Tibetan
ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ། དབྱིག་གཉེན། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ། དབྱིག་གཉེན། ཇི་སྐད་དུ་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མིང་འཐོབ་པོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡང༌། བདེན་པ་མཐོང་དང་བསྒོམ་པ་ལས། །ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཞེས་བཤད་པ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ད་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་དག་ཅི་ཟག་པ་མེད་པའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་བརྗོད་དེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ཟག་པ་མེད། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤྲང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་མཐུ་མེད་དོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་བཤད་པ། བདེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞིག་ཏུ། བདེན་པ་དག་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །གང་དུ་བཤད་ཅེ་ན། ཆོས་ ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་བསྟན་པར་ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་བ་རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང༌། །བྲལ་བའོ་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་བ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་བདག་བསྟན་ཏོ། །ཅི་འདི་དག་གི་རིམ་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དེ་བཞིན་དུ། །འགོག་དང་ལམ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན། །དེ་དག་གི་རིམ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི། དེ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རིམ། །བདེན་པ་གང་ཞིག་སྔར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་སྔར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ནི་སྔར་བསྟན་ལ་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རབ་ཏུ་བརྟག་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་སྔར་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་ལ། ཕྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུ
Chinese
《阿毗达磨俱舍论》的解释。 世亲。 《阿毗达磨俱舍论》的解释。 世亲。 正如所说，断除即获得完全了知的名称，那也是因为，从见谛和修道中，说断除了烦恼。烦恼应该通过见道断除，也应该通过修道断除，这样广说。现在，见道和修道这些道，是无漏的还是有漏的呢？如果应该这样说，那么为了这个原因，要说这些：修道有两种，名为见道是无漏的。修道有两种：世间道和出世间道。见道是三界之敌对，并且见道所断除的九种烦恼一并断除，因此仅仅是出世间道，因为世间道没有那样的力量。如是说从见谛中，那么那些谛在何处呢？谛有四种。在何处说呢？法 有漏和无漏，在显示时，以无漏道之谛，以道的谛以自己的名称显示。以个别观察所断为何？是分离，这样显示灭谛。痛苦、集谛、世间，在那里显示了痛苦和集谛的真谛。难道这些的次第仅仅是这样吗？回答说：不是。那么是怎样的呢？痛苦、集谛同样地，灭和道，如果那样，那些的次第就是这样。同样，这个词是为了要极度显示自己的体性如先前所说的那样。那么，那些如何现证次第？哪一个谛先前现证，那个先前显示。如果不是那样，那么因先前显示，而果在后来显示。有些是与生相符而显示，例如念住和禅定等等。有些是与彻底观察相符而显示，例如正断，因为先前是为了断除已生起的而生起意乐，后来是为了未生起的
English
Explanation of the Abhidharma-kosa. Vasubandhu. Explanation of the Abhidharma-kosa. Vasubandhu. As it is said that abandonment is the name of complete knowledge, that is also because, from the seeing of truth and cultivation, it is said that afflictions are abandoned. Afflictions should be abandoned through the path of seeing, and should also be abandoned through the path of cultivation, thus extensively explained. Now, are those paths of seeing and cultivation without outflows or with outflows? If it should be said so, then for this reason, these should be said: The path of cultivation is of two kinds, the so-called path of seeing is without outflows. The path of cultivation is of two kinds: worldly and transcendental. The path of seeing is the enemy of the three realms, and because the nine kinds of afflictions to be abandoned by the path of seeing are abandoned all at once, therefore it is only transcendental, because the worldly does not have such power. It is said from seeing the truth, then where are those truths? The truths are said to be four. Where is it said? Dharma With outflows and without outflows, in showing, with the truth of the path without outflows, the truth of the path is shown by its own name. What is stopped by individual examination? It is separation, thus showing the truth of cessation. Suffering, arising, the world, there the truth of suffering and arising is shown. Is the order of these only like this? Answer: No. Then how is it? Suffering, arising, similarly, cessation and path, if so, the order of those is like this. Similarly, the word is for the purpose of extremely showing that one's own nature is just as it was said before. Then, how do those manifest realization in order? Whichever truth is realized earlier, that is shown earlier. If it is not so, then the cause is shown earlier, and the result is shown later. Some are shown in accordance with birth, for example, mindfulness and meditation, etc. Some are shown in accordance with thorough examination, for example, the right abandonments, because earlier, in order to abandon those that have arisen, desire is generated, and later, for those that have not arisen,
