Tibetan
་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་དང༌། འདུ་བྱེད་པ་དང་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལས་མི་འཆི་བར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང༌། ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདོར་བ་ལ་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་སྦྱོར་བ་མ་བཏང་ཞིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང་ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ །གཞན་དག་ན་རེ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ནི་མངོན་བར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྔར་འབྱུང་བས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རུང་སྟེ། ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་དང་ངང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་འབད་པ་མེད་པ་དང་འབད་པས་འཐོབ་བའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་ལམ་ཆེས་ངང་གིས་འབྱུང་བ་དང༌། ཆེས་ཆེ་བ་དང༌། ཕྲ་རྒྱས་ཆེས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་གོང་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འཕོ་བ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ །དེ་ནི་བསམ་གཏན་སྤེལ་ནས་འོག་མིན་འགྲོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ནི་བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་དང༌། སྤེལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ནི་འོག་མིན་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསམ་གཏན་སྤེལ་
Chinese
也同样适用于死后、生后，以及有为和无为。不来者本身有五种：中阴中完全入灭是指在中有状态完全入灭。生后完全入灭是指仅仅是出生，没有死亡，以有余依涅槃而完全入灭，因为是精进和道自然生起之故。其他一些人说，这也是因为没有蕴的残余。不是的，因为没有舍弃寿命的自主权。以策励而完全入灭是指出生后没有舍弃加行，以策励而完全入灭，因为不是精进和道自然生起之故。无策励而完全入灭是指无策励而完全入灭，因为不是不精进和道自然生起之故，是这样说的。另一些人说，这是因为以缘于有为和无为的道而完全入灭。那是不可以的，因为会太过分。经中说，无策励而完全入灭是先出现的，所以只有那样才是可以的，道自然生起和非自然生起，是通过无勤和有勤而以无策励和策励来成办的缘故。生后完全入灭是道最自然生起，最殊胜，以及极微细的。向上转移是指没有在所生之处完全入灭，而是向上行进，转移和行进说的是一个意思。那是通过修习禅定而前往色究竟天。向上转移从因和果的角度来说有两种，从因的角度来说是修习禅定和没有修习禅定。从果的角度来说是到达色究竟天和有顶。其中，以何者修习禅定
English
It also applies to after death, after birth, and to conditioned and unconditioned phenomena. The non-returner itself has five types: completely passing into nirvana in the intermediate state refers to completely passing into nirvana in the intermediate state of existence. Completely passing into nirvana after birth refers to merely being born, without dying, completely passing into nirvana with the remainder of aggregates, because of diligence and the natural arising of the path. Some others say that it is also because there is no remainder of aggregates. It is not, because there is no autonomy to abandon life. Completely passing into nirvana with exertion refers to being born without abandoning effort, completely passing into nirvana with exertion, because it is not diligence and the natural arising of the path. Completely passing into nirvana without exertion refers to completely passing into nirvana without exertion, because it is not non-diligence and the natural arising of the path, it is said. Others say that it is because of completely passing into nirvana through the path that focuses on conditioned and unconditioned phenomena. That is not permissible, because it would be too extreme. The sutra says that completely passing into nirvana without exertion occurs first, so only that is permissible, because the path arising naturally and non-naturally are accomplished through effortlessness and effort, through non-exertion and exertion. Completely passing into nirvana after birth is the path that arises most naturally, is most excellent, and is extremely subtle. Moving upwards refers to not completely passing into nirvana in the place where one is born, but going upwards, moving and going refer to the same meaning. That is going to Akanistha by cultivating meditation. Moving upwards has two types from the perspective of cause and effect, from the perspective of cause it is cultivating meditation and not cultivating meditation. From the perspective of effect it is reaching Akanistha and the peak of existence. Among them, by what does one cultivate meditation
Tibetan
