefore, they are called things without a separate certain basis. Furthermore, when the noble one does not pay attention, afflictions arise due to loss of mindfulness, but not necessarily when paying attention, just like the illusion of a snake on a rope. When not paying attention, it is impossible for the view of self and so on to arise, because it is the cause of universal attention. Therefore, having abandoned what is abandoned by seeing, there is no complete falling away from the first ground. The Sutra masters say that there is not even falling away from the state of an Arhat, which is reasonable. How is this understood? Through scriptural authority and reasoning. How is the scriptural authority? As it is said in the sutra: Monks, whatever is abandoned by noble wisdom is truly abandoned. For the learner, one should maintain mindfulness, and so it is said, but not for the Arhat. Ananda, I say that even for the Arhat, gain and respect can cause obstacles. In this sutra, it is only said that there will be falling away from dwelling happily in the Dharma that is seen, but it is not said that from the unmoving liberation of mind that is manifested by the body, in any way
Tibetan
ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཟེར་རོ། །ཅི་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱད་པར་བྱས་ཏེ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དུས་དང་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སྲིད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་གསུངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ནི་ལ་ལ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་གཡེན་སྦྱོ་བའི་ཉེས་པས་དབང་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ལ་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང༌། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་ཁོ་ནལ་གནས་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའམ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལས་གཡོ་བར་
Chinese
他说：“我不说会退失。”如果说是依时和合而有，我们也是这么说的。这是阿罗汉本身吗？还是禅定者们？应当加以考察。因为禅定正行的等持是依时而现的缘故，解脱也称为依时和合，为了安住在见法中的安乐，应当再三寻求，因此也称为如意。另一些人说，因为应当品尝滋味，所以说是“罗”。阿罗汉本身的解脱，因为是恒常相续的缘故，也不应是依时和合，又因为不是应当追求的意义，所以也不是如意。如果又从阿罗汉本身退失而成为某种有，为什么世尊说唯有从安住在见法中的安乐的增上心所生者才会退失呢？因此，应当了知一切阿罗汉的解脱是不动摇的。从安住在见法中的安乐者中，有些因为利养和恭敬的扰乱过失而势力衰退，所以会退失，这是指根器迟钝者。有些不会退失，这是指根器敏锐者。其中，会退失的，是具有退失之法性者；不会退失的，是具有不退失之法性者。同样，对于思维死亡之法性等也应类推。不退失之法性、不从住处动摇、不动摇之法性，这三者有什么差别呢？不退失之法性不是从修习而生起的，不动摇之法性是从修习而生起的，因为这二者不会从唯独生起等持差别的那个（等持）退失。不从住处动摇，仅仅是不从唯独安住的功德中退失而已，其他既不生起，即使生起，也会从那（功德）动摇。
English
He said, "I do not say that there will be degeneration." If it is said that it exists in accordance with time and combination, we also say so. Is this the Arhat himself? Or are they meditators? It should be examined. Because the Samadhi of the actual meditation manifests at the time, liberation is also called "time and combination," and in order to abide in the happiness of the Dharma in sight, it should be sought again and again, therefore it is also called "desirable." Others say that because it should be tasted, it is called "ro." The liberation of the Arhat himself should not be a combination of time and circumstances, because it is always continuous, and it is not desirable because it is not something to be pursued. If one degenerates from the Arhat himself and becomes a certain existence, why did the Bhagavan say that only those who arise from the superior mind that abides happily in the Dharma in sight will degenerate? Therefore, it should be understood that the liberation of all Arhats is immovable. Among those who abide happily in the Dharma in sight, some will degenerate because of the fault of being disturbed by gain and respect, and their power will decline. This refers to those with dull faculties. Some will not degenerate, and this refers to those with sharp faculties. Among them, those who will degenerate are those who have the nature of degeneration; those who will not degenerate are those who have the nature of non-degeneration. Similarly, it should also be applied to those who contemplate the nature of death, and so on. What is the difference between the nature of non-degeneration, non-movement from the abode, and the nature of non-movement? The nature of non-degeneration is not caused by cultivation, and the nature of non-movement is caused by cultivation, because these two do not degenerate from that which only produces the difference of Samadhi. Non-movement from the abode only means that one does not degenerate from the merit in which one abides, but one does not generate other merits, or even if one generates them, one will move from that (merit).