Tibetan
ན་བསྐྱེད་པའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ། །བདེན་པ་རྣམས་ནི་མངོན་བར་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། གང་ལ་ཆགས་པ་དང༌། གང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། གང་ལས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་བདེ་ཉིད་ལ་དང་པོར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་ལ། ཕྱིས་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ །འདིའི་འགོག་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ །འདིའི་ལམ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། ནད་མཐོང་བས་དེའི་གཞི་དང་ཟད་པ་དང་སྨན་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་འདི་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །མདོ་གང་ལས་ཤེ་ན། ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པས་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལས་བསྟན་ཏོ། །སྔར་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་བ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། དཀྱུས་ས་བསྟན་པའི་རྟ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་རྒྱུག་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་བར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།། རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་ནི་རྫས་སུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །མདོ་ལས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་ཁོ་ན་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅི་འདི་དག་གཞན་རྣམས་ལ་བརྫུན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་དག་ཇི་ལྟ་བདེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ གཟིགས་ཀྱི་གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་
Chinese
那生起的决定是没有的。真谛是与现观相符而宣说的。为什么真谛是那样现观呢？对于什么贪著，什么损害，以及从什么中寻求解脱的苦谛，首先在分别的阶段完全了知，之后，这个的因是什么，这样完全了知集谛。这个的灭是什么，这样完全了知灭谛。这个的道是什么，这样完全了知道谛，就像见到疾病而寻找其根源、消退和药物一样。真谛的这个比喻在经中也有宣说。什么经中宣说呢？具有四支的医生取出箭毒，就是从那里显示的。先前抛弃的缘故，如在分别的阶段完全了知真谛那样，在现观的阶段也现观真谛，就像指示了方向的骏马毫无阻碍地奔驰一样。现观的含义是什么呢？就是现前如实地证悟。为什么唯是无漏而不是有漏呢？因为那是面向涅槃而如实地证悟，如实就是如实性。对此，取蕴成为果的那些是苦谛。成为因的那些是集谛，因为从此生起。因此，这两个是因和果，从名称的角度有差别，但从本体上来说不是。灭和道在本体上也有差别。经中说“圣者的真谛”，那是什么意思呢？这些对于圣者们是真实的，因此，唯在经中才说“圣者的真谛”。难道这些对于其他人是虚假的吗？这些是不颠倒的缘故，对于一切都是真实的，但圣者们是如实地照见这些，而其他人则不是，因此这些被称为圣者的真谛，就是不颠倒的
English
There is no certainty of that arising. The truths are taught in accordance with realization. Why are the truths realized in that way? Because one first fully understands the truth of suffering, which is the basis for attachment, harm, and the pursuit of liberation, during the stage of discernment. Later, one fully understands the truth of the origin, asking, "What is the cause of this?" One fully understands the truth of cessation, asking, "What is the cessation of this?" One fully understands the truth of the path, asking, "What is the path to this?" It is like seeing a disease and seeking its source, its end, and its cure. This example of the truths is also explained in the sutras. Which sutra explains it? It is shown in the one that says, "A doctor with four limbs extracts a poisoned arrow." Just as one fully understands the truths during the stage of discernment because of what was previously abandoned, so too one realizes the truths during the stage of realization, like a well-trained horse running unhindered when the direction is shown. What is the meaning of "realization"? It is to realize completely and correctly. Why is it only without outflows and not with outflows? Because it is the correct realization that is directed towards nirvana; "correct" means "in reality itself." In that case, the aggregates of appropriation that have become the result are the truth of suffering. Those that have become the cause are the truth of the origin, because they arise from this. Therefore, these two are cause and result, and they are different in name but not in substance. Cessation and the path are also different in substance. What is the meaning of the phrase "the noble truths" that appears in the sutras? These are true for the noble ones. Therefore, only in the sutras is it said, "the noble truths." Are these false for others? Because these are not inverted, they are true for all, but the noble ones see these as they are, while others do not. Therefore, these are called the truths of the noble ones, which is not inverted.