བ་དེ་ནི་འོག་མིན་དུ་སོང་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་འཕར་ཕྱེད་འཕར་ཐམས་ཅད་དུ། །འཆི་འཕོ་གོང་དུ་འཕོ་བ་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡང་འཕར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་སྤེལ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རོ་མྱངས་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཚངས་རིས་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་ སྔོན་གོམས་བའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་ཏེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འོག་མིན་པ་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བར་དུ་མི་འགྲོ་བས་ན་འཕར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ལ་བར་ནས་གནས་གཞན་འགའ་ཙམ་ཡང་རྒལ་ཏེ་འོག་མིན་དུ་འཕོས་ནས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཕགས་པ་ནི་ཚངས་ཆེན་པ་དག་གི་ནང་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོས་ནས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་དུ་ཚེ་གཉིས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ན་འདིའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་འོག་དང་དེར་གཏན་དུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་བསམ་གཏན་སྤེལ་ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་སྲིད་རྩེ་མོར་འགྲོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་བསམ་གཏན་མ་སྤེལ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་རྣམས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ལ། གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ར་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩ་མོར་སོང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །འདི་ནི་ཞི་གནས་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་བར་སྐབས་སུ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རུང་བར་བལྟའོ། །འོག་མིན་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ནི་ཕན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ནི་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་འགྲོ་རྣམ་བཞི། །ཕྱིར་མི་
Chinese
彼（指不还者）往色究竟天后，完全从痛苦中解脱。其死后向上转移，到达色究竟天顶端，有渐增、半增、全部三种差别。其中，所谓“渐增”是指，在此处修习禅定，体验初禅的滋味，从三禅中完全退失，生于梵众天中，凭借先前习惯的力量，修习四禅，之后死亡转移，生于色究竟天众之中。因为其间不经过其他地方，所以称为“渐增”。所谓“半增”是指，从那之后生于净居天，中间也跨越几个其他地方，转移到色究竟天，进入色究竟天。圣者不生于大梵天中，为什么呢？因为是大梵天是观视之处，并且是唯一的主宰。所谓“在所有地方死亡转移”是指，转移到所有其他地方后，进入色究竟天。不还者，无论何时都不会在出生的那个地方实现第二次生命，因为是特别的去处。这样一来，因此不还者的状态是完全的，因为无论生在哪里，都不会再回到下面。暂时修习禅定后前往色究竟天，应当知道就是这样。除此之外，前往有顶。向上转移而没有修习禅定，就是到达有顶的顶端。那是体验其他等持的滋味，并且生于所有其他地方，唯独不进入净居天，以无色界出生的次第，前往有顶的顶端，完全从痛苦中解脱。这是修习止的。前者是修习观的。向上转移在中间也应当被看作是可以从中解脱的。色究竟天和有顶的顶端本身，是因为之后没有去处，例如入流者如果达到极致，就像第七次一样。暂时那些是接近色界的五种不还者。其他的是四种无色界。
English
He (referring to the non-returner) goes to Akanistha and completely passes away from suffering. The upward transfer after death, reaching the peak of Akanistha, has three distinctions: gradual increase, half increase, and complete increase. Among these, "gradual increase" refers to cultivating meditation in this place, experiencing the taste of the first dhyana, completely falling away from the third dhyana, being born in the Brahma host, and relying on the power of previous habits, cultivating the fourth dhyana. Then, after death and transfer, being born among the Akanistha beings. Because it does not pass through other places in between, it is called "gradual increase." "Half increase" refers to being born in the Pure Abodes after that, also crossing over a few other places in between, transferring to Akanistha, and entering Akanistha. The noble ones are not born in the Great Brahma, why? Because the Great Brahma is a place of viewing, and is the sole master. "Death and transfer in all places" refers to transferring to all other places and then entering Akanistha. The non-returner will never realize a second life in the same place of birth, because it is a special destination. In this way, the state of the non-returner is complete, because wherever they are born, they will never return below. Temporarily cultivating meditation and then going to Akanistha, it should be understood that it is like this. Other than that, going to the peak of existence. The upward transfer without cultivating meditation is reaching the peak of existence. That is experiencing the taste of other samadhis, and being born in all other places, only not entering the Pure Abodes, going to the peak of existence in the order of being born in the formless realm, and completely passing away from suffering. This is practicing shamatha. The former is practicing vipassana. The upward transfer in the middle should also be seen as being able to be liberated from it. Akanistha and the peak of existence itself are because there is no place to go after that, just like a stream-enterer, if they reach the extreme, it is like the seventh time. Temporarily those are the five non-returners who are close to the form realm. The others are the four formless realms.